Тадбиркор ўз маҳсулотини жаҳон бозорига олиб чиқиши учун унга, биринчи навбатда, замонавий, тез, қулай ва сифатли тарзда ташкиллаштирилган божхона тартиб-таомиллари керак.

Агар жараён мураккаб бўлса, бу шак-шубҳасиз, тадбиркор учун катта тўсиқдир. Ҳужжатларни расмийлаштиришга ойлаб вақт кетса, унинг фаолияти эркин ривожланмайди.

Тошкент вилояти Зангиота туманидаги «High way logistics center» намунавий транспорт-логистика марказида автотранспорт воситаларида ташиладиган юклар божхона расмийлаштирувининг соддалаштирилган тартиби жорий этилган. Бу ерда тадбиркорларга инновацион технологияларни қўллаган ҳолда хизмат кўрсатилади.

Таъкидлаш керакки, ушбу марказ республикамизда ягона. У 14 гектар майдонга жойлашган. «High way logistics center» нинг яратилишида хорижий тажриба ўрганилган. Бу ерда маҳсулотларни декларациялаш, стандартизация, экспедиторлик, банк ва бошқа барча муҳим хизматлар амалга оширилади. Ундаги омборхона замонавий автотарозилар, юкларни сканер қилувчи рентген қурилмалар, ахборот-технологиялари, видеокузатув тизими ва бошқа зарур техника воситалари билан жиҳозланган. Омбор майдони 20 минг квадрат метрни ташкил этади.

Мазкур замонавий логистика марказида йилига 60 минг автомобилни қабул қилиш ва 1 миллион 600 минг тонна юкни қайта ишлаш имкони мавжуд. У кунига 150 тагача тадбиркорга хизмат кўрсата олади Бу ерда шунингдек, тадбиркорлар учун меҳмонхона, миллий ва европа таомлари, автомобилларга техник хизмат кўрсатиш устахоналари ҳам мунтазам фаолият юритади. 

Божхона терминалида стандартлаштириш, соғлиқни сақлаш, ветеринария, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш хизматлари учун махсус пунктлар яратилган бўлиб, ўзаро ҳамкорликда ташкил этилган ягона экспресс-лаборатория ишлаб турибди.

—  «High way logistics center» транспорт-логистика маркази товар ва транспорт воситаларининг кириш-чиқишини замонга ҳамнафас тарзда ташкил этишни назарда тутади, — дейди Тошкент шаҳар божхона бошқармаси инспектори Нодир ­Ибрагимов. — «Логистика» сўзининг асл маъноси ҳам ташкиллаштириш деганидир. Масалан, товар пойтахт ҳудудига кириб келгандан сўнг ёки у хорижга чиқиб кетишдан олдин жаҳон стандартлари даражасида расмийлаштирилади ва рўйхатга олинади.

— Илгари бу жараён қандай эди?

— Ҳаммаси тарқоқ ҳолда бўлган. Банк идораси, сертификат берадиган органлар, хуллас, барча ташкилот ҳар хил манзилда жойлашган. Бу эса табиийки, тадбиркорга қатор ноқулайлик туғдиради. Ортиқча югур-югур, қоғозбозлик ва ҳоказо. Бу ерда эса ягона дарча тамойили асосида экспортёр ва импортёр тадбиркорга зарур барча хизмат битта марказга йиғилган.

— Товарларни расмийлаштириш жараёни-чи?

— Бир ойдан уч ойгача чўзилган. Шу боис Жаҳон банкининг ҳисоботига кўра, экспорт-импорт ҳужжатларни расмийлаштириш бўйича Ўзбекистон 190 та давлат орасида 175-ўринда турган. Буни давлатимиз раҳбари Парламентга мурожаатида ҳам айтиб ўтган эди. Ҳозир ушбу марказ ўз фаолиятини бошлагач, тадбиркорга узоғи билан уч-беш кун ичида барча ҳужжатлар тайёрланади.

Яратилган бундай шароит ва қулайликлар эса маҳсулот ишлаб чиқарувчининг ўз товарини минтақа ҳамда жаҳон бозорига олиб кириш ва чиқишдаги божхона расмийлаштирувидаги қимматли вақтини кескин қисқартиради. Келгусида бундай марказлар республикамизнинг бошқа вилоятларида ҳам барпо этилади. Шунда Ўзбекистоннинг бу борадаги ўрни анча юқорилайди. 

Шаҳобиддин РАСУЛОВ,

«Оила даврасида» мухбири