Душанба
24-Август 2026
Ҳар бир инсоннинг ҳаёти ўқилмаган китобга ўхшайди. Уни варақлаб кўз ташласангиз, умрининг ҳар лаҳзасини ардоқлаган инсон ҳаёти ҳикматга тўла эканини ҳис этасиз. Бундай инсон фақат мажбурият остида вазифа бажарувчи киши эмас, балки ўз бурчини сидқидилдан адо этиши баробарида бошқаларга ҳам манфаат етказадиган одамдир.
Аёл қалбининг кенгликлари бамисоли бир уммон. Унда меҳр, муҳаббат, сабр ва матонат тўлқинлари мавж уради. Аёл ҳам табиатдек гўзал. Умуман, аёл ва табиат ўртасида уйғунлик бордек. Иккаласи бағрида гул-чечагини, дилбандини ўстириб, вояга етказади. Табиатга «она» сўзини қўшиб айтиш ҳам шундан эҳтимол.
Газетамизнинг шу йил 2 июнь, 21-сонида «Ҳимояга олинмаган болалик» сарлавҳали мақола эълон қилинган эди.
Икки биродар тортишиб қолди. Бири – бойлиги беҳисоб давлатманд, иккинчиси билим доираси кенг донишманд эди.
Ёшгина аёл тухум сотаётган кампирдан тухумнинг нархини сўради.
Хизмат юзасидан Самарқанддаги кексалар ва ногиронлиги бўлган шахслар учун «Саховат» интернат уйига борганимизда ҳамма журналистларга доим одат бўлиб қолганидек, бу ерда кексаларга яратилган шароитлар, озиқ-овқат ва хоналар жиҳозланишини ўзимизча кўздан кечирдик.
Тоғнинг барча юксаклиги ва салобати ундан узоқлашгачгина билинади. Ўзимиз билган, таниган инсонларнинг қадри ҳақида ҳам баъзан улар бу дунёни тарк этгандан кейин ўйлай бошлаймиз. Аслида борнинг қадри у йўқолгандан кейингина ҳис қилинади...
Иккинчи жаҳон уруши йилларида Германиянинг Ганновер шаҳридаги фашистлар концлагерида асирликка тушиб қолган, 1945 йилларда Германиядан Бухорога депортация қилинган уруш фахрийлари, татар миллатига мансуб 93 ёшли, Рейде Ресутова ҳамда 86 ёшли Катизе Менсеитовалар ҳам бор.
Бир замонлар Жигарўғли исмли гапдон, ўғри, ҳийлакор тикувчи бўлган экан. Мижозларининг газламаларини ўғриларди. Содда бир одам: – У мендан ҳатто оддий ип ҳам ўғрилай олмайди.
Қонунчилигимизда ҳайвонларга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлиш, уларни қийноққа солиш, азоб бериш, ўлимига ёки шикастланишига сабаб бўладиган ҳолатлар учун жазо чоралари белгиланган.
Ўша куни болалар асаб касалликлари шифокорига навбат узун, диққинафас коридор деярли тўлган, анчагина танилиб қолган мутахассисга бемор кичкинтойларини кўрсатиш илинжидаги ота-оналар садага қўнган чумчуқлардай чуғурлашарди:
Улар жуда бахтиёр оила эди. Ота, она ва уч ёшли ширингина қизалоқдан иборат бу оила жуда бахтли ҳаёт кечирарди. Лекин узоқ давом этган касаллик сабабли она уч ёшли қизи ҳамда севимли ёрини ташлаб бу дунёни тарк этди.
Ҳиндистонда ўтказилган жарроҳлик амалиётида фарғоналик аёл эрига ўз жигарини берди, ҳозир иккаласи ҳам соғлом...
Курраи замин ўз бағридан қир-адрлар, тоғ-тошлар, чўл-биёбонлар қатори турфа ҳил ўсимликлар, гиёҳлар, жониворлар, қушлар, ҳашаротлар ва одамларга жой берган. Унда барча бир-бирини тўлдириб, қўллаб, узвий боғланган ҳолда яшаб келмоқда. Аммо бир тур бошқасидан кучли чиқиши тайин ва ана шу кучлилар, ақл ва идрок соҳиблари инсонлардир.
1957 йилда бир гуруҳ геологлар вертолётдан бўриларни отиб ташлаш учун Устюрт саҳросига (Туркманистон билан Қорақалпоғистоннинг чегарасида, Сариқамиш кўли атрофларида) овга чиқади.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
«Жажжи меҳмонларим, омонмисизлар?» деб салом бераман. Дилимда эса пичирлайман: «Шу маконни энди ҳеч қачон тарк этманг...»
Ёзувчи ва журналист Фозил Фарҳод томонидан кўтарилган воқеа неча кундирки ижтимоий тармоқларни, халқимизнинг жонкуяр вакилларини ларзага солмоқда. Инсон ва табиат ўртасидаги муносабатлар азалдан чуқур фалсафий ва ҳаётий асосга эга.
МУҚАДДИМА
Ҳақиқий ёзувчи-шоирлар ҳақиқатни ёзишни хуш кўради. Дунёнинг қайси бир четидаги адолатсизлик уларга худди ўзининг уйида рўй бераётгандек туюлади. Қайдадир адолатнинг барқарорлиги ёки ғалабаси уларнинг руҳиятини кўтаради. Улар ҳар бир яхши одамнинг муваффақиятидан қувонади, одамларнинг муаммолари эса уларнинг ҳам дардига айланади.
...Уйига ҳалок бўлгани ҳақида қорахат жўнатишади. Яқинлари, бир ўғли билан уйда қолиб, зор-интизор кутаётган аёли қайғули хабардан қаттиқ изтиробга тушишади. Қишлоқ аҳли, яқинлари унинг учун аза тутишади. Ўша машъум қорахатдан сўнг орадан саккиз ойча вақт ўтиб...
...Хурсанд аммам энам билан тенгдош, иккиси ҳам қутлуғ саксон ёш остонасида. Ҳордиқ куни меҳмон бўлиб келди, мириқиб суҳбатлашдик. Нимагадир, аммамни болаликдан опа, деб қадрлаймиз, тўнғичларимиз шундай атаган, биз уларга эргашган бўлсак керак.
