Чоршанба
18-Феврал 2026
Экологик муаммоларнинг ечими ўлароқ мамлакатимиз бўйлаб умуммиллий ҳаракатга айланган «Яшил макон» лойиҳасининг қамрови тобора кенгаймоқда. Декабрь ойининг биринчи ўн кунлигида мазкур лойиҳанинг «долзарб қирқ кунлик» босқичи якунланади.
Бир гуруҳ дўстлар билан Зоминга борганимизда бу сўлим гўшанинг эътиборга сазовор жойларини томоша қилганимиздан сўнг бетакрор манзаралари билан инсонни ўзига мафтун этадиган қўриқхона сари йўл олдик.
«Ер, ер ости бойликлари, сув, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси ҳамда бошқа табиий захиралар умуммиллий бойликдир, улардан оқилона фойдаланиш зарур ва улар давлат муҳофазасидадир».
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, 55-модда
Азал-азалдан бобо-бувиларимиз набираларини ёнига олиб, «Сувга тупурма, беҳудага исроф қилма, чиқинди ташлама», дея танбеҳ беришган. Нима бўлади? Сув оқиб кетяпти, ўрнига тозаси келяпти-ку десак, ўша ифлосланган сув қаергадир бориб, қай бир инсонга ёки жониворга зарар келтиришини айтишарди.
Ҳар йили дунёда фойдаланиладиган электр ва электрон ускуналарнинг умумий ҳажми 2,5 миллион тоннадан ошади. Телефон, радио, ўйинчоқлар, ноутбук каби батареяга эга бўлган ускуна ва буюмлардан фойдаланиш кенгайгани сари ўсиб бораётган «электрон чиқиндилар» тоғи ҳам янада баландлашиб бормоқда.
Мамлакатимизда 15 ноябрь – 15 декабрь кунлари республика бўйича «Ёнғин хавфсизлиги ойлиги» ўтказилмоқда. Кундалик ҳаётимизда ёнғин келиб чиқишининг олдини олиш ҳар бир фуқаронинг бурчи десак хато бўлмайди.
Халқимизда азалдан боғбонлик касби бошқача қадрланган. Бинобарин, экилган ҳар бир кўчат — бозорларимиз тўкинлиги, қурилиш материаллари саноати, тупроқни эррозиядан сақлаш, мусаффо ҳаво, мўл кислород деганидир. Яшиллик юртга чирой, одамларга саломатлик бағишлайди.
Ёзи иссиқ, қиши эса бирмунча барқарор кечадиган Андижон вилоятида ишлаб чиқариш корхоналари кўплиги ҳавонинг тозалигини асрашга кўпроқ эътибор қаратишни талаб этади.
Самарқанд – 14 та туман, 11 та шаҳар ва 88 та шаҳарчани ўзида мужассам этган катта ҳудуд. Вилоят табиий географик ўрнига кўра уч томондан Нурота, Туркистон ва Зарафшон тоғ тизмалари билан ўралган. Бу эса шимолдан эсадиган совуқ ҳаво оқимини бирмунча тўсади.
Тезкорлик билан ривожланаётган ҳаётимизни бугунги кунда интернет ва ижтимоий тармоқларсиз тасаввур қилиб бўлмайди. Кийим кечаклар-у, бозор-ўчар, такси чақиришдан тортиб, таом буюртиришгача ҳамма-ҳаммаси интернетда ҳозиру нозир.
Бугунги кунда гиёҳвандлик воситалари, психотроп ва кучли таъсир қилувчи моддаларнинг ноқонуний муомаласи нафақат жиноятчиликнинг алоҳида тури, балки аҳоли саломатлиги, миллат генофонди ва миллий хавфсизликка бевосита таҳдид солаётган хавфли ижтимоий иллат сифатида намоён бўлмоқда.
Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг навбатдаги ялпи мажлиси ва сиёсий партиялар фракцияларининг йиғилишларида кўрилаётган масалалар замирида биргина мақсад мужассам экани намоён бўлди: қонун нормаларининг ҳаётда ишлашини таъминлаш ва жамиятдаги оғриқли нуқталарга ҳуқуқий ечим топиш.
ХХ аср бошида Туркистон заминида юзага келган жадидчилик ҳаракати одатда фақат сиёсий озодлик, маориф ислоҳоти ва тил истиқлоли доирасида талқин этилади. Бироқ жадид боболаримизнинг фаолиятига чуқурроқ назар ташласак, уларнинг дастурларида бугунги куннинг энг глобал муаммоси — экологик барқарорлик ва инсоннинг табиат билан уйғунлиги масаласи марказий ўринлардан бирини эгаллаганини кўрамиз.
Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг «Бобурнома» асари ўзбек мумтоз адабиётининг ноёб дурдоналаридан бири бўлиб, унда тарих, адабиёт, география, этнография, атроф-муҳит ва инсон руҳияти бир-бири билан чамбарчас боғлиқ ҳолда акс этган. Асарнинг энг диққатга сазовор жиҳатларидан бири – табиат ва инсон муносабатларининг чуқур, самимий ва фалсафий талқини.
Инсоният цивилизацияси ўз тараққиётининг шундай нуқтасига келдики, эндиликда табиатга бўлган муносабатни тубдан қайта кўриб чиқиш нафақат маънавий, балки ҳаётий заруратга айланди.