Бугунги кунда болаларда камҳаракатлилик, мулоқот лаёқатининг сустлиги ҳамда меҳр танқислиги билан боғлиқ ўзгаришлар кўпроқ кузатилмоқда. Мутахассисларнинг аниқлашича, буларнинг барчаси оила муҳитида фарзандга етарли эътибор берилмаслиги билан боғлиқ экан.
Northwestern университети олимлари томонидан ўтказилган янги тадқиқот болаларнинг мияси ота-онаси билан жонли мулоқот қилаётганида қандай ишлашини ўрганиб чиққан. Тадқиқотда 24 – 44 ойлик болаларнинг мия электр фаоллиги УТТ ёрдамида ўлчанган. Болалар ота-оналари билан китоб ўқишган, бошқотирмалар ечишган ва биргаликда кино томоша қилишган.
Ота-она билан фаол мулоқот пайтида болаларда диққат ва ижтимоий фаоллик билан боғлиқ мия сигналларида ўзгаришлар кузатилган. Экран томоша қилиш билан солиштирганда, жонли мулоқот вақтида альфа тўлқинлари фаоллиги пасайиб, бетта тўлқинлари фаоллиги ошган. Бу ўзгаришлар диққатни жалб қилиш ва ижтимоий иштирок билан боғлиқ.
Тадқиқотнинг яна бир муҳим жиҳати шундаки, аутизм ташхиси қўйилган ёки тил ривожланиши кечикаётган болаларда ҳам ота-оналари билан мулоқот вақтида шунга ўхшаш мия фаоллиги кузатилган.
Бола шунчаки ниманидир томоша қилаётганида ва бошқа инсон билан фаол муносабатга киришганида бир хил тажрибани бошдан кечирмайди. Биргаликда китоб ўқиш, саволлар бериш, боланинг жавобини тинглаш ва ўйин давомида навбатма-навбат ҳаракат қилиш унга нафақат ахборот, балки ижтимоий тажриба ҳам беради. Шу сабаб, болага фақат ниманидир кўрсатиш эмас, у билан биргаликда ниманидир кашф қилиш ҳам муҳимдир.
Тадқиқот натижалари чақалоқ туғилиши билан оила муҳитида унга етарлича меҳр-эътибор ҳамда мулоқот заруратини яна бир бор илмий жиҳатдан исботлади. Анъанамиз ва урф-одатларимиз мундарижасида қадимдан мавжуд бўлган тутумлар аслида ҳеч қандай илмий тадқиқот тавсиясисиз ҳам муҳим саналиб келган. Бугун бу ҳақиқат илмий жабҳада ҳам эътироф этиляпти.
Ота-она билан фаол мулоқот болаларда мия фаолиятини ривожлантиради
🕔14:13, 30.10.2026
✔140
Бугунги кунда болаларда камҳаракатлилик, мулоқот лаёқатининг сустлиги ҳамда меҳр танқислиги билан боғлиқ ўзгаришлар кўпроқ кузатилмоқда. Мутахассисларнинг аниқлашича, буларнинг барчаси оила муҳитида фарзандга етарли эътибор берилмаслиги билан боғлиқ экан.
Батафсил
Оила заминидаги ниҳол доимий эътиборимизга муҳтож
🕔11:38, 20.08.2026
✔341
Инсон дунёга келар экан, она қорнидалигидаёқ борлиқни ўргана бошлайди. Унинг биринчи таниган инсони онаси бўлади. Онаси орқали дунёни танийди: онасининг овози, ҳиссиётларини ҳис қилади. Онанинг феъл-атвори, ўй-фикрлари болага ўтади.
Батафсил
Аёл – миллат бунёдкори
🕔15:33, 06.03.2026
✔1099
Бобомиз Амир Темур айтганидек, юртнинг қудрати қурилган биноларда акс этса, юртда маънавий қудрат, маданий юксаклик аёлга бўлган муносабат билан белгиланади. Аслида аёлни қадрлаш биз учун бобомерос туйғу. Бу мерос биз учун юз йиллик, минг йиллик эмас, балки жуда қадимданоқ халқнинг онгу-шуурига сингиб келаётган юксак қадрият ҳисобланади.
Батафсил