Жума
23-Октябр 2026
Бугун иқлим ва атмосферада, умуман экологияда кузатилаётган ўзгаришлар ҳаётимиз, турмуш тарзимизга таъсир кўрсатмоқда. Атрофимизда эса экомуаммолар ортса ортмоқдаки, ҳеч камайишидан дарак кўринмаётгандек.
Глобал исиш кўрсаткичининг тез суръатда ўсиши одамларнинг ташқи кўринишига қай даражада таъсир қилиши айтилди. Бу ҳақда «Sasapost» хабар берди.
Поёнига етаётган 2021 йил дунё мамлакатлари қатори Ўзбекистон учун ҳам турли воқеаларга, экологик муаммолар ечимига қаратилган изчил саъй-ҳаракатларга бой бўлди.
Кичкинагина томорқасидан миллионлаб даромад олаётган инсонларни кўриб, «Қаловини топсанг, қор ҳам ёнади» деган халқ мақоли бежиз айтилмаганига ишонч ҳосил қилади одам.
Биз кўп йиллик урф-одат ва тутумларни ўз фойдамиз учун маҳкам ушлайдиган халқмиз. Таассуфки, улар орасидаги тўғри-нотўғрини баъзан ажратиб ўтирмаслигимиз ҳам мумкин.
Ерга ниҳол қадаш бугун ҳар қачонгидан ҳам долзарб аҳамият касб этаётганини даврнинг ўзи кўрсатиб турибди. Чунончи, жорий йил ноябрь ойининг 3-5 кунлари юртимизда кузатилган чанг бўрони фикримизни тасдиқлайди. Шунинг учун ҳам юртимизда эълон қилинган «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси ўз ўрнида қабул қилинган муҳим қарор бўлди.
Юртимизда «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида дарахт ниҳоллари экиш ва уларни баҳорги мавсумга тайёрлаб етказиб бериш жараёнлари давом этмоқда.
Якунига етаётган «долзарб қирқ кунлик» чинакамига халқни бирлаштира олди ва умуммиллий ҳаракатга айланди. Дарахт экиш ва парваришлаш, юртимизнинг ҳар қарич тупроғини яшилликка буркашга нафақат Экопартия вакиллари, экология соҳаси ходимлари, туман шаҳар ҳокимликлари мутасаддилари, балки барча вазирлик, идоралар ва ташкилотлар ходимлари ҳамда фуқаролар ўз ҳиссасини қўшаётгани тақсинга лойиқ.
Болалигимда қишлоғимизнинг кекса боғбони Чори бобонинг нок ва беҳини чатиштириб ҳосил қилган дарахтининг меваси бутун Сурхонга машҳур эди. Барча болалар каби беҳини унча ёқтирмасдим.
Экологик муаммоларнинг ечими ўлароқ мамлакатимиз бўйлаб умуммиллий ҳаракатга айланган «Яшил макон» лойиҳасининг қамрови тобора кенгаймоқда. Декабрь ойининг биринчи ўн кунлигида мазкур лойиҳанинг «долзарб қирқ кунлик» босқичи якунланади.
Жорий йил 1 декабрдан Қишлоқ хўжалиги жамғармаси томонидан мева-сабзавот етиштирувчиларни имтиёзли кредитлаш йўлга қўйилади.
Яқиндагина мамлакатимизнинг баъзи ҳудудларида кузатилган чанг-қум бўронларига ҳар замонда кузатиладиган шунчаки табиат ҳодисаси сифатида қараб бўлмайди. Унинг сабаблари кўп. Айниқса, йирик мегаполис ҳисобланган Тошкент каби шаҳарларга салбий таъсирини анча-мунча таҳлиллардан ўтказиш зарур.
Катта майдонни суғориш учун нисбатан кам сув ишлатиш мумкин, чунки сув йўқотишсиз сарфланади.
Юртимиз бўйлаб давом этаётган дарахт экиш тадбирлари ҳар бир вилоятни қамраб олди. Ҳудудларда аллақачон минглаб ниҳоллар экилди, келгусида уларнинг баравж ўсиши учун зарур шароитлар яратилди.
Дарахт экишдек эзгу ишга бел боғлаган халқимиз бугун бир мақсад йўлида бирлашди. Сирдарёда ҳам ҳудуд экологик ҳолати, тупроқнинг таркиби, суғориш тизимини инобатга олган ҳолда кўчат экиш акцияси ўтказилмоқда. Дарахт кўчатларини сув билан таъминлаш ва парваришлаш чоралари кўрилмоқда. Cуғориш тизимидаги носозликлар бартараф этилиб, янгилари қурилмоқда.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Бугунги кунда табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, сув ва тупроқни муҳофаза қилиш, ер ости сувлари ҳолатини кузатиш ҳамда геоэкологик мувозанатни сақлаш энг муҳим вазифалардан бири ҳисобланади.
Ўтган йилларда куз-қиш ойларида шамол сустлашиши ва ҳарорат инверсияси туфайли иссиқхоналардан чиқадиган ташламалар пойтахт ва унинг атрофида тўпланиши кузатилди.
«Термиз шаҳрида қум ва чанг бўронлари ҳамда ҳаво ифлосланишига нисбатан жамоалар ва соғлиқни сақлаш тизимининг барқарорлигини табиатга асосланган ечимлар орқали мустаҳкамлаш» лойиҳаси амалга оширилмоқда.
Инсон ҳаётини тоза ҳавосиз тасаввур этиб бўлмайди. Бироқ ҳавонинг мусаффолиги фақат атмосферага чиқарилаётган зарарли моддалар билан эмас, балки ер, сув ва яшил ҳудудларнинг ҳолати билан ҳам узвий боғлиқ. Халқаро миқёсда 7 сентябрь – мусаффо ҳаво куни сифатида нишонланади.
Бир пайтлар юртимиз иқтисодиёти ҳақида гап кетганда, асосан мавжуд бармоқ билан санарли йирик корхоналарни сақлаб қолиш, уларни реструктуризация ва модернизация қилиш, янги саноат лойиҳаларини жалб этиш зарурати ҳақида сўз юритиларди. Бугун эса манзара тубдан ўзгарди.
