Кўп асрлик бой миллий ҳуқуқий мерос, инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро стандартлар, илғор хорижий конституциявий тажрибаларга таяниб яратилган ҳамда шахс, жамият ва давлатнинг ўзаро муносабатларини тартибга солувчи асосий Қонунимиз – Конституция мамлакат мустақиллигининг рамзи бўлиб, унда ўз тараққиёт йўлимиз акс этади.

У халқимиз хоҳиш-иродасини ифода этувчи демократик давлат, фуқаролик жамияти ва эркин ҳаёт қуриш ҳамда уни ривожлантиришнинг истиқболларини белгилайди.

Мамлакатимизда сўнгги йилларда сиёсий, ижтимоий-иқтисодий ва маънавий соҳаларда амалга оширилган туб ислоҳотлар ҳамда кенг жамоатчилигимизнинг таклиф ва истакларини инобатга олган ҳолда Бош Қонунимизни такомиллаштиришни бугунги даврнинг ўзи тақозо этмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг лавозимга киришиш тантанали маросимига бағишланган Олий Мажлис палаталари қўшма мажлисида мамлакатимизнинг келгуси беш йилликка мўлжалланган Тараққиёт стратегияси сайловчилар томонидан билдирилган фикр-мулоҳазалар, амалий таклиф ва ташаббуслар асосида ишлаб чиқилгани алоҳида таъкидланган эди. Жумладан, бугунги ҳаётнинг ўзи, ислоҳотларимиз мантиғи талаб этаётган муҳим таклиф – мамлакатимизда конституциявий ислоҳотларни амалга ошириш масаласи илгари сурилди.

Агар дунё тажрибасига назар ташлайдиган бўлсак, туб бурилиш даврида кўпгина давлатларда конс­титуциявий ислоҳотлар амалга оширилганини кўрамиз. Бу жараёнда биринчи бўлиб халқимизга мурожаат билан чиқилаётгани, конституция­вий ислоҳотлар аввало аҳолидан тушадиган таклифлар асосида амалга оширилиши таъкидланмоқда. Мана шунинг ўзиёқ Ўзбекистонда мамлакат тақдири ва келажаги билан боғлиқ ҳар бир масалада жамоатчилик, ҳар қайси фуқаронинг фикри ўта муҳим эканининг амалдаги кўринишидир.

Мамлакатимизда конституциявий ислоҳотларни амалга оширишга оид чораларни кўриш масалалари муҳокамасига бағишланган Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Кенгаши ва Қонунчилик палатаси Кенгашининг 2022 йил 20 май куни бўлиб ўтган қўшма мажлисида Конс­титуцияга ўзгартиришлар киритиш бўйича таклифларни шакллантириш ва ташкилий чора-тадбирларни амалга ошириш юзасидан Конституциявий комиссия тузилди. Ўз фаолиятини кенг жамоатчилик вакиллари ҳамда халқимизнинг таклиф ва фикрлари асосида шакллантириши белгиланган Конституциявий комиссия таркибига жамиятимизнинг турли қатламларидан, хусусан, депутатлар, сенаторлар, барча ҳудудлардан вакиллар, фуқаролик жамияти институтлари вакиллари, етук ҳуқуқшунос, сиёсатшунос ва бошқа экспертлар киритилди. Бу ўз навбатида конституциявий ислоҳотни амалга оширишдаги энг асосий қадамлардан бири ҳисобланади.

Дарҳақиқат, бугун Ўзбекистонда ислоҳотлар жараёнида экологик масалаларга давлат сиёсати даражасида устувор аҳамият қаратилмоқда. «Ҳозирги вақтда кўплаб ривожланган давлатлар, табиатдаги глобал ўзгариш­ларни ҳисобга олиб, ўз конституция­сига экологияга оид махсус боблар киритмоқда. Ўзбекистон Конституциясида ҳам ушбу долзарб масалага доир ҳуқуқий нормалар устувор ўрин эгаллаши лозим», – дея таъкидланган эди давлатимиз раҳбари.

Шундан келиб чиққан ҳолда, Ўзбекистон Экологик партиясидан сайланган халқ вакиллари экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида Конституцияга ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш жараёнларида фаол иштирок этган ҳолда, аҳолининг барча қатламларидан фикр ва мулоҳазаларини олиш ва уларни таҳлил этган ҳолда конструктив таклифларни шакллантиришга фаол киришган. Ўйлаймизки бугун экология масаласига жаматчилигимиз бефарқ эмас ва «Менинг Конституциям» онлайн платформасига келиб тушаётган таклифларда ҳам бу ўз ифодасини топмоқда. Шуни таъкидлашни истардимки, экология ва атроф муҳит муҳофазасига бағишланган ҳеч бир таклиф эътиборсиз қолмайди ва уларнинг ҳар бири у ёки бу даражада конс­труктив таклифга айлантирилади.

Мухтасар айтганда, конституция­вий ислоҳотларнинг амалга оширилиши Янги Ўзбекистон Тараққиёт стратегияси доирасида илгари сурилаётган кенг кўламли вазифалар, шу жумладан, адолатли ва халқпарвар давлатни барпо этиш, инсон ҳуқуқ ва манфаатлари, қадр-қимматини янада самарали таъминлаш имконини берувчи мукаммал ҳуқуқий асос яратилишига хизмат қилади.

Хайрилло ГАППОРОВ,

Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари, Ўзбекистон Экологик партияси фракцияси раиси