Якшанба
15-Март 2026
Ҳиндистоннинг йиллик пластик чиқиндилари эмиссияси 9,3 миллион тоннага етди. Жорий кўрсаткич жами глобал чиқиндиларнинг бешдан бирига тенг ҳисобланади.
Бу ҳақда «The Indian Express» хабар берди. Нашр маълумотларига кўра, мамлакатда бундай чиқиндиларнинг деярли 53 фоизи йиғилмайди.
«Мамлакатда йиғилмаган пластик чиқиндиларнинг қарийб 53 фоизи 255 миллион кишига тўғри келади. Қолган чиқиндиларнинг аксарияти ёнғинлар тез-тез учрайдиган полигонларда очиқ ҳолда ёқилиши оқибатида юзага келган», дейилади хабарда.
Маълумотларга кўра, пластик чиқиндиларнинг энг юқори кўрсаткичлари Жанубий ва Жануби-Шарқий Осиё, шунингдек, Африка мамлакатларида қайд этилган, бироқ Ҳиндистон антирейтинг бўйича энг яқин етакчиларни 2,5 баробардан кўпроқ кўрсаткич билан ортда қолдирган. Масалан, Нигерияда йиллик пластик чиқиндилар ҳажми 3,5 миллион тонна, Индонезияда 3,3 миллион тонна, Хитойда 2,8 миллион тоннани ташкил этади.
Олимлар томонидан ўтказилган аввалги тадқиқотларда Хитой пластик чиқиндилар бўйича етакчи бўлган, аммо ҳозир мамлакат чиқиндиларни бошқариш ва йиғиш назорати бўйича сезиларли ютуқларни кўрсатмоқда.
Маълумот учун, ҳар йили дунё бўйлаб 460 миллион тоннадан ортиқ пластмасса ишлаб чиқарилади. У инсон фаолиятининг деярли барча соҳаларида қўлланилади. Пластик чиқиндилар атроф-муҳитни ифлослантиради, биологик хилма-хилликка таъсир қилади ва экотизим деградациясига олиб келади. Бундай чиқиндиларнинг асосий турлари идиш, қопқоқ ёки стакан каби бир марталик маҳсулотларни ўз ичига олади.
Ҳаво ҳароратининг тобора кўтарилиши инсоният демографиясига кутилмаган таъсир кўрсатмоқда. Янги тадқиқотга кўра, ҳаво ҳарорати цельсий бўйича 20 даражадан ошганда, қиз болаларга нисбатан ўғил болалар туғилиши камайиши кузатилмоқда.
Батафсил
Берклидаги Калифорния университети профессори ва 2025 йилги Нобель мукофоти совриндори Умар Ёжий намлик 20 фоиздан паст бўлган шароитда ҳам ҳар куни 1000 литргача тоза сув ажратиб олишга қодир қурилмани ишлаб чиқди.
Батафсил
Бразилияда муҳрлаб ёпилган бетон пол остида 10 йил яшаган тошбақа тирик ва соғ ҳолда топилди, ер остида ўтган бутун ўн йилликдан кейин ҳам у овқат ейишга куч топа олди.
Батафсил
Ҳаво ҳароратининг тобора кўтарилиши инсоният демографиясига кутилмаган таъсир кўрсатмоқда. Янги тадқиқотга кўра, ҳаво ҳарорати цельсий бўйича 20 даражадан ошганда, қиз болаларга нисбатан ўғил болалар туғилиши камайиши кузатилмоқда.
Берклидаги Калифорния университети профессори ва 2025 йилги Нобель мукофоти совриндори Умар Ёжий намлик 20 фоиздан паст бўлган шароитда ҳам ҳар куни 1000 литргача тоза сув ажратиб олишга қодир қурилмани ишлаб чиқди.
Бразилияда муҳрлаб ёпилган бетон пол остида 10 йил яшаган тошбақа тирик ва соғ ҳолда топилди, ер остида ўтган бутун ўн йилликдан кейин ҳам у овқат ейишга куч топа олди.
Кениялик экофаол Труфена Мутони дарахтни 72 соат қучоқлаб турган ҳолда янги жаҳон рекордини ўрнатди. Шу тариқа у аввалги натижани ортда қолдириб, Гиннеснинг рекордлар китобига киритилди.
Глобал исиш жараёнини секинлаштириш учун олимлар Ер юзини совутиш йўлларини изламоқда. Шундай усуллардан бири – қуёш геоинженерияси бўлиб, бунда атмосферага қуёш нурини қайтарувчи зарралар пуркалади.
