Экологик муаммоларни ҳал этиш илмий ёндашувни талаб қилади. Ўзбекистон Экологик партияси ўз фаолиятда партия қошида ташкил этилган олимлар корпуси аъзоларининг илмий хулосаларига таяниб, кўплаб экологик муаммоларга ечимларни таклиф этмоқда.

Олимлар иштирокида илмий-­амалий анжуманлар ўтказиб боришга ва бу жараёнларда барча даражадаги партия ходимларининг иштирокини таъминлаш билан экологик билимларини ошириб боришга алоҳида эътибор қаратиб келинади. Шу каби тадбирлар кўлами кенгайиб, хорижлик экспертлар ҳам қатнашаётгани, ўз таклиф ва мулоҳазаларини билдираётгани «яшил» келажак сари ташланаётган қадамларни янада дадиллаштирмоқда.

Партия Марказий Кенгашида навбатдаги халқаро илмий-амалий анжуман «Ўзбекистоннинг яшил иқтисодиёти: барқарорлик ҳисоботи, бизнес стратегиялар ва менежмент трансформацияси» мавзусида ўтказилди.

Анжуман Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг Иқлим ўзгариши оқибатларини камайтириш ва «яшил» иқтисодиётга ўтишни тезлаштириш масалалари бўйича комиссияси, партиямиз фракцияси, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳамда «International school of finance technology and sciyence» институти ҳамкорлигида ташкил этилди.

Мазкур анжуманда маҳаллий ва хорижий олий таълим муассасалари вакиллари, олимлар, экспертлар ҳамда соҳа мутахассислари иштирок этди. Тадбирда сўзга чиққанлар яшил иқтисодиётга ўтиш бугунги кунда муқобил йўл эмас, балки заруратга айланиб бораётганини алоҳида таъкидлаб ўтишди.

– Бугунги глобаллашув даврида экологик муаммолар тобора долзарб тус олмоқда. Шу боис, яшил иқтисодиётга ўтиш масаласи муқобил йўл эмас, балки заруратга айланмоқда.

Бу жараён эса нафақат давлат сиёсати, балки бизнес, илмий ҳамжамият ва жамиятнинг барча қатламлари ўртасидаги самарали ҳамкорликни талаб этади, – деди Ўзбекистон Экологик партияси Марказий Кенгаши раиси ўринбосари Исломжон Қўчқоров.

Анжуман давомида яшил иқтисодиётга ўтиш жараёнида рақамли трансформация, иқтисодий диверсификация, молиявий ва ҳуқуқий тизимларни такомиллаштириш, шунингдек, халқаро тажрибани жорий этиш масалалари муҳокама қилинди.

– ISFT институти ўз фаолият йўналиши сифатида яшил молия, барқарор бизнес моделлари ва рақамли трансформация ҳамоҳанг­лигини узоқ йиллардан буён илмий тадқиқот объекти сифатида белгилаб келмоқда. Бизнинг илмий мактабимиз – мақсад-дастуримиз кўп йиллик изланишлар, халқаро ҳамкорликлар ва амалий тажрибалар натижасида шаклланган, – деди ISFT институти Илмий ишлар ва иновациялар бўйича проректори Тўхтамиш Азизов. – Бугун замонавий ташкилотлар гешталт ўзгаришлари остида иқтисодий самарадорлик билан экологик масъулиятни уйғунлаштирган янги бошқарув парадигмаларини ишлаб чиқиши шарт бўлмоқда. Бу жараёнда кадрлар тайёрлаш тизими, хусусан, олий таълим муассасалари ҳал қилувчи роль ўйнамоқда.

Шунингдек, анжуманда иқлим хавфларини баҳолаш, сунъий интеллектни ривож­лантириш, энергетика соҳасида аудит тизимини такомиллаштириш, «яшил коридорлар»ни жорий этиш ва корхоналарда замонавий бошқарув тизимларини ривожлантириш каби долзарб йўналишлар юзасидан фикр алмашилди. Қайта тикланувчи энергия манбаларини кенгайтириш, чиқиндиларни қайта ишлаш тизимини ривожлантириш, сув ресурсларидан самарали фойдаланиш ва «яшил» инновацияларни қўллаб-қувватлаш устувор вазифалар сифатида қайд этилди.

– Табиий ресурсларга юқори даражада боғлиқ бўлган мамлакатларда «яшил» иқтисодиётга ўтиш кенг қамровли бошқарув ислоҳотларини талаб этади. Бу жараённинг муҳим таркибий қисми иқтисодий диверсификацияни чуқурлаштиришдан иборатдир. Қозоғистон тажрибаси шуни кўрсатадики, фақат стратегияларни қабул қилиш етарли эмас. Институционал сифатни тизимли равишда яхшилаш ва уни аниқ мақсадли диверсификация қилиш сиёсати билан уйғунлаштириш зарур.

Бизда сўнгги 23 йил давомида илмий-тадқиқот ва ишланмаларга ажратиладиган маблағлар 37 бараварга ошган бўлса-да, инновацион база ҳануз торлигича қолмоқда. Шу билан бирга, нефть қазиб олувчи ҳудудлар «яшил» иқтисодиётга ўтиш жараёнини секинлаштирувчи омил бўлиб қолмоқда. Диверсификацияланган марказлар – Алмати ва Астана шаҳарлари тадқиқот салоҳиятининг асосий қисмини ўзида жамлаган бўлиб, бу ҳолат ҳудудий номутаносибликни кучайтирмоқда, – дея таъкидлади Алмати Менежмент университети (AlmaU) доценти (PhD) Азиза Жупарова. – Шунинг учун тадқиқотларимиз натижасига кўра, ресурсларга боғлиқ иқтисодиётлар учун қуйидаги чора-тадбирлар тавсия этилади:

1) давлат бошқарувини иқтисодий диверсификацияни рағбатлантиришга йўналтириш;

2) инновацион ривожланишнинг муҳим шарти сифатида коррупцияга қарши механизмларни кучайтириш;

3) тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни ишлаб чиқариш ва «яшил» технологияларга жалб этиш;

4) нафақат пойтахтда, балки саноат ҳудудларида ҳам инсон капитали ва инновацион инфратузилмани ривожлантириш.

Анжуман якунида фаол иштирокчилар тақдирланиб, илгари сурилган таклиф ва ташаббусларни амалиётга жорий этиш бўйича келишувларга эришилди.

Камолиддин РЎЗИМАТОВ