Гемералопия (шабкўрлик) — қоронғида кўриш қобилиятининг сусайиши. Бу ҳолат инсон танасида модда алмашинувининг бузилиши ёки бирор бир модданинг кучли даражада етишмаслиги оқибатида келиб чиқади.
Кўпинча А витамини етишмаслиги бу касалликка олиб келади.
Бунда кўз тўр пардасида қора пигмент таначалари пайдо бўлиб, улар борган сари кўпаяди. Қон томирлари торайиб, тўр парданинг ўзи юпқалашади. Унинг озиқланиши бузилиб, сўнг кўриш бутунлай йўқолади. Касаллик болалик ва ўсмирлик даврида, асосан, ўғил болаларда кузатилади ва кўпинча туғма бўлади.
Бундай хасталикда бемор таркибида А витамини бўлган озиқ-овқатлар ва турли гиёҳларни кўпроқ истеъмол қилиши керак. Бу витамин сабзи, помидор, кўк нўхат, қовун, апельсин ва сут маҳсулотларида кўп учрайди.
Каклик гўшти ҳам ана шундай шифобахш неъматлардан ҳисобланади. Каклик сўйилгач, агар гўшти қаттиқ бўлса, у аввал бир кеча совуқда, кейин бир кеча иссиқда сақланиб, қовуриб тановул қилинади. Какликнинг ўт пуфаги кўзга суртилса, кўриш қувватини оширади.
Яна, бу хасталикдан халос бўлиш учун пиёз сувидан кунига бир маҳалдан кўзга томизиб туриш ҳам фойда беради.
Туя жигарига мурч ва қалампир сепиб, пишираётганда ажралиб, оқиб чиқадиган ёғи кўзга суртилса, кўриш қобилияти пасайишининг олдини олади. Бу усул миядан кўз ичига оқиб тушадиган заҳарли суюқликка қарши фойда беради.
Мурч қўшиб, эзиб суви ажратилган эчки жигаридан, мол ёки қўй жигаридан пиширилаётган кабобнинг қон аралаш ёғидан кўзга суртилса, касалликка даво бўлиши аниқланган.
Зарифа ҚОСИМОВА,
офтальмолог
Ўзбекистон ортиқча вазн бўйича МДҲда биринчи ўринда
🕔12:50, 13.08.2026
✔106
ЖССТ маълумотлари асосида Our World in Data тузган рейтингга кўра, Ўзбекистон ортиқча вазн тарқалиши бўйича МДҲ давлатлари орасида етакчи ҳисобланади. Мамлакатда катта ёшли аҳолининг қарийб 64 фоизи ортиқча вазнга эга.
Батафсил
Қизиб бораётган миялар ёхуд инсонлар фикрлашига таъсир қилётган иқлим ўзгариши
🕔10:47, 30.07.2026
✔169
Иқлим инқирози энди фақат табиат билан боғлиқ муаммо эмас. У аллақачон инсон организмига кириб борди. Энг хавотирлиси, унинг таъсири танамиздаги мураккаб тизим – бош мия фаолиятида ҳам сезилмоқда. Олимлар жазирама нафақат танани ҳолдан тойдириши, балки фикрлаш, хотира, кайфият ва асаб тизимини ҳам издан чиқариши мумкинлигини таъкидламоқда.
Батафсил
Санэпидқўм: «Ўзбекистонда Эбола вируси тарқалиши хавфи паст»
🕔16:40, 04.06.2026
✔253
Санитария-эпидемиология қўмитаси Ўзбекистонда эпидемиологик вазият барқарорлигини маълум қилди.
Батафсил