Саломатлик      Бош саҳифа

Соғлом турмуш тарзининг асоси

Дунёда кечаётган экологик вазият жуда кўп омиллар билан бир қаторда инсон саломатлигига ҳам жиддий таъсир кўрсатмоқда. Унинг олдини олиш ёки зарарини имкон қадар камайтириш учун мутахассислар биринчи навбатда тўғри овқатланиш масаласига эътибор қаратиш муҳимлигини уқтириб келади.

Соғлом турмуш  тарзининг асоси

Тўғри овқатланиш инсоннинг ўсиб-ривожланиши, ҳаёт фаолияти, саломатлигини муҳофаза қилиш ва мустаҳкамлаш, касалликларнинг олдини олишга эришиш имконини беради. Овқатланиш инсон ҳаёти давомийлигининг муҳим шарти ҳисобланади. Шунинг учун имкон қадар ҳар куни аниқ белгиланган бир вақтда овқатланиш зарур.

Инсон ҳаёт кечирар экан, меҳнат қилиш асносида маълум бир куч сарфлайди. Истеъмол қиладиган овқат миқдори эса, сарфланадиган қувват ўрнини тўла қоплай олиши керак. Инсоннинг қандай меҳнат билан шуғулланиши, кун давомида қанча куч сарфлашига кўра унинг ўртача истеъмол миқдори белгиланади. Кундалик овқатланиш миқдори ушбу меъёрдан кескин кўп ёки кам бўлиши организмда муайян ноқисликларни келтириб чиқаради.

Тўғри овқатланишда истеъмол қилинадиган озиқаларга ҳам эътиборли бўлиш талаб этилади. Иложи борича таомномани табиий маҳсулотлардан тузиб чиқинг. Мевалар ва табиий ширинликлар албатта таомдан олдин истеъмол қилиниши зарур. Қуруқ ва ҳўл мевалар танадаги модда алмашинувига яқиндан ёрдам беради. Сунъий ширинликлар, шакар, қанд маҳсулотлари ва турли пишириқлар истеъмолини имкон қадар камайтириб бориш саломатлик учун фойдалидир. Асосий овқатлар сирасига гуруч ва бошқа дон маҳсулотлари, картошка ва бошқа сабзавотлар, парҳезбоп гўшт ҳамда кўкатлар киритилгани маъқул. Сабзавотларнинг барча турлари тавсия этилади. Фақат уларнинг янги, сарҳил ва табиий тарзда етиштирилган бўлишига эътибор қаратиш керак. Мутахассисларнинг таъкидлашича, инсон танасининг мева ва сабзавотларга бўлган кундалик эҳтиёжи ўртача 400 граммни ташкил этади.

Овқатланишда ҳайвон ёғлари ўрнига енгил ҳазм бўлувчи ўсимлик ёғларидан фойдаланиш тавсия этилади. Бу танада ортиқча ёғлар йиғилиб қолиши, ҳазм билан боғлиқ муаммоларнинг юзага келиши, ортиқча вазн, қон босими касалликларига қарши намунали чора бўла олади.

Шунингдек, ҳамиша йодланган туз истеъмол қилиш ва туз миқдорини имкон борича камайтириш ҳам муҳим. Тузнинг кунлик миқдори 5 грамм атрофида бўлиши керак.

Суюқлик истеъмолини тартибга солиш ҳам саломатлик учун эътиборли саналади. Аввало, суюқликни овқатланиш пайтида эмас, балки овқатдан 40 дақиқа – 1 соат аввал қабул қилиш, чой ўрнига кўпинча табиий мева шарбатлари ёки қайнатилган сув ичиш яхши самара беради. Тананинг суюқликка бўлган эҳтиёжини меъёрда ушлаб туриш ҳам бир қанча касалликларнинг олди олинишига сабаб бўлади.

Қисқаси, атроф муҳит мувозанатидаги ўзгариш­лар инсон саломатлигига ҳам сезиларли таъсир кўрсатаётган бугунги кунимизда шахсий саломатлигимизни муҳофаза қилиш жуда муҳим масалага айланиб боряпти. Бу борада тўғри овқатланишнинг ҳам катта улуши бор. Шу маънода, тўғри овқатланиш қоидаларига риоя қилиш соғлом турмуш тарзимизнинг асосини ташкил қилади.

 

Тўхта МАҲМАДАЛИЕВ,

Аҳоли соғлом турмуш тарзини

қўллаб-қувватлаш ва жисмоний фаоллигини

ошириш Республика марказининг

Музработ туман бўлинмаси бошлиғи




Ўхшаш мақолалар

Шифобахш «қизил олтин»

Шифобахш «қизил олтин»

🕔17:09, 31.05.2024 ✔45

Бугунги кунда доривор ўсимликларга бўлган қизиқиш тобора ортиб бормоқда. Бутун дунёда инсонлар соғлиғига эътибор бериш, сурункали касалликларга чалинган беморлар иммун тизимини фаоллаштириш учун табиий воситаларни афзал кўриши халқаро бозорлардаги доривор ўсимликларга бўлган талабнинг кескин ортишига сабаб бўлмоқда.

Батафсил
Ногиронлик ва эрта ўлимнинг  асосий сабаби

Ногиронлик ва эрта ўлимнинг асосий сабаби

🕔15:11, 10.05.2024 ✔74

Сўнгги йилларда дунёда инфаркт, инсульт, саратон, қандли диабет каби хавфли ноинфек­цион хасталикларга чалиниш ортиб бормоқда. Бунга асосан камҳаракат  сабаб бўляпти.

Батафсил
Чойни  қоғоз стаканда ичсангиз...

Чойни қоғоз стаканда ичсангиз...

🕔20:38, 15.02.2024 ✔189

Йўл-йўлакай бир марталик идишларда иссиқ ичимликлар – чой, қаҳва сотиб олиб ичиб кетишга одатланганмиз. Эҳтиёжга яраша бугун қоғоз стаканларга бўлган талаб ҳам ошяпти.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 30-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 19 18 17
16 15 14 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Шифобахш «қизил олтин»

    Шифобахш «қизил олтин»

    Бугунги кунда доривор ўсимликларга бўлган қизиқиш тобора ортиб бормоқда. Бутун дунёда инсонлар соғлиғига эътибор бериш, сурункали касалликларга чалинган беморлар иммун тизимини фаоллаштириш учун табиий воситаларни афзал кўриши халқаро бозорлардаги доривор ўсимликларга бўлган талабнинг кескин ортишига сабаб бўлмоқда.

    ✔ 45    🕔 17:09, 31.05.2024
  • Ногиронлик ва эрта ўлимнинг  асосий сабаби

    Ногиронлик ва эрта ўлимнинг асосий сабаби

    Сўнгги йилларда дунёда инфаркт, инсульт, саратон, қандли диабет каби хавфли ноинфек­цион хасталикларга чалиниш ортиб бормоқда. Бунга асосан камҳаракат  сабаб бўляпти.

    ✔ 74    🕔 15:11, 10.05.2024
  • Чойни  қоғоз стаканда ичсангиз...

    Чойни қоғоз стаканда ичсангиз...

    Йўл-йўлакай бир марталик идишларда иссиқ ичимликлар – чой, қаҳва сотиб олиб ичиб кетишга одатланганмиз. Эҳтиёжга яраша бугун қоғоз стаканларга бўлган талаб ҳам ошяпти.

    ✔ 189    🕔 20:38, 15.02.2024
  • Идиш ювиш воситалари – ҳам соғликка, ҳам табиатга зарар

    Идиш ювиш воситалари – ҳам соғликка, ҳам табиатга зарар

    Ошхона идиш­ларини ювишда кўпчилик кимёвий геллардан фойдаланади. У ёғни яхши кетказади, идишни ярқиратади. Бироқ бундай турдаги воситалар ўта зарарли эканини биласизми?

    ✔ 191    🕔 22:33, 09.02.2024
  • Касалликлар профилактикаси бўйича ҳар куни  SMS хабар  оласиз

    Касалликлар профилактикаси бўйича ҳар куни SMS хабар оласиз

    Ўзбекистонда ҳар бир инсоннинг ўз саломатлигига масъуллигини ошириш режалаштирилмоқда.

    ✔ 149    🕔 16:47, 25.01.2024
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар