«Ўзбекистон – 2030» стратегиясини «Атроф-муҳитни асраш ва яшил иқтисодиёт йили»да амалга оширишга оид давлат дастури лойиҳасида қўйилган вазифаларнинг аксарияти халқимизнинг айни дилидаги масалалар экани, бугунги экологик вазият тақозо этаётган экологик муаммолар ечимига қаратилгани билан аҳамиятлидир.

Лойиҳада шаҳарларда яшил ҳудудларни кўпайтириш, ҳаво сифатини яхшилаш ва яшил маконларни кўпайтиришга алоҳида эътибор қаратилган. Яшил боғлар, ўрмонлар ва яшил аттракционлар нафақат экология, балки аҳолининг дам олиши ва саломатлигини сақлашда муҳим ижтимоий аҳамиятга эгадир.

Бу лойиҳа асосида қайта тикланувчи энергия манбаларини тадбиқ қилиш, яшил маконларни яратиш билан бирга, қайта тикланувчи энергия манбаларини ишга солиш, масалан, қуёш панеллари, шамол энергияси ва биогаз ёки сув электр станцияларидан фойдаланиш, атроф-муҳитни асраш ва энергия сарфини камайтиришга ёрдам беради.

Кичик шаҳарлар ва қишлоқ жойларда ҳам яшил маконлар яратиш, уларда яшаш учун қулай шароитлар тузиш ва экологик муҳитни яхшилаш кўзда тутилмоқда. Албатта, «Яшил макон» умуммиллий лойиҳасини яна бир неча жиҳатдан кўриб чиқиш мумкин. Масалан, велосипед йўлаклари, жамоат транспортининг энергия самарадорлигини ошириш – бу кўпчиликнинг барқарор турмуш тарзига кўчишини таъминлашга ёрдам беради.

Чиқиндиларни қайта ишлаш ва уларни экотизим учун зарарсиз ҳолатга олиб келиш – бугуннинг энг долзарб муаммоларидан. Шаҳарларда чиқиндиларни қайта ишлаш станцияларини ташкил қилиш, пластик ва бошқа зарарли моддаларни қисқартириш бўйича маълумотлар тарқатиш зарур.

Экологик туризмни ривожлантиришга мўлжалланган ло­йиҳаларни жорий қилиш одамларга атроф-муҳитни қадрлаш ва уни асраш ҳақидаги билимларини оширишга ёрдам беради. Яшил ҳудудларда ноёб ўсимликларни кўпайтириш ва уларнинг ривожланишини кўзда тутиш, табиатга ҳурмат кўрсатиш, экотизимнинг барқарорлигини таъминлашга ёрдам беради. Масалан, маҳаллий ўсимлик турларини кўпайтириш ва уларни муҳофаза қилиш, ички экотизим мувозанатини таъминлайди.

Сув ҳавзалари, булоқлар, сув тарқатиш тизимлари ва яшил йўналишларини сақлаш, уларнинг табиатига тажовуз қилмасдан атроф-муҳитга тўғри мослаштириш, сув ресурсларини йўқотмасликка ёрдам беради. Ундан ташқари лойиҳа аниқ мақсадларга эришиш учун аҳолини, жамоат ташкилотларини ва хусусий секторни жалб қилиш, уларни ўзаро ҳамкорлик ва экологик ҳаракатларга йўналтириш муҳим. Фуқаролик ҳаракатларини рағбатлантириш, масалан, дарахт экиш акциялари ёки табиий манзараларни муҳофаза қилиш каби тадбирлар, лойиҳанинг оммавийликка эга бўлишини таъминлайди.

Дастурни амалга оширишда давлат, хусусий сектор ва жамоат ташкилотлари ўртасида самарали ҳамкорликни йўлга қўйиш зарур. Давлатнинг экологик сиёсатини хусусий сектор билан ҳамкорликда бажариш, молиялаштириш ва лойиҳа тадбирларини амалга оширишда муҳим аҳамиятга эга.

Мухтасар айтганда, ушбу лойиҳа юртимиз ривожланиши ва аҳоли саломатлиги учун муҳим қадамдир.

Фаррух ЮСУПОВ,

ЎЭП Хива туман кенгаши раиси