Чоршанба
24-Июн 2026
Бу йил март ойи аномал ёмғирли бўлди. Республика ҳудудининг катта қисмида ёғингарчилик миқдори ойлик меъёрга нисбатан одатдагидан 2-3 марта, баъзи жойларда 3,5-4,5 марта кўп бўлди, дея хабар бермоқда Ўзгидромет маркази.
Бундан икки йил олдин баҳор бекободликлар учун бирмунча ноқулай келганди. Айни дарахтлар гуллаб, довча тукканида, деҳқонлар аллақачон ерга экин экиб, баъзи экинлар бош чиқариб қолган паллада бир соатлик сел ҳаммасини вайрон қилиб кетганди.
Дарахтларни кесишга мараторий жорий қилиниши уларни «табиий» равишда қуритишнинг янгидан-янги усуллари ўйлаб топилишига сабаб бўлмоқда. Боиси ана шу дарахт турган жой кимларгадир керак, кимларгадир бу дарахтларнинг оғирлиги тушмоқда, халақит бермоқда.
Юртимизда баҳор нафаси уфуриб, аллақачон ўрик, бодом, баъзи жойларда ҳатто шафтоли ҳам гуллаб, кўзни қувнатмоқда. Ана шундай табиат уйғонаётган бир паллада, кўп ҳудудларда ёмғир ёғиб, анчайин совуқ ҳаво кузатиляпти.
Лоладошлар оиласига кирадиган ушбу ўсимлик Жануби-ғарбий Помир-Олойдаги камёб, йўқолиш арафасида турган гул ҳисобланади.
Ҳали баҳор келмасиданоқ бободеҳқонлар ва боғбонлар ғимир-ғимир ишга тушиб қолишади. Боғбонлар ниҳолини, деҳқонлар уруғини тайёр қилади, саралайди.
Барчамиз кўриб турибмизки, йиллар ўтгани сайин атроф муҳитнинг ифлосланиши, экологик инқирозлар бутун инсониятнинг энг катта муаммосига айланиб бормоқда. Афсуски, бу муаммолар мамлакатимизни, қолаверса ҳар бир шаҳар, туман маҳаллаларни ҳам четлаб ўтмаяпти.
Тассаввур қилайлик, дарахтларни кесиб ташласак нима бўлади? Албатта ҳавода кислород йўқолиб кетмайди, чунки ҳаводаги кислороднинг аксарият қисмини дунё океанлари таъминлайди.
Мамлакатимизда 14 февраль «Дарё, сув ва ҳаёт муҳофазаси учун ҳаракат куни» сифатида қайд этилган.
Сўнгги йилларда инсониятнинг табиатга салбий муносабати унга катта зарар етказмоқда. Бунинг оқибатида табиат инсондан қасд олишга ўтди, десак ҳам бўлади. Ер юзида бўлаётган тўфонлар, зилзила ва бошқа табиий офатлар, коронавирус бунга яққол мисол бўла олади.
Олимлар айни шу кунларда Ерни магнит бўрони қоплаши ҳамда февраль ойининг биринчи ярмида жуда кучли геомагнит зарбалар кутилаётганидан огоҳлантирмоқда.
Ҳар гал фарзандларимни боғчага олиб бораётганимда йўл бўйида ташлаб кетилган чиқиндиларга кўзим тушади. Ҳали тили яхши чиқиб улгурмаган қизларим эса бу хунук манзарага қараб, «Ая, бижи» дейди.
Иқлим ўзгаришлари ва экологик муаммолар тобора кучлироқ намоён бўлаётган ҳозирги замонда она табиатга салбий таъсирни имкон қадар камайтириш биринчи даражали масала бўлиб турибди. Лекин атроф муҳитга зарар етказади, деб иқтисодиётнинг ишлаб чиқариш, саноат, геология ёки транспорт йўналишларини ҳам тўхтатиб бўлмайди.
Бугун иқлим ва атмосферада, умуман экологияда кузатилаётган ўзгаришлар ҳаётимиз, турмуш тарзимизга таъсир кўрсатмоқда. Атрофимизда эса экомуаммолар ортса ортмоқдаки, ҳеч камайишидан дарак кўринмаётгандек.
Глобал исиш кўрсаткичининг тез суръатда ўсиши одамларнинг ташқи кўринишига қай даражада таъсир қилиши айтилди. Бу ҳақда «Sasapost» хабар берди.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Дунёдаги энг йирик ички сув ҳавзаси ҳисобланган Каспий денгизининг сув сатҳи тобора пасайиб бормоқда. Бу ҳақда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Атроф-муҳит дастури хабар берди.
Дунёда иқлими ўзгариши таъсирида тоғ музликларининг қисқариши, ёғинларнинг нотекис тақсимланиши, қурғоқчилик даврларининг ортиши ҳамда сел-тошқин ҳодисаларининг кўпайиши кузатилмоқда. Шу боис мамлакатимизда сув ресурсларини тежаш, мавжуд сув манбаларидан оқилона фойдаланиш ва сел ҳамда ёмғир сувларини тўплашга қаратилган ёндашувлар муҳим аҳамият касб этмоқда.
Бугунги кунда бутун дунёда, хусусан, Марказий Осиё минтақасида кузатилаётган глобал иқлим ўзгаришлари, сув ресурсларининг тақчиллиги ва биохилма-хилликни сақлаб қолиш масалалари доимий халқаро ҳамкорликни тақозо этмоқда.
Иқлим ўзгариши ҳодисаси бугун ёки кечагина содир бўлган ҳолат эмас. Унинг инсониятга тақдим этган фалокатлари олдинги асрларда ҳам кўп кузатилган. Айниқса, катта талафотлар етказгани билан тарихда қолгани фожиали ҳолатлар ҳам бор.
Ҳозирги кунда табиий жараёнларни илмий асосланган равишда бошқариш ғояси илмий доираларда тобора кенг муҳокама қилинмоқда. Ана шундай инновацион йўналишлардан бири сунъий ёмғир технологияси ҳисобланади.
