Эшитиш органи бўлган қулоқ инсоннинг муҳим аъзоларидан бири эканини таъкидлашнинг ҳожати бўлмаса керак. Aфсуски, ҳозир кўча-куйда, жамоат жойларида қулоғига қулоқчин (наушник) таққан одамларга, айниқса ёшларга кўп дуч келяпмиз.

Қулоқ одамнинг эшитиши ва мувозанатини сақловчи орган ҳисобланади, агар қулоқ орқали эшитиш имконияти бўлмаганида, одамлар бош айланишидан азият чеккан ва нотекис ҳаракатланишдан қийналган бўларди. Маълумотларга кўра, ер юзидаги ҳар ўнта одамдан биттаси заиф эшитувчи бўлиб, уларнинг кўпчилиги махсус эшитиш мосламасидан фойдаланар экан.

Aслида ҳар қандай одам учун қулай товуш миқдори 45-50 децибелл атрофида бўлади. Бу ёнингиздаги одам билан ўртача овозда суҳбатлашганингизда чиқадиган овоз баландлигига тенг.

Организм паст товушларга у қадар кучли реакция билдирмайди. Aммо айрим ҳолларда товушлар тушуниб бўлмас безовталик, қулоқ ва умуртқа поғонасидаги оғриқларга сабаб бўлиб, айниқса, кун бўйи шовқин чиқариб ишловчи механизмлар инсоннинг бутун танаси учун яширин хавф саналади.

Узоқ вақт давом этган ёки жуда баланд шовқин инсон соғлиғига салбий таъсир кўрсатади. Транспорт ва саноатнинг жадал ривожланиши, ишлаб чиқариш ҳамда турмушда янги техникаларнинг кенг қўлланилиши шовқин манбаларининг кўпайишига сабаб бўлмоқда.

Бугунга келиб шовқин касалликлар сонини кўпайтирувчи омил сифатида исботланган. Олимлар асаб, юрак, қон-томир касалликларининг кўпайиб бораётганини шовқин таъсиридан, дея баҳолашмоқда. Одам қулоғининг эшитиш ҳужайралари ва асаб толаларига салбий таъсир этадиган кучли шовқинга қарши ҳозирча ҳеч қандай сунъий ҳимоя воситаси йўқ. Шовқин марказий асаб тизимига салбий таъсир кўрсатиб, бош мия пўстлоғи ҳужайраларини ҳолдан тойдиради. Натижада одам яхши ухлай олмайди, тез чарчаб қолади, диққати сусаяди, ҳаракат уйғунлиги ва гавда мувозанати бузилади, умумий иш фаолияти пасаяди. Шовқин гипертония касаллигини келтириб чиқарувчи омиллардан бири ҳисобланади.

Яна бир гап: шовқин организмда стресс ҳолатини пайдо қилади. Шу боис шовқин кучайганда, қонда стресс гормонларининг миқдори кескин ошиб, юрак уруши тезлашади ва қон қуюқлашиб, томирларда спазм ҳосил бўлади.

Мутахассисларнинг фикрича, атрофимиздаги ҳар бир дарахт 20 децебеллгача бўлган шовқинни юта олар экан. Демак, теварак-атрофни кўкаламзорлаштириш ва дарахтлар сонини кўпайтириш нафақат кислородга тўйинган ҳаводан баҳраманд бўлишга, балки шовқиндан ҳимояланишга ҳам ёрдам беради.