Каспийни ҳам Орол тақдири кутмоқдами?
Дунёдаги энг йирик ички сув ҳавзаси ҳисобланган Каспий денгизининг сув сатҳи тобора пасайиб бормоқда. Бу ҳақда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Атроф-муҳит дастури хабар берди.
БатафсилБугун ер юзида қарийб 1,1 миллиард киши турли даражадаги сув танқислигидан азият чекмоқда. Глобал иқлим ўзгариши натижасида сўнгги 50-60 йил давомида биргина Марказий Осиёда музликлар майдони таҳминан 30 фоизга қисқарган.
Шу билан бирга, Ўзбекистон «Сув стресси»дан азият чекаётган давлатлар рейтингида 164 мамлакат орасида 25-ўринни эгаллаган. Бу «юқори даражада сув танқислигига учраган» давлатлар қаторидамиз деганидир.
Мана шундай шароитда мавжуд сув манбаларидан, жумладан қор ва ёмғир сувларидан самарали фойдаланиш энг мақбул ечимлардан бири ҳисобланади.
Мамлакатимизда ёғингарчиликнинг ўртача йиллик ҳажми 186 мм.ни, хусусан, мамлакатнинг адир ва тоғолди қисмларида 300-550 мм.ни ташкил этади. Тоғли ҳудудларда эса янада юқори – 800-900 мм.гача етиб, 70-90 кунгача ёғингарчилик кузатилади. Ҳисоб-китобларга кўра, 1 квадрат метр том сатҳидан ўрта ҳисобда 186 литрга тенг ёмғир сувини тўплаш мумкин.
Ёмғир сувидан фойдаланиб, бир киши кунига ўртача 71 литргача ичимлик сувни тежаши мумкин.
Айни вақтда юртимизда бир кишининг кунлик ўртача сув сарфи 130 литрни ташкил этади. Агар биз ҳозир тоза ичимлик сув сарфлаётган ишлаб чиқариш жараёнлари, маиший, уй-хўжалиги, автомобилларни ювиш кабилар ёғингарчилик суви ҳисобидан бўлса, мамлакат бўйича сезиларли миқдорда тоза ичимлик сув тежалади.
Мисол учун, Туркияда 2 минг квадрат метрдан ортиқ кўп қаватли уйлар ҳамда янги қурилаётган биноларда ёмғир сувини йиғиш тартиби белгиланган. Германиянинг Франкфурт аэропортида йиғилган ёмғир суви аэропортнинг кўкаламзорлаштирилган ҳудудларининг 60 фоизини суғориш ва техник сув ўрнини қоплаш имконини беради. Австралияда ёмғир суви шаҳарларда 9 фоиз, шаҳардан ташқарида 63 фоиз сувга бўлган талабни қондиради.
Ёмғир сувларини тўплаш одамларнинг сувга бўлган муносабатини ўзгартиради. Ҳар бир юртдошимиз йиғилган сувни тежашга ҳаракат қилса, миллионлаб кубометр беҳуда йўқотилаётган қимматбаҳо ресурс тежалади.
Шу боис, Ўзбекистон Экологик партияси мамлакатимизда ёмғир сувларидан фойдаланиш тизимини жорий этиш бўйича дастур қабул қилишни таклиф этади. Партиямиз бу борадаги таклифларини ишлаб чиқиб, Ҳукуматга тақдим этади.
Ўзбекистон Экологик партияси
Марказий Кенгаши Матбуот хизмати
Ўхшаш мақолалар
Сел ва ёмғир сувларини тўплашга қаратилган ёндашувларнинг аҳамияти нимада?
Дунёда иқлими ўзгариши таъсирида тоғ музликларининг қисқариши, ёғинларнинг нотекис тақсимланиши, қурғоқчилик даврларининг ортиши ҳамда сел-тошқин ҳодисаларининг кўпайиши кузатилмоқда. Шу боис мамлакатимизда сув ресурсларини тежаш, мавжуд сув манбаларидан оқилона фойдаланиш ва сел ҳамда ёмғир сувларини тўплашга қаратилган ёндашувлар муҳим аҳамият касб этмоқда.
Батафсил
Ўзбекистоннинг экология соҳасидаги халқаро ҳамкорлиги: муаммо ва ечимлар
Бугунги кунда бутун дунёда, хусусан, Марказий Осиё минтақасида кузатилаётган глобал иқлим ўзгаришлари, сув ресурсларининг тақчиллиги ва биохилма-хилликни сақлаб қолиш масалалари доимий халқаро ҳамкорликни тақозо этмоқда.
Батафсил
Кўп ўқилганлар
-
Каспийни ҳам Орол тақдири кутмоқдами?
Дунёдаги энг йирик ички сув ҳавзаси ҳисобланган Каспий денгизининг сув сатҳи тобора пасайиб бормоқда. Бу ҳақда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Атроф-муҳит дастури хабар берди.
-
Сел ва ёмғир сувларини тўплашга қаратилган ёндашувларнинг аҳамияти нимада?
Дунёда иқлими ўзгариши таъсирида тоғ музликларининг қисқариши, ёғинларнинг нотекис тақсимланиши, қурғоқчилик даврларининг ортиши ҳамда сел-тошқин ҳодисаларининг кўпайиши кузатилмоқда. Шу боис мамлакатимизда сув ресурсларини тежаш, мавжуд сув манбаларидан оқилона фойдаланиш ва сел ҳамда ёмғир сувларини тўплашга қаратилган ёндашувлар муҳим аҳамият касб этмоқда.
-
Ўзбекистоннинг экология соҳасидаги халқаро ҳамкорлиги: муаммо ва ечимлар
Бугунги кунда бутун дунёда, хусусан, Марказий Осиё минтақасида кузатилаётган глобал иқлим ўзгаришлари, сув ресурсларининг тақчиллиги ва биохилма-хилликни сақлаб қолиш масалалари доимий халқаро ҳамкорликни тақозо этмоқда.
-
«Эль-Ниньо» – Океан ҳароратининг уч даража кўтарилиши Бу бизга қанчалик таъсир қилади?
Иқлим ўзгариши ҳодисаси бугун ёки кечагина содир бўлган ҳолат эмас. Унинг инсониятга тақдим этган фалокатлари олдинги асрларда ҳам кўп кузатилган. Айниқса, катта талафотлар етказгани билан тарихда қолгани фожиали ҳолатлар ҳам бор.
-
Булутларни «бўйсундириш» ва ёмғир суви: Сув танқислигига осон ечим
Ҳозирги кунда табиий жараёнларни илмий асосланган равишда бошқариш ғояси илмий доираларда тобора кенг муҳокама қилинмоқда. Ана шундай инновацион йўналишлардан бири сунъий ёмғир технологияси ҳисобланади.