Жума
23-Октябр 2026
«Оила даврасида» газетасининг 2017 йил 10 августдаги 32 (274)-сонида чоп этилган «Экрандаги латта эркак — отами?» сарлавҳали мақолада халқимиз шаънига дахлдор ўта долзарб мавзу кўтарилганидан хурсанд бўлдим. Ҳақиқатан ҳам, бу масала ҳақида жиддий ўйлашнинг вақти келди.
Ўн беш кунлик келинчак кутилмаганда тугунини кўтариб, ота уйига зор йиғлаб қайтди. Қайнонаси ҳайдаб юборган эмиш.
Ҳаммага гапи ўтадиган, ҳатто маҳаллани ҳам назар-писанд қилмайдиган қайнона эса кўз очиб юмгунча ўғлини яна бир гулдай қизга уйлантириб қўйди. Ҳозир янги келин оғироёқ…
Бир абитуриент қиз география факультетига кириш учун тест топшириб чиқди. «Саволлар қийин бўлмадими, қизим?» – деб сўрадим ундан. «Жуда қийин саволлар тушди», — деди у ҳеч иккиланмасдан. «Муаллимчилик касали» тутиб қолдими, ишқилиб: «Масалан, қандай савол?» — дея қизиқдим. «Масалан: «Қайси шаҳарлар нефтни энг кўп экспорт қилади?» — деган савол тушди», — деди. «Йўғ-э, — дедим мен, — «қайси мамлакатлар» дегандир?» «Йўқ, айнан «шаҳарлар» деган». Кейин ундан тест жавобларини айтишни сўрадим. «Кувайт, Саудия Арабистони, Эрон, Ироқ», — деди. Мен унга: «Булар шаҳар эмас, ҳаммаси мамлакат-ку!» — деб ўтирмадим. Чунки у шаҳар билан мамлакатнинг фарқига борадиган даражада билим ёки ақл-фаросатга эга эмас эди...
«Маршрутка»да кетаётгандим, бирдан ҳайдовчининг телефони жиринглаб қолди. Зарур қўнғироқ, шекилли, рулда бўлса ҳам жавоб берди. Овозини баландлатиб қўйгани боис суҳбат эшитилиб турарди:
Қобилжон бобо ўғлини ёнига чақирди: «Эшитдингми, давлат ёш оилаларга имтиёзли ипотека кредити асосида уй-жой бераётган экан. Ҳокимиятга бориб, қандай ҳужжатлар кераклигини бил-чи».
Мактаб ўқитувчиси билан гаплашиб қолсангиз, болаларнинг хулқидан шикоят қилади. Ваҳоланки, боланинг ахлоқини таълим жараёни мобайнида тузатиш унинг зиммасидаги вазифалардан бири. Шу ўринда ўқитувчининг ўқувчи билан муносабатида қандайдир тўсиқлар мавжудми, деган савол туғилади.
Кимдир узун тирноғи ёки бесўнақай мўйлови билан дунёда рекордчи ҳисобланади. Аммо Ўзбекистон номидан ўрнатилган рекорд доимо маънили ва жаҳонга достон қилишга арзийдиган иш бўлади. Бу гал «Гиннесснинг рекордлар китоби»га халқимиз у эмас, бу эмас нақд катта ва баракали иш — севимли таомимиз ҳисобланган палов тайёрлаш билан кирди.
«Одамлар бировнинг ҳақидан ҳазар қилмай қўйди».
Бир даврада ҳамкасб устозлардан бири айтган бу гап худди ҳукмдай янгради. Устоз чуқур ўйга толганча, бежиз қайғурмади: ўша кунлари унинг ҳаётида бир нотинчлик бўлиб, ўғилчасининг велосипедини ўғирлаб кетишган экан.
Мустақиллигимизнинг 26 йиллик байрами ҳамда Қурбон ҳайити муносабати билан Тошкент шаҳар ва туман ҳокимликлари ҳамкорлигида «Ҳеч ким меҳр-эътибордан четда қолмасин» номли маданий-маърифий тадбир ўтказилди.
2013 йили оғир атлетика бўйича Польшада ўтказилган жаҳон чемпионатида ғолиб бўлиб, жонажон Ватанимизга қайтганимда соат тунги икки эди. Самолёт Тошкентга қўниб, аэропортдан чиқишим билан кўзим тўпланиб турган оломонга тушди.
Боғингизда олма дарахти бўлса-ю, мева бермаса, ҳовлингиздаги токдан бир шингил узум узиб емасангиз… Демак, унинг парвариши яхши бўлмаган: ўз вақтида суғорилмаган ёки ўғит берилмаган. Озгина меҳнат билан эса мўл-кўл ҳосил олиш мумкин.
Фавқулодда қобилиятли, улкан мақсадни кўзлаб, то унга эришмагунча тинчимайдиган ёшларимиз жуда кўп. Лекин улар ҳар доим ҳам ўзини ошкор қилавермайди. Юқори натижага етишгандагина юзага чиқади. Нималарга қодир эканини охирида кўрсатади…
Фарзанд дунёга келди. Унинг туғилиши қалбларда янги орзу, умид ва келажакка ишонч уйғотди. Барча эзгу ниятларнинг амалга ошиши, оиланинг шаъни энди шу фарзанднинг маънавий камолоти билан узвий боғлиқ. Бу масъулиятли вазифа эса ўз-ўзидан ота зиммасига анчагина вазифаларни юклайди. Уларни адо этиш учун баъзан инсон умри қисқалик қилиши мумкин.
Жавоблар пештахтасининг рўпарасида туриб, унга қарашга журъатим етмади. Бироқ ўзимни қўлга олиб жадвал томон юзландим.
Яқинда бир танишим қўлимга «Қобилият» номли ҳинд фильми премьерасига таклифнома тутқазди. Тўғриси, катта экранда ҳеч қачон ҳинд фильмларини томоша қилмаганим учунми, қизиқ кўринди.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Музлатгични очиб, бир неча кунги овқатни кўриб, «эҳ, исроф бўлди-ку...» деб афсусланган пайтларингиз бўлгандир. Бу ҳолат сизга таниш. Аммо шу кичик исроф бутун сайёра миқёсида кўпайтирилса, ундан чиқадиган рақам ақлни шоширади. Гап шундаки, бугун дунё ўзи етиштирган озиқ-овқатнинг деярли бешдан бир қисмини шунчаки чиқиндига ташламоқда.
Бугун рақамли технологиялар ҳаётимизнинг ажралмас қисмига айланди. Интернет орқали билим олиш, хорижий тилларни ўрганиш, дунёнинг исталган нуқтасидаги ахборотдан фойдаланиш имкониятлари тобора кенгаймоқда.
Табиатда шундай жонзотлар борки, уларнинг миттигина фаолияти бутун инсоният ҳаёти учун катта аҳамият касб этади.
Бутун дунёда қуёш энергетикаси жадал ривожланмоқда. Ўзбекистон ҳам бу жараёнда фаол иштирок этяпти.
Бугун Ўзбекистонда лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини такомиллаштириш масаласи яна кун тартибига чиқди. Таклиф этилаётган лойиҳада амалдаги o‘, g‘, sh ва ch шаклларини такомиллаштириш, шунингдек, ng ҳарф бирикмасининг мақомини қайта кўриб чиқиш назарда тутилган.
