Каспийни ҳам Орол тақдири кутмоқдами?
Дунёдаги энг йирик ички сув ҳавзаси ҳисобланган Каспий денгизининг сув сатҳи тобора пасайиб бормоқда. Бу ҳақда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Атроф-муҳит дастури хабар берди.
БатафсилФанлар академияси Материалшунослик институти олимлари томонидан биологик асосда олинган кўп қатламли графен яратилди. Шунингдек, ушбу материал асосида сувни тозалашга мўлжалланган Water-Тоl номли фильтр-пресс қурилмасининг лаборатория намунаси ишлаб чиқилди.
Сўнгги йилларда графен, углерод нанотрубкалари, фуллеренлар ва графен оксиди каби углерод асосидаги материаллар кенг тадқиқ этилмоқда. Улар юқори мустаҳкамлик ва ўзига хос физик-кимёвий хусусиятларга эга бўлса-да, айрим ҳолларда ишлаб чиқариш жараёнида заҳарли моддалар қўлланилгани сабабли тиббиётда фойдаланиш чекланган.
Фанлар академияси олимлари томонидан яратилган кўп қатламли графен эса биологик жиҳатдан хавфсиз ҳисобланади. Тадқиқотлар натижаларига кўра, ушбу нанокарбон материали инсон тўқималарига салбий таъсир кўрсатмайди, яраларнинг битиш жараёнини тезлаштиради ҳамда бактерия, вирус ва замбуруғларга қарши фаолликка эга. Шунингдек, ҳужайра ва тўқималарнинг тикланишини рағбатлантириши аниқланган.
Мутахассислар кўп қатламли графенни биомос, яъни инсон организми билан мос келувчи янги авлод материали сифатида баҳоламоқда. У тиббиётда яраларни даволаш ва антибактериал қопламалар яратишда, фармацевтикада дори воситаларини етказиб берувчи ташувчи сифатида, саноатда эса мустаҳкам ва чидамли материаллар ишлаб чиқаришда қўлланилиши мумкин.
Бундан ташқари, мазкур материал сув ва ҳавони тозалаш, зарарли моддалар ҳамда радионуклидларни ютиб олишда юқори самарадорликка эга экани қайд этилмоқда.
Олимлар таъкидлашича, кўп қатламли графен амалдаги графен оксидидан фарқли равишда таркибида кислородли гуруҳларни сақламайди. Шу боис у тиббиёт ва экология соҳалари учун хавфсиз бўлиб, истиқболли инновацион материаллар қаторига киритилмоқда.
Дунёдаги энг йирик ички сув ҳавзаси ҳисобланган Каспий денгизининг сув сатҳи тобора пасайиб бормоқда. Бу ҳақда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Атроф-муҳит дастури хабар берди.
БатафсилДунёда иқлими ўзгариши таъсирида тоғ музликларининг қисқариши, ёғинларнинг нотекис тақсимланиши, қурғоқчилик даврларининг ортиши ҳамда сел-тошқин ҳодисаларининг кўпайиши кузатилмоқда. Шу боис мамлакатимизда сув ресурсларини тежаш, мавжуд сув манбаларидан оқилона фойдаланиш ва сел ҳамда ёмғир сувларини тўплашга қаратилган ёндашувлар муҳим аҳамият касб этмоқда.
БатафсилБугунги кунда бутун дунёда, хусусан, Марказий Осиё минтақасида кузатилаётган глобал иқлим ўзгаришлари, сув ресурсларининг тақчиллиги ва биохилма-хилликни сақлаб қолиш масалалари доимий халқаро ҳамкорликни тақозо этмоқда.
Батафсил