Марказий Осиё: «Тоза ҳаво» йўлида минтақавий ҳамкорлик
Шу ўринда «Марказий Осиёнинг тоза ҳавоси» консорциумини ташкил этиш кейинги пайтларда жамоатчиликни энг кўп қизиқтираётган ташаббус, деб аташ мумкин.
БатафсилЖаҳон метеорология ташкилоти (ЖМТ) тадқиқотчилари Марказий Осиёда сув захиралари ва музликлар массаси камайиб бораётганини маълум қилди.
Олимлар сўнгги беш йилдаги кўрсаткичларни ўрганиб, уларни 1991 йилдан 2020 йилгача бўлган маълумотлар билан таққослади. Мутахассислар таъкидлашича, Тожикистон, Ўзбекистон, Қирғизистон ва Афғонистондаги сув омборларига сув кириб келиши сезиларли даражада камайган.
Марказий Осиё дунёдаги дарё оқими меъёрдан паст ёки сезиларли даражада паст бўлган ҳудудлар қаторига кирди. Айниқса, асосий дарё тизимлари – Амударё ва Сирдарёни ўз ичига олган Орол денгизи ҳавзасидаги вазият оғир.
Олимларни музликларнинг ҳолати, айниқса, хавотирга солмоқда. Марказий Осиёдаги тоғ музликлари тўпланаётган музга қараганда кўпроқ муз йўқотмоқда. Минтақа кузатувлар тарихидаги энг кўп муз йўқотган учта ҳудуд сирасига киради.
Ҳисоб-китобларга кўра, 2023 йилдан 2025 йилгача бўлган даврда дунё бўйича музликларнинг умумий йўқотилиши тахминан 1400 гигатонна сувни ташкил этган. Сўнгги беш йилда тоғ музликлари денгиз сатҳидан юқоридаги муз массасининг 6,2 фоизини йўқотди. Ваҳоланки, Марказий Осиё дарёлари ҳавзасидаги оқимнинг ярмидан кўпи қор ва музлардан ҳосил бўлади.
Шу ўринда «Марказий Осиёнинг тоза ҳавоси» консорциумини ташкил этиш кейинги пайтларда жамоатчиликни энг кўп қизиқтираётган ташаббус, деб аташ мумкин.
БатафсилСалар каналида балиқларнинг оммавий нобуд бўлиши билан боғлиқ хабарлар ҳали унутилмасидан (Газетамизнинг ўтган сонида ушбу мавзу бўйича мақола эълон қилинган – таҳр.), ижтимоий тармоқларда Чирчиқ дарёсининг қизил тусга киргани акс этган видеолар тарқалди.
БатафсилСиёсатчининг кучи нафақат ислоҳотлар самарасини олдиндан кўра билиш, балки унинг аҳамиятини жамоатчиликка ишончли далиллар билан тушунтира олиш, одамларни эзгу мақсадлар атрофида бирлаштириш маҳоратида ҳам кўринади. Бунинг учун теран тафаккур, аниқ мақсад ва чинакам нотиқлик маҳорати зарур.
Батафсил