Чоршанба
24-Июн 2026
CITES иштирокчи давлатларининг 20-конференцияси доирасида «Табиат лойиҳалари: биохилма-хилликни сақлаш учун ўрмонларнинг экологик таснифи» мавзусида параллель тадбир ўтказилди.
Тадбирнинг мақсади Ўзбекистоннинг ўрмон экотизимларини экологик таснифлаш бўйича илмий ишланмаларни тақдим этиш, ноёб турлар яшаш муҳитини ҳимоя қилишда замонавий технологияларнинг имкониятларини намойиш этиш ҳамда миллий ва халқаро табиатни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлашдан иборат.
Тадбирда Ўзбекистон экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг биринчи ўринбосари Обиджон Қудратов ва «Яшил лойиҳа» лойиҳалаш институти директори Олим Ҳакимов сўзга чиқиб, табиий ресурсларни баҳолаш, экотизимларни мониторинг қилиш ва уларни барқарор бошқаришдаги илмий ёндашув аҳамиятини таъкидлашди.
Иштирокчиларга биохилма-хилликни сақлаш масалаларини давлат табиатни муҳофаза қилиш сиёсатига интеграциялаш, ўрмонлар экологик таснифининг илмий ва амалий аҳамияти, шунингдек, ўрмонларни барқарор бошқариш ва ноёб турларни сақлаш механизмлари бўйича халқаро тажриба ҳақидаги материаллар тақдим этилди. Махсус эътибор сунъий интеллект, сунъий йўлдош тасвирлари, GIS геомаълумотлари ва рақамли картографиялашдан фойдаланишга асосланган ўрмонларни экологик таснифлаш методологиясига қаратилди.
Ўзбекистон учун биринчи марта комплекс тизим яратилди: ноёб турлар яшайдиган ҳудудларни аниқлаш, экологик хавф хариталарини ишлаб чиқиш, миллий экологик ахборот платформасини шакллантириш ва CITES учун илмий асосланган маълумотларни тайёрлаш.
Шунингдек, тадбир давомида қуйидаги асосий масалалар муҳокама қилинди: ўрмонларни экологик таснифлашнинг ноёб турларни сақлашдаги роли, RESILAND лойиҳаси натижаларини миллий режалаштиришга интеграциялаш, олинган маълумотлардан CITES доирасида мониторинг ва ҳисобот беришда фойдаланиш, минтақавий табиатни муҳофаза қилиш ҳамкорлиги имкониятлари ва маҳаллий ҳамжамиятларнинг табиатни муҳофаза қилиш ташаббусларидаги иштироки.
Таъкидланганидек, ўрмон экотизимларини илмий асосланган таснифлаш табиатни барқарор бошқариш ва биохилма-хилликни самарали ҳимоя қилиш бўйича стратегик муҳим воситадир. Ишлаб чиқилган методология Ўзбекистон ўрмон экотизимлари бўйича биринчи комплекс рақамли илмий платформа бўлиб, CITES мақсадларига хизмат қилади ва ноёб турлар ҳамда уларнинг яшаш муҳитини сақлашга сезиларли ҳисса қўшади.
Экология ва иқлим ўзгариши
миллий қўмитаси матбуот хизмати
Болалар касал бўлиб қолса, аксарият ота-оналар сабабни вируслардан, овқатланишдан ёки иммунитетдан излайди. Аммо шундай омиллар борки, улар ҳар куни фарзандларимиз билан бирга нафас олади, улар ичадиган сувга, истеъмол қиладиган озиқ-овқатга ва ҳатто руҳиятига таъсир кўрсатади. Бу – экологик муҳит.
Батафсил
Тоғнинг тик қояси бағридаги уяда бургут палапони дунёни юқоридан кузатиб турибди. Борлиқ жуда кўркам. Охири уфққа туташиб кетган денгиз. Тўлқинлар узра ўйноқлаб учган қушлар. Эҳ-ҳе, ҳавасинг келади!
Батафсил
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Батафсил
Болалар касал бўлиб қолса, аксарият ота-оналар сабабни вируслардан, овқатланишдан ёки иммунитетдан излайди. Аммо шундай омиллар борки, улар ҳар куни фарзандларимиз билан бирга нафас олади, улар ичадиган сувга, истеъмол қиладиган озиқ-овқатга ва ҳатто руҳиятига таъсир кўрсатади. Бу – экологик муҳит.
Тоғнинг тик қояси бағридаги уяда бургут палапони дунёни юқоридан кузатиб турибди. Борлиқ жуда кўркам. Охири уфққа туташиб кетган денгиз. Тўлқинлар узра ўйноқлаб учган қушлар. Эҳ-ҳе, ҳавасинг келади!
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Бугунги кунда Ўзбекистон боғдорчилигида «функционал озиқ-овқат» яратиш даври бошланди. Энди боғбонларимиз меванинг йириклиги билан бир қаторда унинг таркибидаги инсон саломатлиги учун фойдали моддалар миқдорини ошириш устида ҳам изланиш олиб бормоқдалар.
Бугун ҳудудларда экологик барқарорликни таъминлаш, аҳолининг яшаш шароитларини яхшилаш ҳамда санитария ва ободонлаштириш ишларини тизимли ташкил этиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
