Чоршанба
24-Июн 2026
Шаҳар шароитида яшаётган чумчуқлар тез тайёрланадиган таомлар (фаст-фуд) шохобчалари атрофида озиқланиши оқибатида ортиқча вазн тўпламоқда.
Бу ҳақда Северцов номидаги Экология ва эволюция муаммолари институти илмий котиби, биология фанлари доктори Наталя Феоктистова «РИА Новости» агентлигига маълум қилди.
Унинг сўзларига кўра, чумчуқлар эндиликда тез ҳазм бўладиган углеводларни ўзлаштиришга мослаша бошлаган ва эҳтимол, бошқа кўплаб турлар ҳам шундай қобилиятга эга. Оқибатда улар шаҳар муҳитида семира бошламоқда. Бу ҳолат, худди одамларда бўлгани каби қушларнинг соғлиғига ҳам салбий таъсир кўрсатади.
Вазн ортиши гормонал фоннинг ўзгаришига олиб келади, бу эса насл қолдириш жараёнининг ёмонлашишига сабаб бўлиши мумкин. Ҳайвонот оламида ҳам худди шундай жараён кузатилади: сутэмизувчиларда ҳам, қушларда ҳам бир хил физиологик ўзгаришлар юз беради.
Бундан ташқари, шаҳарлардаги ҳайвонлар ва қушлар кўчалардаги ортиқча ёруғлик сабабли меъёрида ухлай олмаслик муаммосига дуч келмоқда. Шунга қарамай, улар шаҳар муҳитида ёввойи табиатдагига қараганда кўпроқ яшаб қолмоқда, чунки шаҳарларда уларга ҳужум қиладиган йиртқичлар анча камдир.
Болалар касал бўлиб қолса, аксарият ота-оналар сабабни вируслардан, овқатланишдан ёки иммунитетдан излайди. Аммо шундай омиллар борки, улар ҳар куни фарзандларимиз билан бирга нафас олади, улар ичадиган сувга, истеъмол қиладиган озиқ-овқатга ва ҳатто руҳиятига таъсир кўрсатади. Бу – экологик муҳит.
Батафсил
Тоғнинг тик қояси бағридаги уяда бургут палапони дунёни юқоридан кузатиб турибди. Борлиқ жуда кўркам. Охири уфққа туташиб кетган денгиз. Тўлқинлар узра ўйноқлаб учган қушлар. Эҳ-ҳе, ҳавасинг келади!
Батафсил
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Батафсил
Болалар касал бўлиб қолса, аксарият ота-оналар сабабни вируслардан, овқатланишдан ёки иммунитетдан излайди. Аммо шундай омиллар борки, улар ҳар куни фарзандларимиз билан бирга нафас олади, улар ичадиган сувга, истеъмол қиладиган озиқ-овқатга ва ҳатто руҳиятига таъсир кўрсатади. Бу – экологик муҳит.
Тоғнинг тик қояси бағридаги уяда бургут палапони дунёни юқоридан кузатиб турибди. Борлиқ жуда кўркам. Охири уфққа туташиб кетган денгиз. Тўлқинлар узра ўйноқлаб учган қушлар. Эҳ-ҳе, ҳавасинг келади!
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Бугунги кунда Ўзбекистон боғдорчилигида «функционал озиқ-овқат» яратиш даври бошланди. Энди боғбонларимиз меванинг йириклиги билан бир қаторда унинг таркибидаги инсон саломатлиги учун фойдали моддалар миқдорини ошириш устида ҳам изланиш олиб бормоқдалар.
Бугун ҳудудларда экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг яшаш шароитларини яхшилаш ҳамда санитария ва ободонлаштириш ишларини тизимли ташкил этиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
