Каспийни ҳам Орол тақдири кутмоқдами?
Дунёдаги энг йирик ички сув ҳавзаси ҳисобланган Каспий денгизининг сув сатҳи тобора пасайиб бормоқда. Бу ҳақда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Атроф-муҳит дастури хабар берди.
БатафсилЎзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош ассамблеясининг 78-сессиясида она тилимизда нутқ сўзлади. Жаҳоннинг нуфузли минбарида ўзбек тилининг янграгани барча миллатдошларимизда фахр-ифтихор ва унинг янада юксалишига катта умид уйғотди.
Давлатимиз раҳбари ўз нутқида, асосан, Марказий Осиё минтақасига хавф солаётган экологик муаммоларга тўхталаркан, жумладан шундай деди:
«Кейинги 30 йилда минтақамизда ҳаво ҳарорати бир ярим градусга кўтарилди. Бу – дунёдаги ўртача исишдан икки карра кўпдир. Оқибатда музликлар умумий майдонининг қарийб учдан бир қисми 15 фоизга қисқариши мумкин.
Агар ўз вақтида таъсирчан чораларни кўрмасак, ушбу муаммолар оқибатлари минтақамиздаги ижтимоий-иқтисодий барқарорликка жиддий путур етказади».
Дарҳақиқат, глобал иқлим ўзгаришининг жиддий салбий оқибатлари таъсирида қолаётган Марказий Осиёдаги экологик муаммони юмшатиш борасида қандай чораларни қўллаш мумкин? Президентимиз нутқида албатта бу саволга батафсил жавоб берилди.
Давлатимиз раҳбари бир қатор аҳамиятга молик таклифларни илгари сургани албатта диққат-эътиборга молик. Бинобарин, Орол денгизи фожиасига қарши курашни давом эттираётган Марказий Осиё иқлим ўзгаришлари олдида энг заиф минтақалардан бирига айланмоқда. Глобал экологик муаммо бўлган Орол фожиаси оқибатларини бартараф этиш йўлида Ўзбекистон ўз имкониятлари даражасида ҳаракат қилмоқда. Сўнги йилларда Орол денгизининг қуриган тубида 1,7 миллион гектар майдонда қурғоқчиликка чидамли ўсимликлардан иборат яшил ҳудудлар барпо этилди. Юртбошимиз нутқида бу саъй-ҳаракатларни давом эттириш учун халқаро ҳамжамиятнинг қўллаб-қувватлаши жуда муҳимлигига алоҳида урғу берилди. Шунингдек, Ўзбекистон иқтисодиётининг асосий тармоқларини иқлим ўзгаришларига мослаштириш, углерод нейтраллигига эришиш ва «яшил» энергетика улушини кескин ошириш стратегик вазифа бўлиб қолиши ҳам таъкидлаб ўтилди.
Халқаро жамоатчилик кўмагини кутиб ўтирмасдан юртдошларимиз муаммони бартараф қилишга якдиллик билан киришишлари зарур деб ўйлайман. Сўнги йилларда Орол денгизининг қуриган тубида 1,7 миллион гектар майдонда қурғоқчиликка чидамли ўсимликлардан иборат яшил ҳудудлар барпо этилди. Бу саъй-ҳаракатларни давом эттириш учун халқаро ҳамжамиятнинг қўллаб-қувватлаши жуда муҳим, албатта. Лекин бундан беш-олти йиллар илгари шахсан давлатимиз раҳбари ташаббуси билан бошланган қуриган Орол денгизи ўрнида яшил ўрмонзор ташкил қилишдек хайрли ишларни ҳар йили давом эттиришимиз керак. Ахир беш-олти йил илгари экилган қурғоқчилик ва шўрга чидамли дарахтлар аллақачон соя бериб турибди.
Мана, юртимизда олтин куз фаслининг ўртасида турибмиз. Бу давр далалардан мўл ҳосил йиғиш ва хирмон кўтариш каби залворли юмушлар билан кечади. Бу фасл кўчат экишдек хайрли ишларни амалга оширишга жуда қулай палла. Кузда экилган кўчат илдизлари баҳоргача қувват йиғиб, тез ривожланиб кетиши ҳақида боғдорчилик мутахассислари жуда кўп бора таъкидлашади. Фурсатни бой бермасдан юртимизнинг барча гўшалари, шунингдек, қуриган Орол денгизи ўрнига кузги кўчат экиш ишларига мамлакат миқёсида эътибор қаратилса, нур устига нур бўларди.
Эрпўлат БАХТ
Дунёдаги энг йирик ички сув ҳавзаси ҳисобланган Каспий денгизининг сув сатҳи тобора пасайиб бормоқда. Бу ҳақда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Атроф-муҳит дастури хабар берди.
БатафсилДунёда иқлими ўзгариши таъсирида тоғ музликларининг қисқариши, ёғинларнинг нотекис тақсимланиши, қурғоқчилик даврларининг ортиши ҳамда сел-тошқин ҳодисаларининг кўпайиши кузатилмоқда. Шу боис мамлакатимизда сув ресурсларини тежаш, мавжуд сув манбаларидан оқилона фойдаланиш ва сел ҳамда ёмғир сувларини тўплашга қаратилган ёндашувлар муҳим аҳамият касб этмоқда.
БатафсилБугунги кунда бутун дунёда, хусусан, Марказий Осиё минтақасида кузатилаётган глобал иқлим ўзгаришлари, сув ресурсларининг тақчиллиги ва биохилма-хилликни сақлаб қолиш масалалари доимий халқаро ҳамкорликни тақозо этмоқда.
Батафсил