Душанба
24-Август 2026
Деярли ҳар куни истеъмол қилинадиган гўштнинг фойдасини ҳар ким ҳам билавермайди. Уларнинг орасида турли хил гўшт бўлиши ҳам мумкин. Қуйида ўн хил гўштнинг фойдали ва зарарли жиҳатлари хусусида билиб олишингиз мумкин.
Тишни ҳаммаям тўғри парваришлай олмайди. Шунда улар емирилиб, сина бошлайди. Бу эса, қатор ноқулайликларни туғдириши тайин. Натижада сунъий тиш — протезларга эҳтиёж сезамиз. «Дентал» клиник ортодонти Темур РАҲМАТОВ протезлар ҳақидаги саволларимизга жавоб берди.
Ўзбек аёллари азалдан ҳайит байрами арафасида қўлларига, оёқларига хина билан турли нақшлар чизиб, шодиёнага алоҳида тайёргарлик кўришган. Хина — лавсония ўсимлиги баргидан олинадиган бўёқ. У Миср, Судан, Ҳиндистон давлатларида ўсади ва атир, соч бўёқ тайёрлашда, қўлларга нақш чизишда фойдаланилади.
Фарзандини эсон-омон бағрига олган қўшнимиздан ҳол сўрагани чиқдим. Анча ўзига келиб қолган келин қўлида чақалоғи билан мени кутиб олди. Сўрашиб бўлгач, гўдагини секингина ёнимдаги кўрпачага ётқизиб, чой олиб келгани чиқиб кетди. Мириқиб ухлаётган бола онасининг йўқлигини сездими, чўчиб уйғонди. У зич йўргакланган қўл-оёқларини чиқариш учун чираниб йиғлашини кўриб, ичим ачиди. Йўргакни бироз бўшатгандим, жони ором олиб яна уйқуга кетди.
— Ўғлим беш ёшда. Тез-тез шамоллайди. Шифокор иммунитети паст, чиниқтириш керак, деб маслаҳат берди. Боламга жуда яхши эътибор берамиз. Барибир тез-тез касал бўлаверади. Нима қилсам, касалликка чидамли бўлади?
Юздаги ажинлар олдини олиш ва бартараф этиш учун турли сунъий аралашмали суртма (крем)лардан фойдаланамиз. Улар ажинни ташқи томондан силлиқлаб турса-да, терининг ички қаватига таъсир кўрсатмайди. Бу мақсадга эришишда табиий маҳсулотларнинг аҳамияти беқиёс.
Ота-боболаримиз тутнинг минг бир дардга даво эканини таъкидлашган. Оқ тут таркибида қандлар, органик кислоталар, витамин С, ошловчи моддалар бор. Абу Али ибн Сино оқтут баргини ангина, қуритилмаган барг ширасини эса тиш оғриғида тавсия қилган. Мева шираси билан оғиз ва томоқдаги шишларни, дизентерия касаллигини даволаган ҳамда сийдик ҳайдовчи дори сифатида ишлатган.
Абу Али ибн Сино қон олдириш танадаги «мўллик», яъни томирлардаги яроқсиз хилтларни чиқариб юборишини таъкидлаган. Қони кўпайиб кетиб, касалликка чалинувчан бўлиб қолган ҳамда айрим хасталиклар билан оғриган беморлар қон олдириши зарурлиги уқтирилган. Бугунги кун тиббиётида бу ҳатто соғлом инсон танаси учун ҳам кони фойда экани таъкидлаб келинмоқда.
— Танамнинг баъзи жойларида қизғиш рангли тез-тез қичишадиган доғлар пайдо бўлди. Назаримда, улар кундан-кунга катталашиб бораётгандек. Шифокорга мурожаат қилсам, «Псориаз» касаллиги, деди. Бу қандай хасталик? Шу ҳақида тўлиқроқ маълумот берсангиз.
Камқонликдан азият чекяпсизми? Танангизда қувват йўқми?
Унда айни пишиқчилик пайтида тўйиб-тўйиб гилос истеъмол қилинг. Сабаби, анъанавий табобат гилосни камқонликни даволашда тавсия этиши бежиз эмас: унинг таркибида кўп миқдорда темир моддаси бор.
Гоҳо баданда қизил, жигарранг, қора доғлар пайдо бўлади. Баъзида уларга эътиборсиз бўлсак, гоҳида бу бизни ташвишга солади. Хўш, бу доғларнинг пайдо бўлишига сабаб нима? Уларнинг келиб чиқиши саломатлик билан боғлиқми?
Бу борадаги саволларимизга дерматолог Шаҳло ИСМОИЛОВА жавоб берди.
Баҳорнинг иштаҳани очувчи энг сархил маҳсулотларидан бири, шубҳасиз, қулупнай. Ўзига хос таъмга эга табиатнинг бу неъмати инсон танаси учун зарур бўлган фойдали дармондориларга жуда бой.
Аста-секин кунлар исиши билан аёлларда хушбўй атирларга талаб камая боради. Сабаби, улар таркибидаги спирт қуёш нурида танада бир қатор аллергик ҳолатларни юзага келтириши мумкин.
Буйрак-тош касаллиги пешоб ажратиш (концентрацион) фаолиятининг бузилиб, сийдикнинг миқдор ва сифат жиҳатидан ўзгариши оқибатида буйрак коса-жом тизимида тошлар пайдо бўладиган сурункали хасталикдир. Бу ўзгаришлар организмдаги умумий модда алмашинувининг бузилиши билан ҳам боғлиқ. Ҳаддан зиёд кўп овқатланиш (айниқса, гўштли маҳсулотлар) натижасида оқсил парчаланишининг кучайиши танадаги ана шу модда алмашинувининг бузилишига олиб келади. Яъни, касаллик туфайли буйракларнинг коса-жом тизими ва сийдик йўлларига тўпланиб қолган туздан тош пайдо бўлади.
Кун бўйи ишда, иш столига чўкканча бир хонада диққинафас бўлиб ўтирасиз. Иш вақти тугагач эса, автоуловда уйингизга етиб келасиз. Овқатланасиз, телевизор қаршисига чўкасиз-да, янгиликларни эшитасиз, сўнг ухлайсиз. Бу ҳар куни такрорланади. Кундан кунга эса ўзингизда ланжлик, кайфиятсизлик ва ниҳоят беморликни ҳис қила бошлайсиз. Ҳаётингиз бу тарзда давом этишини истамайсизми? Унда олий тоифали спорт мураббийи Аҳрор ЖАББОРОВнинг маслаҳатига қулоқ тутинг.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
ЖССТ маълумотлари асосида Our World in Data тузган рейтингга кўра, Ўзбекистон ортиқча вазн тарқалиши бўйича МДҲ давлатлари орасида етакчи ҳисобланади. Мамлакатда катта ёшли аҳолининг қарийб 64 фоизи ортиқча вазнга эга.
Иқлим инқирози энди фақат табиат билан боғлиқ муаммо эмас. У аллақачон инсон организмига кириб борди. Энг хавотирлиси, унинг таъсири танамиздаги мураккаб тизим – бош мия фаолиятида ҳам сезилмоқда. Олимлар жазирама нафақат танани ҳолдан тойдириши, балки фикрлаш, хотира, кайфият ва асаб тизимини ҳам издан чиқариши мумкинлигини таъкидламоқда.
Санитария-эпидемиология қўмитаси Ўзбекистонда эпидемиологик вазият барқарорлигини маълум қилди.
Қуванинг чекка ва сўлим гўшаларида истиқомат қилаётган аҳоли бугун ўз ҳаётида ижобий ўзгаришларни ҳис этмоқда. Бу ўзгаришлар замирида нафақат давлат дастурлари, балки эл дардини ўз дарди деб билган, экология ва инсон саломатлигини уйғунликда кўрадиган фидойи инсонларнинг ҳам меҳнати ётибди.
Япония мактабларида овқатланиш тизими ва «Сёкуику» фалсафаси
