Чоршанба
24-Июн 2026
Мамлакатимиз муҳофаза ҳудудларида ёввойи табиат вакилларининг эмин-эркин ҳаёт кечираётгани биологик турлар асраб-авайланаётгани ва уларга етарлича ғамхўрлик кўрсатилаётгани белгисидир.
Худди шундай ноёб йиртқич қушлардан бири – сариқ сор Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси тасарруфидаги Зарафшон миллий табиат боғи ҳудудида олиб борилган кузатув жараёнида қайд этилди.
Сариқ сор қарчиғайсимонлар оиласига мансуб, Ўрта Осиёда энг кўп тарқалган йиртқич қуш турларидан биридир. Танаси жигарранг, қўнғир ва сарғиш бўлади, қанотлари очиқ рангдалиги билан ажралиб туради. Ўтроқ ҳолда яшайди, дашт, яримчўл ва чўл зонасида уялайди. Март охирида ёки апрелда тухум қўяди ва 2-5 тагача бола очади. Тоғли ҳудудларда, текисликларда ва ҳайдаладиган ерларда ҳам яшайди.
Сариқ сор юмронқозиқ, қумсичқон, дала сичқони ва бошқа кемирувчилар, типратикан, майда қушлар, тошбақалар, калтакесаклар, илонлар билан озиқланади. Бу қуш экологик мувозанатни сақлашда муҳим бўғин ҳисобланади.
2018 йилда ташкил этилган Зарафшон миллий табиат боғи Самарқанд вилоятининг Жомбой ва Булунғур туманлари ҳудудида, Зарафшон дарёсининг ўнг қирғоғида жойлашган. Ҳудудда 21 турдаги балиқлар (3 тури Ўзбекистон Қизил китобига киритилган), 13 турдаги судралиб юрувчилар (5 тури «Қизил китоб»да), 243 турдаги қушлар (32 тур «Қизил китоб»да), 25 турдаги сутэмизувчилар (4 тури «Қизил китоб»да) учрайди.
Болалар касал бўлиб қолса, аксарият ота-оналар сабабни вируслардан, овқатланишдан ёки иммунитетдан излайди. Аммо шундай омиллар борки, улар ҳар куни фарзандларимиз билан бирга нафас олади, улар ичадиган сувга, истеъмол қиладиган озиқ-овқатга ва ҳатто руҳиятига таъсир кўрсатади. Бу – экологик муҳит.
Батафсил
Тоғнинг тик қояси бағридаги уяда бургут палапони дунёни юқоридан кузатиб турибди. Борлиқ жуда кўркам. Охири уфққа туташиб кетган денгиз. Тўлқинлар узра ўйноқлаб учган қушлар. Эҳ-ҳе, ҳавасинг келади!
Батафсил
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Батафсил
Болалар касал бўлиб қолса, аксарият ота-оналар сабабни вируслардан, овқатланишдан ёки иммунитетдан излайди. Аммо шундай омиллар борки, улар ҳар куни фарзандларимиз билан бирга нафас олади, улар ичадиган сувга, истеъмол қиладиган озиқ-овқатга ва ҳатто руҳиятига таъсир кўрсатади. Бу – экологик муҳит.
Тоғнинг тик қояси бағридаги уяда бургут палапони дунёни юқоридан кузатиб турибди. Борлиқ жуда кўркам. Охири уфққа туташиб кетган денгиз. Тўлқинлар узра ўйноқлаб учган қушлар. Эҳ-ҳе, ҳавасинг келади!
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Бугунги кунда Ўзбекистон боғдорчилигида «функционал озиқ-овқат» яратиш даври бошланди. Энди боғбонларимиз меванинг йириклиги билан бир қаторда унинг таркибидаги инсон саломатлиги учун фойдали моддалар миқдорини ошириш устида ҳам изланиш олиб бормоқдалар.
Бугун ҳудудларда экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг яшаш шароитларини яхшилаш ҳамда санитария ва ободонлаштириш ишларини тизимли ташкил этиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
