Чоршанба
24-Июн 2026
Азалдан Хива шаҳри ва туманини сув билан таъминлаш катта муаммо бўлиб келган. Бунга ҳудуднинг Амурадарёдан бироз узоқда, Қорақум этакларида жойлашгани сабаб бўлса керак. Саккиз аср муқаддам яшаб ўтган шоир ва баҳодир Паҳлавон Маҳмуд Полвонёп ариғи қазилишига бош бўлиб, Хивани сув билан таъминлагани кўп ривоятларда таъкидланади.
Телефон ғилофи бугун кўпчилик эътибор билан танлайдиган аксессуарлардан бирига айланган. Хотин-қизлар мавсумий либосларига мослаб, қўлидаги телефонига ғилоф тақса, ўзига эътибор қаратиб, урф билан ҳамнафас юрадиган йигитлар эса бўйинбоғи, қўлсоати, тасмаси ва оёқ кийимига мослаб бир нечта ғилоф сотиб олишни одат қилишган.
Бугунги кунда экологик барқарорликни таъминлаш ва қишлоқ хўжалигини инновацион асосда ривожлантириш Ўзбекистонда давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланган. Шу мақсадда юртимизда замонавий, сув тежовчи технологияларни жорий қилиш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда.
Ўзбекистон Президенти томонидан 2025 йил 5 май куни имзоланган қонун – мамлакатдаги хиёбонлар, истироҳат боғлари ва ботаника боғларини муҳофаза қилишга қаратилган муҳим қадамдир.
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан «Яшил макон» платформаси йўлга қўйилган.
Бугун дунёда чучук сув манбалари тобора камайиб бормоқда. Бу муаммо Ўзбекистонда янада кескинлашиб бораётгани ҳеч кимга сир эмас.
Буни қарангки миллионлар ўйини бўлган футболга ҳам иқлимнинг таъсири бор экан. Футбол бўйича U-17 Ўзбекистон терма жамоаси Осиё кубоги финалида мезбон Саудия Арабистонига қарши ўйинда қанчалик шижоат кўрсатганини, ўша ҳудуд об-ҳавоси ҳам ёшларимиз учун қанчалик оғир бўлганини кўриб, ҳис этиб турдик.
Ҳар йили минглаб қушлар осмон узра саёҳатга отланади. Улар қутблардан экваторгача, тоғу тошлардан саҳроларгача, денгизлар ва чўлларни босиб ўтиб, минглаб километрларни учиб ўтишади. Бу буюк парвозлар қушлар миграцияси табиатнинг энг буюк мўъжизаларидан бири саналади.
Халқаро стандартлар, миллий мажбуриятлар ва фуқаролик жавобгарлиги бугун қандай аҳволда?
Келажак глобал иқтисодиётининг қон томири нима эканини биласизми?
Бутун дунёни ташвишга солаётган экологик муаммолардан бири глобал иқлим ўзгариши ҳисобланади. Иқлим ўзгариши инсон ҳаёт фаолиятининг барча жабҳаларига жиддий таъсир этиб, аянчли оқибатларни келтириб чиқармоқда.
Иқлим ўзгариши маданий мерос объектларига жиддий зарар етказмоқда. Маданий мерос агентлигининг маълум қилишича, шўрланиш, ёмғир ва қор туфайли асосан, археологик ёдгорликлар зиён кўрмоқда.
«Зарафшон» миллий табиат боғи Ўзбекистоннинг қушлар яшаши учун энг қулай ҳудудлари рўйхатига киритилган. Аммо бу ҳудуднинг қушлар учун чинакам шундай масканга айланиши шу атрофда яшовчи қишлоқ аҳолисининг экологик ҳолатига, экологик маданиятига боғлиқ.
Гурлан тумани ҳудудидан оқиб ўтувчи Амударё сувининг муҳофаза қилиш зоналари ва қирғоқ бўйи минтақаларидаги табиий ўрмонзорлар йилдан-йилга камайиб кетмоқда. Бу ҳудудлар қонунга зид равишда қишлоқ-хўжалиги фаолияти учун фермерларга узоқ муддатга бериб қўйилган.
Ҳар бир давр тараққиётни муайян ўзанга солади. Юз йиллар бадалидагина ўзининг яққол натижасини кўрсата оладиган илм-фан соҳаси ҳам тарихнинг қанча синовли паллаларига бардош берди. Собиқ иттифоқ даврида ҳам қанчалик мафкуравий тазйиқларга учрамасин илм йўлидан оғишмай, катта натижаларни қўлга киритган олимларимиз жуда кўп.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Дунёдаги энг йирик ички сув ҳавзаси ҳисобланган Каспий денгизининг сув сатҳи тобора пасайиб бормоқда. Бу ҳақда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Атроф-муҳит дастури хабар берди.
Дунёда иқлими ўзгариши таъсирида тоғ музликларининг қисқариши, ёғинларнинг нотекис тақсимланиши, қурғоқчилик даврларининг ортиши ҳамда сел-тошқин ҳодисаларининг кўпайиши кузатилмоқда. Шу боис мамлакатимизда сув ресурсларини тежаш, мавжуд сув манбаларидан оқилона фойдаланиш ва сел ҳамда ёмғир сувларини тўплашга қаратилган ёндашувлар муҳим аҳамият касб этмоқда.
Бугунги кунда бутун дунёда, хусусан, Марказий Осиё минтақасида кузатилаётган глобал иқлим ўзгаришлари, сув ресурсларининг тақчиллиги ва биохилма-хилликни сақлаб қолиш масалалари доимий халқаро ҳамкорликни тақозо этмоқда.
Иқлим ўзгариши ҳодисаси бугун ёки кечагина содир бўлган ҳолат эмас. Унинг инсониятга тақдим этган фалокатлари олдинги асрларда ҳам кўп кузатилган. Айниқса, катта талафотлар етказгани билан тарихда қолгани фожиали ҳолатлар ҳам бор.
Ҳозирги кунда табиий жараёнларни илмий асосланган равишда бошқариш ғояси илмий доираларда тобора кенг муҳокама қилинмоқда. Ана шундай инновацион йўналишлардан бири сунъий ёмғир технологияси ҳисобланади.
