Жума
23-Октябр 2026
Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотига кўра, дунёда ҳар қирқ сонияда бир киши ўз жонига қасд қилади. Улар орасида инсоният наслининг давомчилари бўлган аёлларнинг борлиги жуда аянчли. Аёл — оиланинг мадори. Фарзандлар туғилганидан бошлаб онага суянади. Она улар учун чинакам ватан. Эркакнинг ҳам бу ёруғ дунёдаги рўшноси — аёл. Эркак кези келганда, шу ожизага суяниб яшайди.
Кейинги йилларда халқимиз турмуш шароити яхшиланиб, шаҳар ва қишлоқ ўртасида фарқ қисқарди. 2009 йилдан буён қишлоқ жойларда намунавий лойиҳалар асосида қад ростлаб келаётган уйлар бунга исбот.
Тасаввур қилинг, оила даврасида телевизор кўриб ўтирибсиз. Шу маҳал бир дори ҳақида реклама берилди. Уни боғчага борадиган фарзандингиз тушунмай, сиздан сўради: «Дадажон, простата бези нима дегани?»
Ўзбек киносанъатида шу кунга қадар улуғ аллома ва саркардаларимиз ҳақида мақтарли бирор тарихий фильм суратга олинмаган. Жорий йил 3 августда Президентимиз ижодкор зиёлилар, санъатшунослар билан бўлган учрашувида ҳам бу ҳақда алоҳида куюниб гапирди. Ижодкорлар тарихий мавзуга қўл урганда кўламни кенгроқ олишга, маррани баланд қўйишга алоҳида эътибор қаратиши кераклигини таъкидлади.
Халқ шоири Абдулла Орипов бир шеърида «Тинч ўтган ҳар кунинг, албатта, байрам», деб ёзган эди. Дарҳақиқат, ҳар бир кунини тинчлик, осойишталик, хотиржамлик билан ўтказаётган халққа байрамлар қўша-қўша бўлиб келаверади. Унинг файзу шукуҳи ҳар хонадонга, ҳар бир кўнгилга чуқур кириб бориши ҳам шубҳасиз. Аслида байрам оиламиз, қавм-қариндошлар, маҳалла-кўй, таниш-билишлар билан шодликларни бирга баҳам кўриш, бир-бировга янада яқинроқ бўлиб меҳр-оқибат кўрсатиш, ҳар бир кўнгилга хурсандчилик олиб кириш эмасми?!
Яқинда болалар шифохонасида нохуш воқеага гувоҳ бўлдим. Йигирма ёшлар чамаси бир аёл боласини кўтариб, шошилинч тез тиббий ёрдам бўлимига югуриб келди. Шифокорлар болани жонлантириш бўлимига олиб киришди ва ўн дақиқага қолмай, қайтиб чиқишди... Бутун шифохонани ёш онанинг фарёди тутди...
Шу кунларда мактаб бозорлари гавжум. Ҳамма ўқув қуроллари олгани ошиққан: маҳсулотнинг сифати, нархини сўраб, ҳам яхши, ҳам арзонини қидиради. Тўғри-да, ота-она фарзандини ўйлайди, сифатли буюм ишлатсин, дейди. Кўпчилик ўқув қуроллари олаётганда бир саволни бераётгани эътиборимни тортди: «Четники борми?»
Душман биз кутмаган тарафдан зарба беради. Бу ҳаётда кўп бор ўз аксини топган оддий ҳақиқат. Куни кеча орамизда туппа-тузук ишлаб юрган, бугун эса бузғунчи ғоялар тузоғига илиниб, террорчилик, турли диний экстремистик ташкилотлар аъзосига айланган айрим кимсалар ҳақида эшитганда, дафъатан шу гапни эслаймиз.
«Бу йил форма қандай бўлади?»
Янги ўқув йили бошланиши олдидан кўпчилик ота-она шу саволга жавоб излайди. Бир қарашда, бу ҳақда ортиқча ўйлаб ўтиришга ҳожат йўқдек: мактаб маъмурияти томонидан ота-оналар кенгаши ўтказилиб, аллақачон керакли бичим ва рангдаги либос танланган. Корхоналар билан шартномалар ҳам тузиб улгурилган бўлса, ажаб эмас.
Телевизорда қайта-қайта айлантирилаётган бир рекламага кўзингиз тушгандир. Оила устуни саналмиш ота футбол кўриб ўтирса, уй бекаси келиб, сериал кўраман, дея телевизор пультини тортиб олади. Нариги хонадаги «ойнаи жаҳон»дан умидвор бўлганди ҳамки, келинлари шўрликни бундан ҳам мосуво қилди. Шундан сўнг ота янги телевизор сотиб олди. Энди маза қилиб футбол кўраман, деб турган пайтда набиралари мультфильм кўришини айтиб, у телевизорга ҳам эга чиқди...
Уйимиз яқинида болалар майдончаси қурилаётганини эшитиб, нафақат болаларимиз, балки биз катталар ҳам қувониб кетдик. Кўп қаватли уйда яшайдиганлар учун бир парча ер ҳам жуда қадрли бўлиб қолади-да! Майдончада болаларимиз мириқиб ўйнаса, атроф чиройли бўлиб турса — қандай яхши.
Бир танишим уйланиш арафасида куёвликка сарпо қилиш учун бирга бозорга боришни таклиф этди. Бордик. Кийим бозорини айланиб юрсак, сотувчилардан бири қўймай дўконига бошлаб кирди. Костюм-шимни роса мақтади. Нархини сўрасак, қимматроқ айтди. Биз ҳам ота-боболаримизга ўхшаб анойилик қилмадик: айтилганидан ярим нархини бичдик! Лекин савдомиз пишмади. Дўкондан чиқиб, айланишда давом этдик.
Маълумотларга кўра, бугунги кунда аҳолимиз кундалик турмуши учун 45 га яқин турдаги озиқ-овқат маҳсулотларини харид қилади. Ойлигининг қарийб 40 фоизини айнан шуларга сарфлайди. Албатта, бу яхши кўрсаткич, юртдошларимиз турмуши фаровонлигидан далолат беради. Лекин...
«Болам бу йил мактабга чиқади. Шу пайтгача боғчага бермаганман. Кузатсам, у тенги болалар кўп нарсани билишади. Болам улар орасида ажралиб қолишидан хавотирдаман. Аслида мактабга чиқаётган бола нималарни ўрганган бўлиши керак? Боғчага қатнагани билан уйда мустақил ўрганган боланинг билимида фарқ борми?»
Ногиронларга тиббий-ижтимоий ёрдам кўрсатиш, уларнинг таълим олиш ва ишга жойлашиши, шунингдек, ногиронларни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни таъминлаш соҳасидаги ваколатли органлар фаолияти танқидий ўрганилади.
Хориижий мамлакатларда кенг нишонланадиган, арчасиз ўтмайдиган «Рождество» 31 декабрь куни Янги йил байрамига уланиб кетади. Ҳар бир хонадон арча ясатади, чироқлар билан уйи атрофини безатади.
Латвиянинг Рига шаҳри марказида бутунлай қайта ишланадиган чиқиндилар – пластмасса, шиналар, электр чироқлардан ясалган ноодатий 9 метрлик арча ўрнатилди.
Жисми ва руҳи соғлом бўлган одамгина том маънода ўзини бахтли ҳис эта олади. Негаки, инсон учун энг катта бахт ва бойлик саломатлигидир.
Тошкент вилоятидаги Чорвоқ сув омборига туташ ҳудудда барпо этилаётган йирик лойиҳа – Sea Breeze атрофидаги баҳслар ҳали ҳам давом этмоқда.
Дўкондан озиқ-овқат маҳсулоти харид қилар экансиз, аввало, нархи, ишлаб чиқарувчиси ва яроқлилик муддатига эътибор беришингиз тайин.
Ҳар куни дўконда, бозорда зарур нарсаларни харид қилар экансиз, уларнинг қадоғига, бежирим кўринишига албатта эътибор қилишингиз тайин.
Катта шаҳарда бир кунлик ҳаётимиз давомида биз табиатнинг қанча ресурсини истеъмол қилишимизни ҳеч ўйлаб кўрганмисиз? Бир инсоннинг оддий кунлик эҳтиёжлари ортидан қанча сув, энергия, ҳаво, ер ва табиий ресурслар сарфланишини биласизми?
Зўравонликка қарши қонун ва жамият олдидаги долзарб саволлар
