Бугун жаҳон молиявий тизими тубдан ўзгармоқда. Инвесторлар эндиликда шунчаки фойда изламаяпти, балки ўз маблағларини ижтимоий масъулиятли, экологик тоза ва келажакка хизмат қиладиган лойиҳаларга йўналтиришга интилмоқда.

Шу нуқтаи назардан, «Тошкент халқаро молия маркази тўғрисида»ги Конституциявий қонун лойиҳаси нафақат иқтисодий ислоҳот, балки Ўзбекистонни минтақавий «яшил» молия марказига айлантириш йўлидаги стратегик қадамдир.

Тошкент халқаро молия маркази (ТХММ) шунчаки анъанавий молия институтлари жамланадиган ҳудуд эмас, балки ESG (экологик, ижтимоий ва корпоратив бошқарув) тамойилларига асосланган замонавий молия­вий экотизимга айланади. Бу марказнинг барқарор ривожланишдаги аҳамиятини бир неча асосий йўналишда кўриш мумкин:

Биринчидан, инвестицияларнинг янги оқимини таъминлаш. ТХММ халқаро ҳуқуқ ва стандартлар асосида фаолият юритиши хорижий инвесторлар учун энг юқори даражадаги шаффофлик ва ишончни кафолатлайди. Бу эса дунёдаги йирик «яшил» жамғармалар ва капитал эгаларининг Ўзбекистон иқтисодиётига, хусусан, иқлимий лойиҳаларга сармоя киритишини осонлаштиради.

Иккинчидан, яшил молиялаштириш механизмларининг ривожланиши. Марказ яшил облигациялар (green bonds), яшил кредитлар ва иқлимий суғурта маҳсулотларини жорий этиш учун идеал майдон бўлади. Бу механизмлар орқали корхоналаримиз атроф-муҳитга зарар етказмайдиган технологияларни жорий этиш, энергия самарадорлигини ошириш ва сув тежовчи тизимларни йўлга қўйиш учун қулай молиявий ресурсларга эга бўладилар.

Учинчидан, минтақавий локомотив вазифаси. Марказий Осиё минтақаси иқлим ўзгаришлари ва сув танқислиги каби глобал муаммоларга энг сезгир ҳудудлардан биридир. ТХММ орқали минтақавий миқёсдаги яшил лойиҳаларни молиялаштириш, технологик тажриба алмашиш ва биргаликда экологик барқарорликни таъминлаш имконияти туғилади. Бу эса Ўзбекистонни бутун минтақанинг молиявий ва экологик тараққиёт марказига айлантиради.

Шу билан бирга, ТХММда жорий этиладиган рақамли технологиялар ва сунъий интеллектга асосланган таҳлилий платформалар «яшил» ло­йиҳаларнинг самарадорлигини назорат қилиш ва уларнинг атроф-муҳитга ижобий таъсирини баҳолашни янада аниқроқ амалга оширишга ёрдам беради.

Хулоса қилиб айтганда, Тошкент халқаро молия маркази – бу нафақат бизнес ва капитал ўсиши, балки табиат билан уйғунликда ривожланишнинг мустаҳкам пойдевори. Ушбу қонун лойиҳасининг қабул қилиниши мамлакатимизни замонавий молия оламида муносиб ўринга олиб чиқиш билан бирга, келажак авлодлар учун соғлом экология ва барқарор иқтисодий келажакни таъминлашга хизмат қилади.

Ўзбекистон Экологик партияси фракцияси яшил молияни қўллаб-қувватлаш орқали нафақат иқтисодий ўсишни, балки ҳаёт сифатини яхшилаш мумкинлигини алоҳида таъкидлайди. Бу мақсад йўлида қабул қилинадиган қонун ҳужжатлари фракциямиз учун жуда аҳамиятлидир.

Абдушукур ҲАМЗАЕВ,

Ўзбекистон Экологик партияси фракцияси раҳбари,

Марказий Кенгаш раиси