Чоршанба
18-Феврал 2026
Юртимизнинг бир неча қишлоқларига «Туризм қишлоғи» мақоми берилаётгани ҳудудларимизга маҳаллий ва хорижий сайёҳлар оқимининг ошиб бораётганидан далолатдир. Куни кеча Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Туризм қўмитасининг қарорига биноан Китоб туманидаги «Қайнар» ва «Бешир» қишлоқларига ана шундай мақом берилгани катта хурсандчилик бўлди.
Меъёр – борлиқнинг, табиатнинг олтин қонуни. У жамият – ижтимоий борлиқда ҳам, инсон танасида ҳам, табиат тизимида ҳам амал қилади. Аслида, бутун олам, биосфера ҳам инсон сингари мукаммал яратилган. Масалан, асалари фақатгина 4,25 фоиз глюкоза сақловчи гулга қўнади. Бу табиатдаги мувозанат, яъни меъёрга содиқликнинг ҳайратланарли намунасидир.
Оқава сувларни тозалаш даражаси окава сув таркиби ва миқдори ҳамда сув ҳавзасининг сарфи ва сифат кўрсаткичларига боғлиқ бўлади. Тозалаш иншоотларини тўғри лойиҳалаштириш учун сувларни кимёвий ва бактериологик таҳлил қилиб, унинг таркибини билиш зарур.
Вашингтон шаҳрида бўлиб ўтган Глобал экологик фонд (GEF) кенгашининг 69-йиғилишида Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев бошчилигида экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши соҳаларида амалга оширилаётган ислоҳотлар ва уларнинг самарали натижалари дунёнинг етакчи донор давлатлари эътиборига тақдим этилди.
Ўзбекистонда батарейкаларни хавфсиз йўқ қилиш бўйича экологик лойиҳа ишга туширилди
Қорамон – садақайрағочлар туркумига кирувчи кўп йиллик дарахт саналади. Беш юз йилдан ортиқ умр кўрувчи бу ноёб табиат туҳфасини қадимда темир дарахт сифатида эътироф қилишган.
Табиатнинг етти мўъжизаси — бу дунё бўйлаб табиатнинг ажабланарли ва гўзал, ўзига хос жойлари, ландшафтлари ва феноменлари бўлиб, улар инсоният томонидан энг ажойиб ва таъсирли табиий ёдгорликлар сифатида тан олинган.
Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодексга транспорт воситаларидан чиқинди ташлаганлик учун жазо чораси кучайтирилишини назарда тутувчи ўзгартириш киритилиши кўзда тутилган. Бу ҳақда 2030 йилгача бўлган даврда аҳолининг экологик маданиятини юксалтириш концепциясида белгилаб қўйилган.
Ёш авлоднинг экологик билим ва кўникмаларини шакллантириш танаффус ва чегара билмайдиган биринчи галдаги вазифамиз бўлиши шарт. Экологик маданиятни юксалтиришга айни шу орқали эришилиши инкор этиб бўлмас ҳақиқатдир.
Юртимиз бўйлаб «Дарахтга нафас беринг!» экологик акцияси давом этмоқда. Ушбу акция Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ташаббуси билан ўтказилмоқда ва мамлакатимизнинг барча ҳудудларини қамраб олган.
Унинг жамоаси атроф-муҳитдаги симоб даражасининг ошиши эркакларнинг ўз жуфтини топиш имкониятини сезиларли даражада – 63 фоизга камайтиришини аниқлади. Бу эса сув-ботқоқ майдонларининг камайиши ва беқарор гидрологик шароитдан азият чекаётган қушлар учун вазиятни янада оғирлаштиради.
Табиатда ҳаво илиқлашди дегунча, одамлар кўнгли хушманзара оромгоҳлар, дам олиш масканларини истаб қолади. Биз ҳам ана шу хоҳишу истакка кўра, «Хива-Андижон-Хива» поездига ўтириб, Ўзбекистон дурдонаси ҳисобланмиш гўзал Фарғонанинг сўлим ва қадимий зиёратгоҳларидан бири – Шоҳимардон сари йўлга чиқдик.
Баҳор мавсумида сув сатҳининг кўтарилиши табиий ҳол. Агар у тошқинга айланса, аҳоли бундай хавфдан қандай ҳимояланиши керак? Тошқинни олдиндан аниқлаш ва олдини олиш мумкинми?
Инсон доим дам олишга, руҳий тетикликка муҳтож. Айниқса, табиат қўйнида мусаффо ҳаводан нафас олиб, қушлар сайрашини тинглаб дам олиш – беқиёс завқ беради одамга.
Биз мулоқотсиз яшай олмаймиз: сўзлашамиз, ёзамиз, хат жўнатамиз… Табиатдаги бошқа мавжудотлар ўртасидаги ахборот алмашинуви ҳақида ҳеч ўйлаб кўрганмисиз? Наҳотки дарахтлар ҳам бир-бири билан гапашади?
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Каптарлар бутун дунёда тинчлик ва бирдамлик рамзига айланган қуш саналади. Шу сабабдан ҳам улар кўплаб куй-қўшиқларда тавсифлаб, тараннум қилинади. Шарқ халқларида қадим замонлардан бери каптарлар инсонлар билан дўст жонзот сифатида эъзозлаб келинган.
Кўчага чиқишингиз билан ҳар томон дўкону магазинга тўла. Бозору савдо марказларини айтмайсизми. Уларнинг аксариятида кўзни қувнатадиган кийим-кечак савдоси авжида. «Ҳамёнбоп мода» (Fast Fashion) маҳсулотлари билан тўла. Арзон нарх, ялтироқ дизайн ва ҳафтада янгиланадиган коллекциялар бизни тез-тез кийим сотиб олишга ундайди.
Табиатда – бу ёруғ оламда тирик мавжудотлар бир-бирига ўхшайди. Ён-атрофимиздаги жараёнларни кузатиб бораман, ўхшашликдан ҳайратга тушаман.
Бугунги кунда мамлакатимизда «яшил иқтисодиёт»га ўтиш ва қайта тикланувчи энергия манбаларидан самарали фойдаланиш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланди.
«Оқтоғ-Томди» давлат қўриқхонаси юртимизнинг гўзал масканларидан бири саналади. Қўриқхона ҳудуди Томди туман марказидан 210 чақирим узоқликда жойлашган авлоқ ва ёввойи табиат шаклланиши учун қулай бир ҳудуд саналади.
