Бугунги кун ҳар бир раҳбардан, халқ ишонч билдирган, сайланган ҳар бир депутатдан уйғоқликни талаб этади. Чунки мамлакатимизда амалга оширилаётган бугунги ислоҳотлар шиддатига ҳамоҳанг қадам ташлай олмайдиганлар халқнинг эътиборидан ҳам, ишончидан ҳам жуда тез тушиб қолиши турган гап.

Шу маънода, ҳаётимизни ҳар томонлама қамраб олаётган экологик муаммоларга қарши тезкор ва зарур чоралар кўриш, давлат миқёсида бу борадаги ишларга ҳамнафас бўлиш айнан Ўзбекистон Экологик партиясининг ҳар бир вакили, ҳар бир депутатининг бурчи ҳисобланади.

Яқинда мамлакатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев Олий Мажлис Қонунчилик палатасида сўзлаган нутқида келгуси йилни мамлакатимизда «Атроф-муҳитни асраш ва яшил иқтисодиёт йили» деб эълон қилиш таклифини билдирди. Бу таклифни биз – Ўзбекистон Экологик партиясининг барча фаоллари, депутатлари, умуман кенг жамоатчилик фахр билан қўллаб-қувватладик. Чунки бу аввало Ўзбекистон Экологик партияси кўтариб чиқаётган масалалар давлат сиёсатининг муҳим йўналишига айлангани, айнан экологик муаммолар ечими сари муҳим қадам ташланишининг яққол тасдиғи бўлди.

Ушбу ташаббус аввало Ўзбекистоннинг узоқни кўзлаб, глобал экологик муаммоларга жавоб беришдаги қатъиятини акс эттиради. Давлатимиз раҳбари бугунги кунда иқлим ўзгариши, ҳаво ва сув ифлосланиши, тупроқ эрозияси, чўлланиш, қазиб олинадиган ёқилғидан назоратсиз фойдаланиш каби салбий оқибатлар нафақат Ўзбекистонда, балки бутун дунёда сезилаётганини таъкидлаб ўтди.

Мутахассислар фикрига кўра, иқлим ўзгариши оқибатида 2050 йилга бориб Марказий Осиё минтақасида сув ресурслари 10-15 фоизга камайиши кутилмоқда. Ер деградацияси туфайли қишлоқ хўжалиги ҳосилдорлиги 20-30 фоизга пасайган. Углерод чиқиндилари йиллик ҳажми 400 миллион тоннани ташкил этади. Мавжуд жонзот ва ўсимлик турларининг 12 фоизи йўқолиш хавфи остида. Сув ва ҳаво ифлосланиши сабабли минтақада ҳар йили 50 мингдан ортиқ инсон турли сурункали касалликлардан вафот этиши кузатиляпти.

Ушбу рақамлар минтақадаги экологик муаммоларнинг нақадар жиддийлигини кўрсатади ва дарҳол қатъий чоралар кўришни талаб қилади.

Сўнгги йилларда Ўзбекистонда ушбу таҳдид­лар таъсирини камайтириш бўйича бир қатор муҳим қадамлар қўйилди. Жумладан, уч йил муқаддам бошланган «Яшил макон» умумиллий лойиҳаси экологик маданиятни ривожлантириш, яшил ҳудудлар яратиш ва табиий ресурс­ларни мустаҳкамлашга қаратилган самарали дастурга айланди.

Қўшни давлатлар билан ишлаб чиқилган минтақавий иқлим стратегияси эса барқарор ривожланиш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги халқаро ҳамкорликнинг юксак даражасини ифода этади. Бу борада Тошкент шаҳрида Иқлим ўзгаришларини ўрганиш бў­йича Марказий Осиё университетининг ташкил этилиши илм-фан ривожига қўшилган муҳим ҳисса бўлибгина қолмай, балки глобал экологик муаммоларни ҳал этишга қодир юқори малакали мутахассислар тайёрлаш платформасига ҳам айланди.

Бундан ташқари, Ўзбекистон БМТ томонидан қабул қилинган иккита муҳим резолюция ташаб­бускори бўлди. Бу мамлакатимизнинг халқаро майдондаги фаол роли ва табиатни муҳофаза қилиш бўйича глобал саъй-ҳаракатлардаги нуфузи ортиб бораётганидан далолат беради.

Шу билан бирга, «яшил» энергетика мамлакат иқтисодиётининг асосий омилларидан бирига айланиб бормоқда. Ўзбекистон барқарор ва экологик хавфсиз ривожланиш моделига ўтаётгани, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, иқлим ўзгаришига мослашув ва аҳолининг ҳаёт сифатида ижобий ўзгаришларга йўналтирилган.

Келгуси 2025 йилда ҳам ушбу йўналишларда тизимли ишлар давом эттирилади. Хусусан, йил давомида табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, янги технологияларни жорий этиш ва аҳолининг экологик маданиятини ошириш, яшил ҳудудларни сезиларли даражада кенгайтириш, чиқиндилар муаммосини ҳал этиш, Орол фожиаси оқибатларини юмшатиш, аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш борасида кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилиши кутилмоқда.

Қайта тикланувчи энергия манбаларидан фойдаланиш, экологик тадбиркорлик ва инновацион технологияларни ривожлантириш мамлакатимиз иқтисодий барқарорлигини мустаҳкамлаш, қўшимча иш ўринлари яратиш имконини беради. Бу ташаббуслар Ўзбекистоннинг экологик масъулиятли ва барқарор ривожланаётган давлат сифатида халқаро майдондаги мавқеини мустаҳкамлашга ҳам ёрдам беради.

Бир сўз билан айтганда, 2025 йилнинг «Атроф-муҳитни асраш ва яшил иқтисодиёт йили» деб эълон қилиниши Ўзбекистоннинг экологик, ижтимоий ва иқтисодий устуворликлари бир-бири билан чамбарчас боғлиқ бўлган узоқ муддатли барқарор ривожланишга интилишининг рамзидир. Таъкидлаш жоизки, мазкур дастур доирасида аҳоли саломатлигини мустаҳкамлашга алоҳида эътибор қаратилаётгани фуқароларнинг ҳаёт сифатини оширишга комплекс ёндашувни ўзида акс эттиради, бу эса ташаббус нечоғли долзарблигини яна бир бор исботлаб беради.

Бу ташаббус нафақат Ўзбекистоннинг келажак авлодлар олдидаги масъулиятини, балки минтақада экологик ҳолатни яхшилашга интилаётган етакчи давлат бўлишга тайёрлигини ҳам кўрсатади. Бу илғор экологик тажриба ва технологияларни мамлакат кундалик ҳаётига интеграциялашувида кучли рағбат бўлиб, табиат, жамият ва иқтисодиёт ўртасидаги мутаносиблик асосида уйғун ривожланишга ҳаракат қилаётган бошқа мамлакатлар учун ҳам намуна бўла олади.

Севара ФАЙЗИЕВА,

ЎЭП Тошкент шаҳар кенгаши раиси, халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгаши депутати