Ҳар йили минглаб қушлар осмон узра саёҳатга отланади. Улар қутб­лардан экваторгача, тоғу тошлардан саҳроларгача, денгизлар ва чўлларни босиб ўтиб, минглаб километрларни учиб ўтишади. Бу буюк парвозлар қушлар миграцияси табиатнинг энг буюк мўъжизаларидан бири саналади.

Миграция – бу инстинкт эмас, бу ҳаётнинг ўзи. У туганмас ирода, синовлар, фидокорлик ва яшашга бўлган интилишни ўзида мужассам этган ноёб жараёндир. Ҳар бир парвоз бу – ғалаба. Ҳар бир қанот қоқиши яшаш учун курашдир.

Юртимизда ана шу буюк миграция­нинг энг ёрқин саҳналари Оролбўйи миллий табиат боғи ҳудудида рўй беради. Орол фожиаси ортидан чўккан умидлар ўрнини энди яшиллик, ҳаёт ва қушлар билан тўлган осмонда янги нафас эгалламоқда.

Оролбўйи миллий табиат боғи оддийгина қўриқхона эмас. Бу – тикланаётган табиатнинг тимсоли. Бу – инсон ва табиат ўртасидаги янги, ҳушёр муносабатнинг намунаси. Бу ерда қушлар сув топади, жуфтлашади, ҳаётини давом эттиради. Бу ер – уларнинг йўлидаги халоскор маскан.

Баҳор ва кузда бу ҳудудга келадиган қушлар орасида она табиатимиз фахри, поклик ва гўзаллик тимсоли бўлмиш оққушларни учратасиз. Уларнинг сузиб юриши Орол сувларига ҳаёт қайтганидан дарак беради.

Жингалак сақоқушлар – камёб, ҳимояга муҳтож, аммо жасоратли турна. Улар Орол осмонида парвоз қилса, демак, ҳаёт ўз йўлига қайтмоқда.

Ўрдаклар ва ғозлар – тўдалаб учади, сув бўйларида гавжумлик, ҳаракат ва ҳаёт бахш этади.

Бу қушлар нафақат биологик хилма-хиллик, балки Оролнинг келажагига бўлган ишончимизни мустаҳкамловчи белгидир. Ҳар бир қанот қоқиши янги тонгга, яшил келажакка интилишдир.

Бугун Оролбўйи миллий табиат боғида илмий изланишлар олиб борилмоқда. Миграцияни кузатиш, қушлар учун хавфсиз муҳит яратиш, уларнинг сони ва ҳолатини назорат қилиш – буларнинг бари экотизимнинг мувозанатини тиклаш йўлидаги муҳим қадамлардир.

Муратбай ШАМШЕТДИНОВ,

«Оролбўйи» Миллий табиат

боғи илмий котиби