Бугуннинг гапи      Бош саҳифа

Йиртилган қоғоз пуллар яроқсиз ҳисобланадими?

– Кеча дўкондан 15 минг сўм қайтим олдим, беш минглик банкнотнинг бир чеккаси озроқ йиртилган экан. Автобусда уйга қайтар эканман, ўша пулни кондукторга узатдим.

Йиртилган қоғоз пуллар  яроқсиз  ҳисобланадими?

Пулингиз йиртиқ экан, бошқасига алиштириб беринг деди. Иложсиз, бошқа пул бердим, аммо талайгина саволлар туғилди. Каттароқ суммадаги банкнотни бир жойдан олсам-у, иккинчи жойда уни мана шундай яроқсиз дейишса? Ўзи нақд пуллар қачон яроқсиз ҳисобланади? Пулларни банкларда алмаштириб олиш мумкинми? Ғижимланган, йиртилган қоғоз пулларни савдо шохобчаларида қабул қилмаслик қанчалик тўғри?

Афрўза ШОКИРОВА,

Тошкент шаҳри

Ушбу саволларга жавоб топиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг Нақд пул муомаласи департаменти директори Фазлиддин Бозоровга мурожаат қилдик. Унга кўра, хўжалик юритувчи субъектлар қандай ҳолатдаги банкнотларни монеликсиз тўловга қабул қилишлари лозимлиги ва тушум пули сифатида банкларга топширишлари мумкинлиги белгиланган.

Масалан, ҳар қандай қисмида тешик ёки йиртилишлар, сийқаланишлар, (жумладан ғижимланган) доғлар, қалам, сиёҳ ва фломастер билан ёзилган ёзувлари мавжуд бўлган пуллар яроқли ҳисобланади. Елимланган банкнот қисмлари битта банкнотга тегишли бўлса, яъни серия, рақамлари бир хил бўлганда «яроқли пул» сифатида тўловга қабул қилиниши лозим.

Айрим ҳолларда, бир хил номиналдаги, бироқ 2 та банкнотнинг қисмларини бир-бирига елимланганлигини учратиш мумкин. Яъни банкнот қисмларидаги серия, рақамлар турлича бўлади.

Ушбу банкнотларнинг ҳар икки қисми алоҳида олинганда, банкнот умумий юзасининг 55 фоизидан кам бўлса «тўловга яроқсиз» деб топилади.

Аксинча бўлса, қабул қилинади. Шунингдек, бўёқ моддалари ва кислота тўкилган, табиий ранги ўзгарган, куйган, бўялган ёки чизилган пуллар ҳам яроқли ҳисобланади.

Эскирган, йиртилган пулларни банкларда алмаштириб олиш мумкинми, деган саволга эса қуйидагича жавоб олдик:

– Агар банкнот юқорида айтиб ўтилган «тўловга яроқсиз» пул тоифасига мансуб бўлмаса, уларни банкларда ҳеч қандай муаммосиз алмаштириб олиш мумкин. Бунда банклар кассалари орқали шикастланган, эскирган банкнотлар қабул қилиниб, уларнинг умумий суммасига тенг бўлган миқдорда яроқли банкнотлар билан алмаштириб берилади. «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Қонунда ҳам банклар шикастланган пул белгиларини Марказий банк томонидан белгиланган қоидаларга мувофиқ чекловларсиз алмаштириб бериши қайд этилган. «Эскирган» пуллар банкларда қабул қилингач, улар қайта муомалага чиқарилишига йўл қўйилмайди.

Эслатиб ўтаман, «тўловга яроқсиз» пуллар банкларда алмаштириб берилмайди.

 

Шаҳруза САТТОРОВА ёзиб олди.




Ўхшаш мақолалар

Экологик стикерлар бизни  ҳаво ифлосланишидан қутқара  оладими?

Экологик стикерлар бизни ҳаво ифлосланишидан қутқара оладими?

🕔22:10, 12.04.2024 ✔10

1 июндан бошлаб Ўзбекистонда «Экологик транспорт» тизими босқичма-босқич жорий этила бошлайди. Бунинг учун шаҳарлар экоҳудудларга бўлинади ва автомобилларга экологик стикерлар берилади.

Батафсил
Қулоқчинлар  эшитиш қобилиятининг бутунлай йўқолишига  сабаб бўлади

Қулоқчинлар эшитиш қобилиятининг бутунлай йўқолишига сабаб бўлади

🕔14:33, 29.03.2024 ✔27

Бугун ён-атрофга назар солсангиз, кўпчилик инсонларнинг қулоқчин (нашуник)-да мусиқа ёки аудиокитоб тинглаб кетаётганига кўзингиз тушади. Бу  яхши, aлбаттa. Аммo ҳaр нaрсaнинг фoйдaли тoмoни бўлгaни кaби зарари ҳaм йўқ эмас.

Батафсил
Равон йўллар қачон  Шовотга етади?

Равон йўллар қачон Шовотга етади?

🕔19:46, 21.03.2024 ✔28

Кундалик турмушимизда ҳар кун йўлларга энг кўп ишимиз тушади. Йўллар ҳаётимизнинг ажралмас қисми десак, асло муболаға бўлмайди.

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 30-Декабр  
52 51 50 49 48 47 46
45 44 43 42 41 40 39
38 37 36 35 34 33 32
31 30 29 28 27 26 25
24 23 22 21 19 18 17
16 15 14 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Экологик стикерлар бизни  ҳаво ифлосланишидан қутқара  оладими?

    Экологик стикерлар бизни ҳаво ифлосланишидан қутқара оладими?

    1 июндан бошлаб Ўзбекистонда «Экологик транспорт» тизими босқичма-босқич жорий этила бошлайди. Бунинг учун шаҳарлар экоҳудудларга бўлинади ва автомобилларга экологик стикерлар берилади.

    ✔ 10    🕔 22:10, 12.04.2024
  • Қулоқчинлар  эшитиш қобилиятининг бутунлай йўқолишига  сабаб бўлади

    Қулоқчинлар эшитиш қобилиятининг бутунлай йўқолишига сабаб бўлади

    Бугун ён-атрофга назар солсангиз, кўпчилик инсонларнинг қулоқчин (нашуник)-да мусиқа ёки аудиокитоб тинглаб кетаётганига кўзингиз тушади. Бу  яхши, aлбаттa. Аммo ҳaр нaрсaнинг фoйдaли тoмoни бўлгaни кaби зарари ҳaм йўқ эмас.

    ✔ 27    🕔 14:33, 29.03.2024
  • Равон йўллар қачон  Шовотга етади?

    Равон йўллар қачон Шовотга етади?

    Кундалик турмушимизда ҳар кун йўлларга энг кўп ишимиз тушади. Йўллар ҳаётимизнинг ажралмас қисми десак, асло муболаға бўлмайди.

    ✔ 28    🕔 19:46, 21.03.2024
  • Эзгулик ва оқибат  рамзига айланган кўприк

    Эзгулик ва оқибат рамзига айланган кўприк

    Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Хоразмга ташрифи қалбларга ифтихор ва сурур бағишлади. Давлатимиз раҳбари бошчилигида Амударё устидан ўтувчи темир йўл ва автомобиль йўли қўшма кўприги очилиши янги тарихнинг унутилмас воқеаларидан бири бўлди.

    ✔ 52    🕔 16:00, 11.03.2024
  • Дарахтларни  кесмаслик ҳақида 150 йил аввал   чиққан тарихий ҳужжат

    Дарахтларни кесмаслик ҳақида 150 йил аввал  чиққан тарихий ҳужжат

    Ўтмиш аждодларимиз табиатни асраш, атроф-муҳит тозалигини сақлашга жиддий эътибор қаратишган. Буни тарихий манбаларда учрайдиган қатор ҳужжатлар ҳам тасдиқлайди. Жумладан, Самарқанд Ўлкашунослик музейида КП5991/180 рақами билан сақланаётган тарихий ҳужжатда дарахтларни кесмаслик ҳақида берилган фатво акс этади.

    ✔ 53    🕔 14:46, 04.03.2024
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар