Шанба
18-Апрел 2026
Каспий денгизи сатҳининг пасайиши 40 йил олдин прогноз қилинган. Олимлар буни иқлим ўзгариши билан боғламоқда: ҳароратнинг кўтарилиши, қурғоқчилик ва дарёлардан оқиб келаётган сув ҳажмининг камайиши.
Соҳир овоз соҳибаси, таниқли хонанданинг «Сен бир дарахт, мен бир дарахт» деган қўшиғини эшитгансиз, албатта. Унда севишган икки қалбнинг бир-бирига ишқ изҳори мадҳ этилган бўлиб, инсонларнинг ўзаро муносабати дарахтлар мисоли эканлиги баён этилади.
Кўчат экиб, боғ яратмоқ дунёдаги энг хайрли ва эзгу амаллардан саналади. Азал-азалдан ота-боболаримиз ўз томорқасига илк баҳор ёки куз фаслида кўчат экиб, унга йил бўйи эътибор қаратганлар. Ниҳолни парваришлаб, то ўзини тиклаб олмагунича ўз вақтида сувини қўйиб, ўғитини солиб, тупроғини юмшатиб, катта аҳамият қаратиб келганлар. Экилган кўчатни қаровсиз ташлаб қўйиш ҳам увол саналган.
Бугунги экологик жараёнлар дунёнинг барча ҳудудлари учун бирдай эътиборли бўлиб келмоқда. Айниқса, трансчегаравий масалаларни ижобий ҳал қилишда давлатлараро экологик муносабатлар ва ҳамкорлик катта аҳамият касб этади. Қозоғистоннинг «Байтақ» яшиллар партияси вакилларининг Ўзбекистон Экологик партияси Марказий Кенгашига ташрифи ана шундай манфаатли учрашувлардан бири бўлди.
Ўзбекистон Экологик партияси Марказий Кенгаши Ижроия қўмитаси раиси Абдушукур Ҳамзаев иштирокида Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Академиясида «Экологик хавфсизликни таъминлаш – бугунги куннинг энг долзарб масалаларидан бири» мавзусида давра суҳбати ҳамда «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доираси кўчат экиш тадбирлари ўтказилди.
13 ноябрь куни Самарқанд шаҳридаги Конгресс марказида Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Чўлланишга қарши кураш тўғрисидаги конвенциясининг (UNCCD) бажарилишини кўриб чиқиш қўмитасининг 21-сессияси (CRIC21) бошланди.
«Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси орқали бугунги кунда яшил оламни сақлаш ва кўпайтириш давлат сиёсати даражасига кўтарилди. Президентимиз Шавкат Мирзиёев томонидан бу жараённи пухта ташкил этиш ташаббуси илгари сурилди.
Тарихга назар ташласак, катта эпидемик ҳолакатлар бизнинг минтақамизда бошқа ҳудудларга қараганда бир қадар камроқ кузатилган. Бунинг сабабини таҳлил қилиб кўрган мутахассислар мазкур ҳодиса шахсий гигиена ва атроф-муҳит озодалигини сақлашга катта эътибор берилгани билан боғлиқлигини таъкидлашади.
Айни дамда яна 15 та замонавий чиқинди ташувчи техника воситалари етказиб берилмоқда. Мазкур техникалар Япония технологияси асосида йиғилган бўлиб, Европа стандартларига тўлиқ жавоб беради ҳамда аҳолига узоқ йиллар сифатли хизмат кўрсатишга мўлжалланган.
Ушбу мақоланинг бошланишида жиддий экологик муаммоларга ҳалиям етарлича эътибор қаратилмаётгани атрофлича таҳлил қилинган. Мамлакатимизга қандай экологик хавфлар таҳдид солаётгани илмий жиҳатдан кўрсатиб берилган ва экологик муаммоларга қарши курашиш борасида олимлар томонидан таклиф этилаётган аниқ ечимлар келтирилган.
Олимлар экологик ноқулай ҳудудларда яшовчи одамларда қандли диабетнинг иккинчи тури ривожланиш хавфи ортишини аниқлади. Тадқиқот Ҳиндистоннинг Деҳли ва Ченнай шаҳарларида ўтказилди. Бу ҳудудлар ҳавосида қон оқимига кириши мумкин бўлган микроскопик PM 2.5 заррачалари миқдори ошган.
«Тоза экологик муҳит инсон саломатлигида муҳим аҳамият касб этади. Буни эса бизга фақатгина дарахтлар таъминлаб бериши мумкин. Шундай экан, яшил майдонларни кўпайтиришга жадал киришмоғимиз керак.
Хазонрезги мавсуми бошланиши билан аҳоли яна бир муаммога – тўкилган барглар ва кесилган шох-шаббаларнинг ёқиб юборилаётганига дуч келади. Бу ҳолатнинг экология ва инсон саломатлигига етказаётган зарарли оқибати кўпинча эътибордан четда қолади.
Бугунги экологик вазиятнинг янада барқарор бўлишига эришиш ҳар бир фуқаронинг қонун олдидаги бурчи ва масъулиятига айланиб бормоқда. Бу жараёнда соҳа мутахассислари, тадқиқотчи олимлар ва профессор-ўқитувчилар етакчи мавқеда туриши шубҳасиз. Шундай экан, экологик барқарорликни таъминлаш илмий асосланган, ҳаққоний ва холис амалий ҳаракат тусини олмоғи зарур.
Болаларнинг ўзлаштирган экологик амалиёти, атроф-муҳитни асраш бўйича қабул қилган қарорлари ва табиатда ўтказган вақти келажакда табиатни севишни ва қадрлашни ўрганишга ёрдам беради.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Ҳозирги глобаллашув шароитида атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш борган сари долзаб аҳамият касб этмоқда. Сўнгги ўн йилликларда табиий техноген ва антропоген омиллар таъсирида иқлим ўзгариши, ўртача ҳароратнинг кўтарилиши, ёғингарчилик меъёрларининг ўзгариши юзага келмоқда.
Табиат – инсониятга берилган бебаҳо неъмат. Уни асраб-авайлаш, атроф-муҳит мусаффолигини таъминлаш нафақат давлат идоралари, балки ҳар бир фуқаронинг виждоний бурчидир. Ўзбекистон Экологик партияси томонидан ташкил этилаётган экологик акциялар айнан шу мақсадга хизмат қилмоқда.
Кўчиб юрувчи ёввойи ҳайвон турларини сақлаш тўғрисидаги Конвенция Томонларининг 15-конференсияси (CMS COP15) якунларига кўра, биохилма-хилликни сақлаш бўйича глобал чораларни кучайтиришга қаратилган муҳим қарорлар қабул қилинди.
Президентимиз томонидан «Яшил макон» умуммиллий лойиҳаси доирасида илгари сурилган муҳим ташаббуслар юртимизда экологик барқарорликни таъминлаш ҳамда ҳудудларни кўкаламзорлаштириш йўлидаги изчил сиёсатнинг амалий тасдиғи бўлди.
Ўзбекистон Экологик партияси Тошкент шаҳар кенгашининг 2026 йилга мўлжалланган чора-тадбирлар режасига мувофиқ, Сергели туманида жойлашган «Салар» оқава сувларни тозалаш иншоотида жамоатчилик назорати тадбири ўтказилди.
