Жума
23-Октябр 2026
Метеорологик кузатув натижалари республикамиз ҳудудида чанг бўронлари даврийлиги ва уларнинг ортиб бориши, ерларнинг деградацияга учраши, сув ресурсларининг қисқариши каби салбий кўринишларни қайд этмоқда.
Бу ҳақда АОКАда «Ўзгидромет» мутасаддилари иштирокида ўтказилган матбуот анжуманида маълум қилинди.
Кеч баҳорда ва ёз ойларида аномал иссиқ даврларнинг такрорийлиги ва жадаллиги ортиб бормоқда. Ушбу ҳодисага кўпроқ мойил бўлган Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм, Навоий, Бухоро вилоятларида сўнгги 5 йил ичида ҳар йили максимал ҳаво ҳарорати рекордлари янгиланди. Ушбу ҳудудларда ҳаво ҳарорати 40 даража ва ундан юқори бўлган кунлар сони ортиб, ғайритабиий иссиқ кунлар сони 25 дан 40 кунгача (меъёр 15-30 кун) етди.
Давомли иссиқ ҳарорат ва узоқ муддат кузатилмаган ёғингарчиликлар чўл ва чала чўл, ҳатто айрим адир минтақаларида ҳам тупроқ қатлами намлиги ва унинг мустаҳкамлигини камайтирди. Оқибатда, минтақанинг деярли барча жойлари шамол омиллари туфайли, чанг ва қум заррачалари ҳавога кўтарилиши, чанг бўрон ва чанг-ғубор ҳодисалари тез-тез такрорланадиган ҳудудга айланди.
Атмосфера ҳавосининг чанг билан ифлосланиши кўрсаткичи Нукус (2,0-3,3 марта), Бухоро (1,3-2,7 марта) шаҳарлари учун хусусиятли бўлса, охирги йилларда Тошкент (2,5 РЭМ), Фарғона (1,3 РЭМ), Самарқанд (1,3 РЭМ), Гулистон (1,3 РЭМ), Ангрен, Андижон, Наманган шаҳарларида (1,3 РЭМ) ҳам қайд этилган. Шаҳар ҳавосида чанг миқдорининг бундай ошиши иқлим хусусиятлари ва тупроқ тузилмаси, қурилиш ва йўл қурилиши ишларида санитар меъёрларига еткарлича риоя қилмаслик билан изоҳланади.
Сўнгги уч йил давомида республика бўйича атмосфера ҳавосига ташланаётган ифлослантирувчи моддаларнинг йиллик ўртача миқдори 2,427 млн.тоннани, жумладан, Тошкент шаҳрида 325,46 минг тоннани ташкил этган. Таҳлиллар шуни кўрсатмоқдаки, пойтахтда 2018-2020 йиллар давомида транспорт воситаларидан ажратилаётган моддалар 14 фоизга, турғун манбалардан чиқарилаётган моддалар 62 фоизга ўсган.
Статистик маълумотларга кўра республикада 2001 йилда 1 млн. 200 мингта транспорт воситаси бўлган. 2021 йилнинг 1 декабрь ҳолатига юртимизда 3 млн. 775 мингта транспорт воситаси мавжуд.
Бугунги кунда табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, сув ва тупроқни муҳофаза қилиш, ер ости сувлари ҳолатини кузатиш ҳамда геоэкологик мувозанатни сақлаш энг муҳим вазифалардан бири ҳисобланади.
Батафсил
Ўтган йилларда куз-қиш ойларида шамол сустлашиши ва ҳарорат инверсияси туфайли иссиқхоналардан чиқадиган ташламалар пойтахт ва унинг атрофида тўпланиши кузатилди.
Батафсил
«Термиз шаҳрида қум ва чанг бўронлари ҳамда ҳаво ифлосланишига нисбатан жамоалар ва соғлиқни сақлаш тизимининг барқарорлигини табиатга асосланган ечимлар орқали мустаҳкамлаш» лойиҳаси амалга оширилмоқда.
Батафсил
Бугунги кунда табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, сув ва тупроқни муҳофаза қилиш, ер ости сувлари ҳолатини кузатиш ҳамда геоэкологик мувозанатни сақлаш энг муҳим вазифалардан бири ҳисобланади.
Ўтган йилларда куз-қиш ойларида шамол сустлашиши ва ҳарорат инверсияси туфайли иссиқхоналардан чиқадиган ташламалар пойтахт ва унинг атрофида тўпланиши кузатилди.
«Термиз шаҳрида қум ва чанг бўронлари ҳамда ҳаво ифлосланишига нисбатан жамоалар ва соғлиқни сақлаш тизимининг барқарорлигини табиатга асосланган ечимлар орқали мустаҳкамлаш» лойиҳаси амалга оширилмоқда.
Инсон ҳаётини тоза ҳавосиз тасаввур этиб бўлмайди. Бироқ ҳавонинг мусаффолиги фақат атмосферага чиқарилаётган зарарли моддалар билан эмас, балки ер, сув ва яшил ҳудудларнинг ҳолати билан ҳам узвий боғлиқ. Халқаро миқёсда 7 сентябрь – мусаффо ҳаво куни сифатида нишонланади.
Бир пайтлар юртимиз иқтисодиёти ҳақида гап кетганда, асосан мавжуд бармоқ билан санарли йирик корхоналарни сақлаб қолиш, уларни реструктуризация ва модернизация қилиш, янги саноат лойиҳаларини жалб этиш зарурати ҳақида сўз юритиларди. Бугун эса манзара тубдан ўзгарди.
