Болалар саломатлиги – келажакка энг зўр сармоя
Япония мактабларида овқатланиш тизими ва «Сёкуику» фалсафаси
БатафсилҚулоқ оғриғи ҳам тиш оғриғидек гап. Лўқиллаб, жонимизга озор беради. Айниқса, болалар бу касалликдан азият чекса, тинимсиз йиғлаб, безовталанади. Каттаю кичикни бирдек азоблайдиган бу хасталикни отит, деб аташади.
— Отит қулоқнинг яллиғланиш касаллигидир, — дейди Яшнобод туманидаги 30-оилавий поликлиника отоларингологи Олмос ИБОДОВ. — Унинг ташқи, ўрта ва лабиринтит турлари мавжуд.
Ташқи отитга ташқи эшитув йўлига инфекция кириши, шунингдек, қашиниб ёки ҳашарот чақиб яраланиши, куйиш, совуқ уриши, бирор нарса билан қулоқ ковлаш кабилар сабаб бўлади. Бунда қулоқ қичишиб, уни босиб кўрилганда оғриқ пайдо бўлади. Эшитиш қобилияти бироз пасаяди. Шифокор кўрсатмалари ва тозаликка риоя қилинса, батамом соғайиб кетади. Ташқи отит қайталаниши ҳам мумкин.
Ўрта отит кўпроқ ёш болаларда учраб, бирмунча оғир кечади. Қулоқ қаттиқ оғрийди. Ҳарорат кўтарилади ва эшитиш анча пасаяди. Мия ва унинг пардасига асорат бериши мумкин. Ўрта отитга кўпинча юқори нафас йўлларининг яллиғланиши билан кечадиган юқумли хасталиклар — грипп, ўткир респиратор касалликлар, қизамиқ сабаб бўлади. Бунда яллиғланиш жараёни бурун ҳалқумидан эшитиш найи орқали ноғора бўшлиғига ўтади. Ҳосил бўлган йиринг баъзан қулоқ пардасини тешиб, ташқи эшитув йўлидан оқиб чиқади. Ўрта отитнинг пайдо бўлишида адиноид, полип, бурун бўшлиғининг қийшайиши кабилар ҳам сабаб бўлиши мумкин. Касалликнинг илк аломатлари кўриниши билан шифокорга мурожаат қилиш лозим. Ўз вақтида тўғри даво қилинса, бемор бутунлай тузалиб кетади. Эшитиш қобилияти ўз ҳолига қайтади. Баъзан сўрғичсимон ўсиқ катаклари ва улар оралиғидаги тўсиқларнинг яллиғланиши каби асоратлар юзага келиши ёки касаллик сурункали шаклга ўтиши мумкин.
Сурункали отитда вақти-вақти билан йиринг оқиб туради, эшитиш қобилияти пасаяди. Сурункали отит хавфли касаллик, айниқса, холестеатома (суяк емирувчи) ҳосил бўлиши жуда хавфли. Унда аста-секин суяк емирилиб боради. Йиринг ички қулоққа ўтиб, лабиринтит юзага келади. Бунда бош айланиши, кўнгил айниши, қусиш, мувозанат бузилиши каби аломатлар кузатилади. Сурункали отитга хос аломатлар пайдо бўлиши билан дарҳол шифокорга мурожаат қилиш лозим. Ўз вақтида даволанмаса, менингит, сепсис, ҳатто, мия тўқимаси абцесси каби асоратлар рўй беради. Бу касалликда қулоқ пардасида доимий тешик мавжудлиги туфайли қулоққа сув кирганда дард зўраяди. Шунинг учун чўмилганда ва бош ювганда пахтани вазелин ёки бошқа ўсимлик ёғига шимдириб, қулоққа тиқиб қўйиш керак. Қулоқдаги оғриқларга томоқ ва бурун соҳасидаги касалликлар сабаб бўлади. Чунки юз соҳасидаги асаб толалари бир-бири билан узвий боғлиқ. Айрим вақтлар ўрта отит кучли оғриқ, қулоқдаги ҳар хил шовқинларга, эшитиш қобилиятининг пасайиши, ҳарорат кўтарилишига сабаб бўлади.
Юқори нафас йўллари касалликларини ўз вақтида даволаш муҳимлигини унутманг.
Соғлом турмуш тарзига мунтазам риоя қилинг.
Қулоқда бирор оғриқ ва безовталик юзага келса, ўз вақтида шифокорга мурожаат этинг.
Япония мактабларида овқатланиш тизими ва «Сёкуику» фалсафаси
БатафсилАҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш ва тиббий хизмат сифатини ошириш депутатларнинг доимий назоратида турган масалалардан.
БатафсилОлимлар «фаст-фуд» ва ширин газли ичимликлар нафақат семиришга, балки когнитив назоратни йўқотилишига сабаб бўлишини исботлашди.
Батафсил