Кўп ҳолларда қуёш панеллари ўрнатилиши табиат учун хавф деб қаралади, гўёки улар ўсимликлар ўсишини тўсади, ҳайвонлар яшайдиган жойни қисқартиради. Аммо Нидерландияда ўтказилган янги тадқиқот бу фикрни қисман инкор қилди. Яъни айрим ҳолларда қуёш электр станциялари аксинча, биологик хилма-хилликка ижобий таъсир кўрсатиши мумкинлиги аниқланган.
Олимларнинг тадқиқотига кўра, қишлоқ хўжалигида интенсив фойдаланиладиган майдонларда, яъни тез-тез ўриладиган, ўғит сепиладиган ва ҳайвонлар боқиладиган жойларда табиий ҳаёт учун имкониятлар жуда кам бўлади. Аммо ўша ерда қуёш панеллари пайдо бўлса, вазият ўзгаради. Панеллар сояси, ўтнинг секинроқ ўсиши ва ернинг камроқ ишланиши натижасида ярим табиий яйловга ўхшаш муҳит шаклланади.
Тадқиқотчилар 15 та қуёш электр станциясининг ўсимлик ва умуртқасиз ҳайвонлар дунёсига оид ҳолатни, уларнинг яқинидаги оддий яйловлар билан солиштиришди. Натижалар қуйидагича бўлди:
– қуёш панеллари ўрнатилган майдонларда ўсимлик турлари сони кўпроқ;
– асаларилар ва бошқа чанглайдиган ҳашаротлар сони ҳам юқори;
– капалаклар сони эса унча фарқ қилмаган.
Қолаверса, ер остидаги майда жонзотлар (қуртлар, қўнғизлар, чумолилар) сони бир оз камроқ бўлса ҳам, турлар хилма-хиллиги юқори бўлган.
Бундан кўриниб турибдики, қуёш панеллари остидаги ҳудудлар айрим ҳолларда энергия манбаи бўлиши билан бир қаторда, табиат учун ҳам фойдали яшаш жойига айланиши мумкин. Албатта, бундай ижобий таъсир автоматик тарзда юз бермайди, бу, аввало, лойиҳа қандай ташкил этилишига боғлиқ.
Мутахассисларнинг фикрича, агар қуёш станциялари лойиҳаланаётганда панеллар оралиғи, ўтларни ўриш тартиби, тупроқ ҳолати ва атроф ландшафти тўғри ҳисобга олинса, бундай объектлар энергия ишлаб чиқариш билан бирга экологик тизимни қўллаб-қувватловчи муҳит бўлиши мумкин.
Илмий натижалар шуни кўрсатмоқдаки, қуёш энергияси фақат электр ишлаб чиқариш воситаси эмас, балки тўғри ёндашув билан биологик хилма-хилликни сақлашга ёрдам берувчи омил ҳам бўла олади.
Бола ривожланишида табиатнинг ўрни
🕔15:04, 11.06.2026
✔73
Болалар касал бўлиб қолса, аксарият ота-оналар сабабни вируслардан, овқатланишдан ёки иммунитетдан излайди. Аммо шундай омиллар борки, улар ҳар куни фарзандларимиз билан бирга нафас олади, улар ичадиган сувга, истеъмол қиладиган озиқ-овқатга ва ҳатто руҳиятига таъсир кўрсатади. Бу – экологик муҳит.
Батафсил
Денгиз иштиёқи
🕔15:01, 11.06.2026
✔74
Тоғнинг тик қояси бағридаги уяда бургут палапони дунёни юқоридан кузатиб турибди. Борлиқ жуда кўркам. Охири уфққа туташиб кетган денгиз. Тўлқинлар узра ўйноқлаб учган қушлар. Эҳ-ҳе, ҳавасинг келади!
Батафсил
Ҳеч ким кўрмаса... чиқинди ташлаш мумкинми?
🕔16:53, 04.06.2026
✔127
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Батафсил