Унинг жамоаси атроф-муҳитдаги симоб даражасининг ошиши эркакларнинг ўз жуфтини топиш имкониятини сезиларли даражада – 63 фоизга камайтиришини аниқлади. Бу эса сув-ботқоқ майдонларининг камайиши ва беқарор гидрологик шароитдан азият чекаётган қушлар учун вазиятни янада оғирлаштиради.
Тадқиқот шуни кўрсатдики, чумчуқлар танасидаги симоб миқдори маҳаллий сув ҳавзаларининг ҳолатига боғлиқ. Ботқоқликларнинг қуриши шароитида металл концентрацияси ортиб борган ва бу юқори статистик аҳамиятлилик билан тасдиқланади (Р2 = 0,82). Бу ифлосланиш кўпайиш мавсуми бошланишидан олдин содир бўлиб, эркакларини ноқулай аҳволга солиб қўйган.
Гарчи симоб даражаси уялаш муваффақиятига таъсир қилмаган бўлса-да, кўплаб қушлар кўпайишнинг эрта муваффақиятсизлиги туфайли бу босқичга етиб бормади. Демографик моделлаштириш жуфтлаш муваффақиятининг пасайиши туфайли популяция маҳсулдорлигининг 60 фоизга пасайишини башорат қилди. Бу аллақачон заиф бўлган популяциянинг ортга қайтмас пасайишига олиб келиши мумкин.
Симоб ифлосланиш ва оқимлар орқали сув ҳавзаларига тушади, сўнгра чумчуқларнинг озуқасини ташкил этувчи сув ҳашаротларида тўпланади. Микроблар таъсирида ҳосил бўлган метил симоб репродуктив жараёнларга халақит беради, натижада қушлар биологик жиҳатдан кўпайишга тайёр, аммо хулқ-атворига тўсқинлик қилади.
Чумчуқларнинг тақдири олимлар ва табиатни муҳофаза қилувчиларнинг бу ташвишли кашфиётларга муносабатига боғлиқ.
Бола ривожланишида табиатнинг ўрни
🕔15:04, 11.06.2026
✔73
Болалар касал бўлиб қолса, аксарият ота-оналар сабабни вируслардан, овқатланишдан ёки иммунитетдан излайди. Аммо шундай омиллар борки, улар ҳар куни фарзандларимиз билан бирга нафас олади, улар ичадиган сувга, истеъмол қиладиган озиқ-овқатга ва ҳатто руҳиятига таъсир кўрсатади. Бу – экологик муҳит.
Батафсил
Денгиз иштиёқи
🕔15:01, 11.06.2026
✔74
Тоғнинг тик қояси бағридаги уяда бургут палапони дунёни юқоридан кузатиб турибди. Борлиқ жуда кўркам. Охири уфққа туташиб кетган денгиз. Тўлқинлар узра ўйноқлаб учган қушлар. Эҳ-ҳе, ҳавасинг келади!
Батафсил
Ҳеч ким кўрмаса... чиқинди ташлаш мумкинми?
🕔16:53, 04.06.2026
✔127
Тасаввур қилинг: тонг отмоқда, қуёш нурлари юртимизнинг бепоён кенгликларини ёритмоқда. Сиз фарзандингиз билан маҳалла четидаги ариқ бўйига сайрга чиқдингиз. Лекин кўзингиз тиниқ сувга эмас, балки ариқ ичига ташланган турли чиқиндилар, қурилиш материаллари бўлаклари, шамолда учаётган полиэтилен пакетларга тушади.
Батафсил