Навоийлик талабаларнинг ободликка қўшган ҳиссаси
Кўчалар озодалиги, ариқлар тозалиги, дарахтлар соясидаги саранжом-саришта йўлаклар... Буларнинг барчаси маҳаллага ўзгача файз бағишлайди.
БатафсилЕр юзида шундай дарахтлар борки, инсониятни ҳам едиради, ҳам ичиради, ҳам кийдиради. Грузияда ўсадиган авокадони маҳаллий аҳоли «сигир» дарахти, деб аташади.
Негаки, унинг меваси тўйимлилик жиҳатидан гўштга тенг бўлса, ҳазм бўлиш даражаси худди сариёғдек. Авокадо мевасининг оғирлиги 50 граммдан 400 граммгача бўлиб, унда жуда кўп витаминлар ва ҳаттоки ёғ ҳам бор.
Коста-Рикада, Эквадорда ва Лотин Америкасининг бошқа давлатларида танаси текис, тўғри ва баланд бўйли дарахтларни кўплаб учратиш мумкин. Унинг барглари хонакилашган фикус (ҳамиша кўм-кўк турадиган шапалоқ баргли тропик ўсимлик) баргларига ўхшайди. Аммо гап унинг баргларида эмас, мевасида ҳам эмас (чунки унинг мевасини еб бўлмайди), балки унинг кесиб қўйилган пўстлоғидан оқадиган «сут»да. Шунинг учун уни туб аҳоли «сутли дарахт», деб атайди.
Дарахтдан бир соат ичида сигир сутига ўхшаш бир литргача сут олиш мумкин. Лекин у очиқ ҳавода тез қуюқлашади ва таъми аччиқ бўлиб қолади. Қизиғи шундаки, дарахт йилнинг хоҳлаган пайтида «сут» бераверади.
Мутахассисларнинг фикрича, «сут» таркибида 57 фоиз сув, 37 фоиз мум ва 5 фоиз елим ҳамда шакар моддаси бор. Маҳаллий аҳоли унга сув қўшиб истеъмол қилишади.
Хитой, Ҳиндистон ва Япония аҳолиси эса сутни кокос ёнғоғидан ва мойли ўсимликлар уруғидан ҳам олишади. Кўпинча, ўша сут билан эмизикли болаларини боқишади.
Гана (Африка) аҳолиси дунёнинг бошқа бирор жойида ўсмайдиган дарахтлари билан мақтанишади. У колбасали дарахт бўлиб, номи кигелиядир. Унинг меваси ташқи кўринишидан худди колбасани эслатади. Бу ҳам етмагандек, айнан колбасанинг таъмини беради.
Кўчалар озодалиги, ариқлар тозалиги, дарахтлар соясидаги саранжом-саришта йўлаклар... Буларнинг барчаси маҳаллага ўзгача файз бағишлайди.
БатафсилОлимлар Ўзбекистон табиатида яна бир ноёб жонивор мавжудлигини тасдиқлади. Узоқ йиллар давомида деярли учрамаган, ҳатто тирик ҳолда кузатиш имконияти жуда чекланган туркман узунқулоғи номли кўршапалак илк бор мамлакатимиз ҳудудида аниқланди.
БатафсилЙўллар шаҳар ва қишлоқларни, одамлар ва бозорларни, ишлаб чиқарувчи ва истеъмолчиларни бир-бирига боғлайди. Улар масофаларни яқинлаштириб, тараққиётга хизмат қилади.
Батафсил