Ўз фаолиятини эндигина бошлаётган талаба-ходим ҳуқуқий маслаҳатга ҳамиша эҳтиёж сезади. Баъзида эса иш берувчилар орасида ҳам талабани ишга қабул қилиш, унинг меҳнат дафтарчасини юритиш борасида англашилмовчиликлар учрайди.

Аслида меҳнат қонунчилигига кўра, неча ёшдан ишга кириш мумкин? Меҳнат таътили борасида талаба-ходим учун бирор имтиёз борми? Талаба тўлиқ ставкада ишлаши мумкинми?

Бу борада муштарийларимизни қизиқтирган саволларга ойдинлик киритиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Меҳнат вазирлигига мурожаат қилдик. Саволларга вазирнинг биринчи ўринбосари Баҳодир НИЗОМОВ жавоб берди.

—  Неча ёшдан бошлаб, бирор ташкилотга ишга кириш мумкин?

Сабоҳат ИСМОИЛОВА,

Тошкент шаҳри

— Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 77-моддасига асосан, ишга қабул қилишга ўн олти ёшдан йўл қўйилади. Ёшларни меҳнатга тайёрлаш учун умумтаълим мактаблари, ўрта махсус, касб-ҳунар ўқув юртларининг ўқувчиларини уларнинг соғлиғига ҳамда маънавий ва ахлоқий камол топишига зиён етказмайдиган, таълим олиш жараёнини бузмайдиган енгил ишни ўқишдан бўш вақтида бажариши учун — улар ўн беш ёшга тўлганидан кейин ота-онасидан бирининг ёки ота-онасининг ўрнини босувчи шахслардан бирининг ёзма розилиги билан ишга қабул қилишга йўл қўйилади.

— Магистратура босқичида таълим олаётган талаба тўлиқ ставкада ишлаши мумкинми?

Нодира ЭРГАШЕВА,

Янгиариқ тумани

— Олий таълим тўғрисидаги низомнинг 50-бандига мувофиқ, талабалар ўқишдан бўш вақтида, куннинг иккинчи ярмида таълим муассасасининг ўзида ёки бошқа ташкилотларда меҳнат шартномаси асосида ишлаши мумкин.

Ўқишдан бўш вақтида меҳнат шартномаси шартларига мувофиқ ишлаганда, ўқиш ва ишлаш вақтидан ташқари дам олиш вақти 12 соатдан кам бўлиши мумкин эмас. Талабанинг қанча ставкада ишлаши белгиланаётганда ушбу талаб инобатга олиниши лозим.

— Талабанинг бирор корхона ташкил қилиб, унинг раҳбари лавозимида ишлашга ҳаққи борми?

Нафосат МИРЗАЕВА,

Қамаши тумани

— Меҳнат қонунчилигида олий таълим муассасасида таълим олаётган талаба бирор корхона ташкил қилиб, унинг раҳбари лавозимида ишлаши бўйича чеклов мавжуд эмас.

— Ташкилот раҳбарияти талабани дарсдан кейин етти соатлик ишга қабул қилиши мумкинми? Агар мумкин бўлса, қайси ҳуқуқий ҳужжатга кўра?

Ҳилола ҒАФФОРОВА,

Хива шаҳри

— Олий таълим тўғрисидаги низомга асосан, талаба ўқишдан бўш вақтида ишлаши мумкин. Меҳнат кодексининг 128-моддасида эса ишнинг тугаши билан кейинги куни (сменада) иш бошланиши ўртасидаги кундалик дам олиш вақтининг муддати 12 соатдан кам бўлиши мумкин эмаслиги белгиланган. Демак, ўқишдан бўш вақтида меҳнат шартномаси шартларига мувофиқ ишлаган талабанинг ўқиш ва ишлаш вақтидан ташқари дам олиш вақти 12 соатдан кам бўлмаса, унинг меҳнат қилишига чеклов йўқ.

Конституциямизнинг 37-моддасида ҳар бир шахс меҳнат қилиш, эркин касб танлаш, адолатли меҳнат шартларида ишлаш ва қонунда кўрсатилган тартибда ишсизликдан ҳимояланиш ҳуқуқига эгалиги белгилаб қўйилган. Меҳнат кодекси бўйича барча фуқаролар меҳнат ҳуқуқларига эга бўлиш ва улардан фойдаланишда тенг имкониятларга эгадир.

Дилроз АБРАЕВА

ёзиб олди.