Экология      Бош саҳифа

Ёзишда ҳам, ўқишда ҳам хатолар кўп

Мен «Оила даврасида» газетасининг доимий ўқувчисиман. Унинг ҳар бир сонини қолдирмай ўқиб бораман. Мана бугунги, яъни 2019 йил 7 март кунида босмадан чиққан 9-сони ҳам қўлимда.
 

Газета саҳифаларини варақлаб, «Баҳс-мунозара» рукнидаги «Ўлик тил» ўрнига тириги» сарлавҳа остида берилган ва шу мавзу юзасидан бошқа фуқаролар томонидан билдирилган мулоҳазаларни ўқиб,  фикрларимни баён этишга жазм этдим.

Бугун мамлакатимиздаги деярли барча корхона-ташкилот, ҳаттоки давлат идораларида ҳам ишлар, яъни хат-ҳужжат ва ёзувлар ҳамон кирилл алифбосида тайёрланиши сир эмас. Матбуот — кириллда. Ҳатто халқаро муносабатларда айрим мамлакатлар билан расмий ҳужжатлар ҳам кирилл алифбосида расмийлаштирилмоқда. Лотин ёзувидан қаерда фойдаланамиз? Мактаб, коллеж ва олий ўқув юртларида. Алдагани бола яхшида. Ёки кўчалардаги реклама баннерлари, идора ва ташкилотлар пештоқларида ўрнатилган ёзувларгина лотин алифбосида битилган.
Журналист Жаҳонгир Пирмуҳаммедовнинг фикрига қўшиламан. У таъкидлаганидек, лотин алифбосига нисбатан кирилл алифбосида ёзиш содда ва осон. Асосийси, ёзувчи ва ўқувчини чалғитувчи турли белгилардан холи. Тан олиш керак, лотин ёзувида эришганимиз ҳозирча бирмунча саводсизлик бўлди. Кўчалардаги лотин алифбосида ёзилган реклама ва баннерлардаги  имло хатоларга қаранг. 
Ҳаттоки охирги вақтларда телевидение орқали берилаётган эълон ва янгиликлар, экран остидаги ёзувлар ҳам хато билан ёзилаётганига гувоҳ бўлаяпмиз. 
Телевидениеда хато ёзилса... ахир бу кўрсатувларни миллионлаб инсонлар кўради.
Мавзудан озгина четлашсак. Бундан ўттиз беш йил муқаддам мен Тошкент давлат университетига кириш имтиҳони топширганимда, доскага учта мавзу ёзиб, абитуриентларга эркин мавзуда иншо ёздиришган эди. Бундан мақсад абитуриентнинг иншосидаги имло хатолар, мазмуни, абитуриентнинг эркин фикрлаш қобилияти ва ниҳоят, унинг ҳуснихатига қараб унга баҳо қўйиларди. Аммо бугун бу мезонлар йўқолиб кетаётгани боис, ёзишда ҳам, ўқишда ҳам кўплаб хато ва камчиликлар юзага келиб бўлган ва шундай бўляпти. 
Хулосам шуки, юртимиздаги олим, ёзувчи ва шоирлар, журналистлар, ўқитувчи ва мураббийлар ва ёши улуғ фидойиларимиз мамлакат келажагини ўйлаб, бир жойга йиғилишиб, фикр-мулоҳаза қилиб, фикрини бир жойга жамлаб, сидқидилдан ва виждонан ёндашиб алифбо ва ёзувларимиз тўғрисида бир тўхтамга келишса, нур устига аъло нур бўлар эди. Бунинг аллақачон вақти келган. Кирилл алифбоси ҳақида сўз юритиб кўришсинлар. Таклифим шулардан иборат. 
Ният ҚОБИЛ,
Тошкент шаҳри




Ўхшаш мақолалар

Сунъий интеллект  2030 йилга бориб 1,3 млрд  кишига етадиган сувни сарфлаши мумкин

Сунъий интеллект 2030 йилга бориб 1,3 млрд кишига етадиган сувни сарфлаши мумкин

🕔15:02, 11.06.2026 ✔78

Сунъий интеллектни таъминлайдиган маълумот марказлари 2030 йилга бориб 1,3 миллиард одамнинг асосий маиший эҳтиёжлари учун зарур бўлган сувни талаб қилиши мумкин. Бу ҳақда БМТ университети ҳузуридаги Сув ресурслари, атроф-муҳит ва саломатлик институти маълум қилди.

Батафсил
Ўзбекистон биоxавфсизлик соҳасида халқаро ҳамкорликни  кенгайтирмоқда

Ўзбекистон биоxавфсизлик соҳасида халқаро ҳамкорликни кенгайтирмоқда

🕔16:58, 04.06.2026 ✔96

«Eco Expo Central Asia 2026» халқаро кўргазмаси доирасида «Ўзбекистонда биохавфсизлик ташаббусининг ишга туширилиши: Картахена протоколини тарғиб қилиш» мавзусида сайд-ивент бўлиб ўтди.

Батафсил
Медиация институти:  Экологик ва оилавий низолар ечимидамуҳим нуқта

Медиация институти: Экологик ва оилавий низолар ечимидамуҳим нуқта

🕔16:49, 04.06.2026 ✔123

Сўнгги йилларда қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда низоларни судгача ва суддан ташқари тартибда ҳал этиш механизмларини кенгайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 30-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 19 18 17
16 15 14 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Сунъий интеллект  2030 йилга бориб 1,3 млрд  кишига етадиган сувни сарфлаши мумкин

    Сунъий интеллект 2030 йилга бориб 1,3 млрд кишига етадиган сувни сарфлаши мумкин

    Сунъий интеллектни таъминлайдиган маълумот марказлари 2030 йилга бориб 1,3 миллиард одамнинг асосий маиший эҳтиёжлари учун зарур бўлган сувни талаб қилиши мумкин. Бу ҳақда БМТ университети ҳузуридаги Сув ресурслари, атроф-муҳит ва саломатлик институти маълум қилди.

    ✔ 78    🕔 15:02, 11.06.2026
  • Ўзбекистон биоxавфсизлик соҳасида халқаро ҳамкорликни  кенгайтирмоқда

    Ўзбекистон биоxавфсизлик соҳасида халқаро ҳамкорликни кенгайтирмоқда

    «Eco Expo Central Asia 2026» халқаро кўргазмаси доирасида «Ўзбекистонда биохавфсизлик ташаббусининг ишга туширилиши: Картахена протоколини тарғиб қилиш» мавзусида сайд-ивент бўлиб ўтди.

    ✔ 96    🕔 16:58, 04.06.2026
  • Медиация институти:  Экологик ва оилавий низолар ечимидамуҳим нуқта

    Медиация институти: Экологик ва оилавий низолар ечимидамуҳим нуқта

    Сўнгги йилларда қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда низоларни судгача ва суддан ташқари тартибда ҳал этиш механизмларини кенгайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

    ✔ 123    🕔 16:49, 04.06.2026
  • Электросамокатлар: тақиқ эмас, тартиб керак

    Электросамокатлар: тақиқ эмас, тартиб керак

    Сўнгги йилларда Марказий Осиё давлатлари, хусусан, Ўзбекистон йирик шаҳарларида янги транспорт оммалашди. Бир пайтлар фақат истироҳат боғлари ёки туристик масканлардаги вақтинчалик кўнгилочар восита сифатида қабул қилинган электросамокатлар (микромобиллик транспорти) бугун кундалик ҳаётнинг ажралмас қисмига айланиб улгурди.

    ✔ 98    🕔 16:46, 04.06.2026
  • Сўнмас  гўзаллик… пластик  чиқиндидан

    Сўнмас гўзаллик… пластик чиқиндидан

    Биласизми, ҳар куни миллионлаб пластик пакетлар ўйламасдан чиқиндига ташланади. Улар чиқиндихоналарда тўпланиб, дарё ва океанларни ифлослантиради, тупроқда эса йиллар давомида сақланиб қолади. Аммо Хоразм вилояти Урганч туманида бошқача манзара юз бермоқда: пластик чиқиндилар нафис гулларга, умид, ижодкорлик ва имконият рамзига айланмоқда.

    ✔ 82    🕔 16:42, 04.06.2026
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар