Ҳовлига, ерга чиройли қилиб дастурхон ёзилган. Тандирдан янги узилган иссиқ нон ҳиди иштаҳани қитиқлайди. Заранг косаларда сут келтирилди. Кеча соғилган сигир сутининг устини қалин қаймоқ тутган.

Сут ҳиди боғот билан ёнғоқ шохи ўртасидаги чор­девор ковакларида ин қурган илон боласини эътиборсиз қолдирмади. Қалам­деккина келадиган илонча ўрма­лаганича, дастурхонга чи­қиб олди. Ўтирганларни эти жимир­лади. Фақат­гина бу ҳол­га Аппон бува эътибор бермади. У умрида бундан баттар вазиятга кўп бор дуч келган. Чол бўш косани эпчилик билан қўлига олдида, унинг устига ёпиб қўйди. Илон боласи коса остида кўрин­май қолди.
«Қадимда отамдан эшитган эдим, уй илони безарар бўлади. Фақатгина улар сутни беҳад яхши кўради, шу важдан унда-бунда сутнинг хумори тутиб туради. Аслида илоннинг ризқ-насибаси далаларга сочилган», деди бобо.
Чол сўзини тугатиши ҳамон она илон судралиб келиб қолди. Ҳой­наҳой, у боласини қидириб келган. Боласи ётган косани айлана-айлана, уни ўраганича бир нафасгина ётди. Назаримда, она илон коса тагида боласи борлигини сезганди. Ноилож чол ҳадеганда косани олавермагач, жуфтакни ростлашга мажбур бўлди.
Барчанинг кўзи ола чипор илонда эди. Илон ўзига хос эпчиллик билан дарахтнинг шохидаги саватда турган тоғорадаги қаймоқ томон борди-да унга ўрмалаб чиқди. Чол сездики, илон қаймоққа заҳар солиб улгурди, сўнгра кўздан йўқолди. У масаланинг бу тахлитда ҳал этилганини кўрдию, дарҳол косани олди. Ичкаридан чиққан илон боласи онаси кетган томонга билтанглаганча судралиб кетди. Чол энди саватдаги қаймоқни тўкиб таш­ламоқчи бўлиб турганида, сира кутилмаган воқе рўй берди. Боласи озод бўлганини кўрган она илон тағин дарахт ёнида пайдо бўлди ва шохга осилган саватдаги заҳарланган қаймоқ тўла косани тушириб юборди. Ерга тушган коса чил-чил синди. Дастурхон атрофида ўтирганлар донг қотиб қолди.
Табиат қизиқ. Ҳаётда ҳеч кимга, ҳеч нарсага бесабаб озор бермаслик керак. Олис Қизилқумдаги овулда содир бўлган ушбу ҳаётий воқедан чиқадиган хулоса аслида шу холос.

Улуғбек ЖУМАЕВ