Ҳовлимизда бир неча йиллик катта-катта дарахтлар кўп бўларди. Бобом бизни ёнига олиб «Бу дарахтларнинг умри оз қолди, менга ўхшаб қариб қолган.

Уларнинг ўрнини босадиган кўчатлар экиш керак», дея ёш ниҳолларни ерга қадаб чиқарди. Бизга эса дарахтларни кесиш нотўғрилигини бот-бот уқтирарди.

Хабарингиз бор, дарахтларни кесишга қарши мораторийнинг чексиз муддатга узайтирилганига ҳам қарийиб бир йил бўлмоқда. Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ходимларининг телевидение, радио ва жойларда аҳоли ўртасида тушинтириш ишларини олиб боришига қарамасдан ҳамон инсонларни тоза ҳаво билан беминнат таъминлаб келаётган дарахтларнинг жонига қасд қилиш ҳолатлари кузатилмоқда.

Яқинда ижтимоий тармоқларда Тошкент шаҳрининг «Катта Миробод» маҳалласида яшнаб турган бир нечта дарахтларни сунъий равишда қуритиш учун уларнинг остига ҳар куни икки маҳалдан (ўзларича вақт белгилаб олганини қаранг!) дизел ёнилғиси қуйиб келаётгани ҳақида хабарлар тарқалди. Давлат экология қўмитаси мазкур ҳолатни ўрганиб дарахтларни сақлаб қолиш учун курашаётгани, уларни табиий ўғитлар билан озиқлантириб, асрашга интилаётгани айтилди. Бу қинғир ишни қилган шахсларнинг кимлигини аниқлаш бўйича суриштирув ўтказилаётгани маълум қилинди (Техника ва технологиялар ривожланган бир вақтда бу ишни қилганларни ҳанузгача топиша олмаётгани кишини таажжублантиради).

Аммо бу воқеа юз берганига ҳеч қанча вақт ўтмасдан Телеграм ижтимоий тармоғида пойтахтимизнинг Чилонзор тумани Чилонзор кўчаси Қозиробод масжиди яқинидаги Республика ихтисослаштирилган хирургия илмий-амалий тиббиёт маркази томонда қалин дарахтлар кесиб ташланаётганлиги ҳақида мурожаат тарқалди. Буни қарангки, бу «олғирлар» дарахтларни кесганда ҳам «силлиқ» қилиб, билинтирмасдан, аввал шохларини кесиб дарахтларни симёғоч ҳолатга келтириб атайин қуритишга уринишмоқда экан. Мурожаатчи бу муаммони бир неча бор шу соҳанинг масъул ходимларига билдиргани, Давлат экология қўмитасига телефон қилиб, дарахтлар жонига қасд қилинаётганини айтгани, улардан «майли бориб кўрамиз» деган жавобни олганини, аммо натижа бўлмаганини таъкидлаган. Дарахтлар эса «столба»дек шохларидан мосуво қилиниб, кесишга таппа-тайёр қилиб қўйилган.

Хўш, нима учун мазкур ҳолатга тегишли идора ва ташкилот ходимлари, экопатруль ва экология инспекторлари эътибор қаратмаган? Ёки дарахтлар буткул кесиб бўлинганидан сўнггина ишга киришиладими? Унда бунинг кимга нима фойдаси бўлади? Битта жарима билан қутулиб қолавергандан кейин дарахт кесиш ҳолатлари тўхтамаслиги аниқ-ку! Жарима ёзилиши ҳолатга ечим бўла олмаслиги кун сайин ойдинлашмоқда. Афсуски мутасаддилар ҳам, бу ишни қилаётган ўта «олғир» тадбиркорлар ҳам оқибатини ўйлашмаяпти. Бу кетишда шаҳримиз дарахтларсиз саҳродан фарқ қилмай қолади.

Жарима ҳам, мораторий ҳам ўз йўлига, лекин экология ва табиат бу хатоларимизни кечирмаслиги аниқ. Буни англаб етишимиз учун яна қанча иқлимдаги ўзгаришларни, ҳалокатли оқибатларни кўрсатиш керак?

Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ходимлари, экопатруль ва экология инспекторлари юқоридагидек холатларни ўз вақтида назоратга олсалар, дарахтларни жонига қасд қилаётган шахсларга нисбатан кескин чоралар кўрилса бу каби ҳолатлар барҳам топармиди...

Мансурбек ЖАББОРОВ,

«Оила ва табиат» мухбири