​— Яқинда бир дўконга кириб, ул-бул харид қилгач, сотувчига пул узатсам, битта минг сўмликни қайтариб берди. «Буни олмайман, яроқсиз экан» дейди. Қарасам, ростдан ҳам пулнинг бир чети йиртилган, «лекин муомалада юрибди-ку», деб роса тортишдим.

Ўзи қай ҳолларда пуллар тўловга яроқсиз ҳисобланади?

Нодир ҚОЗОҚОВ,

Бўстонлиқ тумани

— Марказий банкнинг Адлия вазирлигида 2008 йил 27 июнда 1831-сон билан рўйхатга олинган «Тижорат банкларида касса ишини ташкил этиш, инкассация ва қимматликларни ташишга доир йўриқнома»да «сўм»нинг тўловга яроқлилик белгилари кўрсатилган.

Хўжалик юритувчи субъектлар қуйидаги банкнотларни монеликсиз тўловга қабул қилишлари ва тушум пули сифатида банкларга топширишлари лозим:

а) ҳар қандай қисмида тешик ёки йиртилишлар, сийқаланишлар, доғлар, қалам, сиёҳ ва фломастер билан ёзилган ёзувлари мавжуд бўлган пуллар;

б) йиртилган ва елимланган пуллар, агар пулнинг иккала қисми шак-шубҳасиз битта банкнотга тегишли бўлса;

в) бўёқ моддалари ва кислота тўкилган, табиий ранги ўзгарган, куйган, бўялган ёки чизилган пуллар;

г) шикастланиш тури ва жойлашишидан қатъи назар, банкнот тўлиқ ҳажмининг 55 фоизидан кам бўлмаган қисми сақланиб қолинган пуллар.

Шунингдек, шикастланиш туридан қатъи назар (шакли бузилган, пачоқланган, сийқаланган, тешилган, қирқилган, синдирилган, ишқорга солинган, бирор бир металл билан пайвандланган, оловда эритилган, кўкариб ва қорайиб кетган) ўзининг тўла ҳажмини ва олд тарафидаги қиймати тасвирини сақлаб қолган ҳамда ҳақиқийлигига шубҳа туғдирмайдиган металл тангалар тўловга яроқли ҳисобланади.

Шикастланган пуллар «эскирган» пуллар тоифасига киритилиб, банклар томонидан шу қийматдаги тўловга яроқли пулларга алмаштириб берилади.

Манба: gov.uz