Душанба
24-Август 2026
Юртимизда баҳор нафаси уфуриб, аллақачон ўрик, бодом, баъзи жойларда ҳатто шафтоли ҳам гуллаб, кўзни қувнатмоқда. Ана шундай табиат уйғонаётган бир паллада, кўп ҳудудларда ёмғир ёғиб, анчайин совуқ ҳаво кузатиляпти.
Лоладошлар оиласига кирадиган ушбу ўсимлик Жануби-ғарбий Помир-Олойдаги камёб, йўқолиш арафасида турган гул ҳисобланади.
Ҳали баҳор келмасиданоқ бободеҳқонлар ва боғбонлар ғимир-ғимир ишга тушиб қолишади. Боғбонлар ниҳолини, деҳқонлар уруғини тайёр қилади, саралайди.
Барчамиз кўриб турибмизки, йиллар ўтгани сайин атроф муҳитнинг ифлосланиши, экологик инқирозлар бутун инсониятнинг энг катта муаммосига айланиб бормоқда. Афсуски, бу муаммолар мамлакатимизни, қолаверса ҳар бир шаҳар, туман маҳаллаларни ҳам четлаб ўтмаяпти.
Тассаввур қилайлик, дарахтларни кесиб ташласак нима бўлади? Албатта ҳавода кислород йўқолиб кетмайди, чунки ҳаводаги кислороднинг аксарият қисмини дунё океанлари таъминлайди.
Мамлакатимизда 14 февраль «Дарё, сув ва ҳаёт муҳофазаси учун ҳаракат куни» сифатида қайд этилган.
Сўнгги йилларда инсониятнинг табиатга салбий муносабати унга катта зарар етказмоқда. Бунинг оқибатида табиат инсондан қасд олишга ўтди, десак ҳам бўлади. Ер юзида бўлаётган тўфонлар, зилзила ва бошқа табиий офатлар, коронавирус бунга яққол мисол бўла олади.
Олимлар айни шу кунларда Ерни магнит бўрони қоплаши ҳамда февраль ойининг биринчи ярмида жуда кучли геомагнит зарбалар кутилаётганидан огоҳлантирмоқда.
Ҳар гал фарзандларимни боғчага олиб бораётганимда йўл бўйида ташлаб кетилган чиқиндиларга кўзим тушади. Ҳали тили яхши чиқиб улгурмаган қизларим эса бу хунук манзарага қараб, «Ая, бижи» дейди.
Иқлим ўзгаришлари ва экологик муаммолар тобора кучлироқ намоён бўлаётган ҳозирги замонда она табиатга салбий таъсирни имкон қадар камайтириш биринчи даражали масала бўлиб турибди. Лекин атроф муҳитга зарар етказади, деб иқтисодиётнинг ишлаб чиқариш, саноат, геология ёки транспорт йўналишларини ҳам тўхтатиб бўлмайди.
Бугун иқлим ва атмосферада, умуман экологияда кузатилаётган ўзгаришлар ҳаётимиз, турмуш тарзимизга таъсир кўрсатмоқда. Атрофимизда эса экомуаммолар ортса ортмоқдаки, ҳеч камайишидан дарак кўринмаётгандек.
Глобал исиш кўрсаткичининг тез суръатда ўсиши одамларнинг ташқи кўринишига қай даражада таъсир қилиши айтилди. Бу ҳақда «Sasapost» хабар берди.
Поёнига етаётган 2021 йил дунё мамлакатлари қатори Ўзбекистон учун ҳам турли воқеаларга, экологик муаммолар ечимига қаратилган изчил саъй-ҳаракатларга бой бўлди.
Кичкинагина томорқасидан миллионлаб даромад олаётган инсонларни кўриб, «Қаловини топсанг, қор ҳам ёнади» деган халқ мақоли бежиз айтилмаганига ишонч ҳосил қилади одам.
Биз кўп йиллик урф-одат ва тутумларни ўз фойдамиз учун маҳкам ушлайдиган халқмиз. Таассуфки, улар орасидаги тўғри-нотўғрини баъзан ажратиб ўтирмаслигимиз ҳам мумкин.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Мамлакатимизда сўнгги йилларда экологик хавфсизликни таъминлаш, иқлим ўзгаришининг салбий оқибатларини юмшатиш, чўлланишга қарши курашиш, биохилма-хилликни сақлаш ва яшил ҳудудларни кенгайтириш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланди.
Илгари туризм деганда кўз олдимизга беихтиёр Самарқанднинг нақшинкор гумбазлари, Бухоронинг салобатли миноралари ёки Хиванинг кўҳна деворлари келарди. Тўғри, бу тарихий обидалар миллий ғуруримиз, аждодларимизнинг бизга қолдирган бебаҳо мероси саналади.
Марказий Осиёда 26 миллиондан зиёд аҳоли қурғоқчиликдан жабр кўрмоқда. Минтақадаги 152 миллион гектардан ортиқ ер эса қурғоқчилик таъсирида қолган.
Сурхондарё вилоятининг Қизириқ тумани қишлоқ хўжалиги ривожланган ҳудудлардан бири ҳисобланади. Бироқ кейинги йилларда ерларнинг шўрланиши ва сизот сувларининг сатҳи кўтарилиши экологик ҳамда ижтимоий жиҳатдан жиддий муаммога айланмоқда.
Шу кунларда мамлакатимиз бўйлаб ҳукм сураётган жазирама вақтида кўпчилик имкон қадар кўчага чиқмасликка ҳаракат қилмоқда. Соғлиқни сақлаш, фавқулодда вазиятлар масъул ходимлари ҳам бу ҳақда аҳолини огоҳлантирмоқда.
