Душанба
24-Август 2026
Халқимиз жуда болажон. Хонадонда чақалоқ туғилса, янги меҳмон ўзбекона урф-одатлар билан кутиб олинади, унга меҳр берилади.
Яқинда фарзандли бўлган опам қўнғироқ қилиб, ўғлининг сочлари ўсиб қолганини, бобожониси «қайчи тегди» қилиб бериши кераклигини айтиб қолди. Бу маросим ҳақида жуда кўп эшитгандим, аммо шахсан иштирок этмаганман. Қизиқиб, ўзбекона бу одат ҳақида катталардан сўрадим. Бувимнинг айтишича, «қайчи тегди»да боланинг илк сочига ёши улуғ, ҳаётий тажрибаси катта отахонлардан бири қайчи уриб беради. Бунда янги меҳмон ҳам шу ёшларга етсин, отахондек мазмунли ҳаёт кечирсин, деган рамзий маъно мавжуд. Сўнг боланинг қирқилган тутам сочлари илдизи бақувват дарахт тагига кўмиларкан. Бунда ҳам албатта, келажакда боланинг соч илдизи бақувват дарахтники каби кучли бўлсин, ўзи ҳам туп қўйиб, палак ёзсин, деган маъно мужассам.
Уйимизда ўтказилган «қайчи тегди» катта шодиёнага айланиб кетди. Ойижоним тайёрлаган ширинликлардан, ҳолвалардан болаларга улашдик, қўни-қўшнига тарқатдик. Бу ота-боболаримиздан қолган азалий қадрият.
Ҳақиқатдан ҳам, оддий кўринган ушбу маросим тагида катта ҳикмат яширин. Бизчалик болаларни ардоқлайдиган, севиб-эркалайдиган халқ бўлмаса керак...
Инсон дунёга келар экан, она қорнидалигидаёқ борлиқни ўргана бошлайди. Унинг биринчи таниган инсони онаси бўлади. Онаси орқали дунёни танийди: онасининг овози, ҳиссиётларини ҳис қилади. Онанинг феъл-атвори, ўй-фикрлари болага ўтади.
Батафсил
Бобомиз Амир Темур айтганидек, юртнинг қудрати қурилган биноларда акс этса, юртда маънавий қудрат, маданий юксаклик аёлга бўлган муносабат билан белгиланади. Аслида аёлни қадрлаш биз учун бобомерос туйғу. Бу мерос биз учун юз йиллик, минг йиллик эмас, балки жуда қадимданоқ халқнинг онгу-шуурига сингиб келаётган юксак қадрият ҳисобланади.
Батафсил
Оила, мактаб ва маҳалла ҳамкорлигида инновацион экотизим яратиш, яъни барча тарбия ва таълим муассасаларини бир платформада уйғунлаштириб, замонавий технологиялар воситасида экологик тарбияни олиб бориш зарур.
Батафсил
Инсон дунёга келар экан, она қорнидалигидаёқ борлиқни ўргана бошлайди. Унинг биринчи таниган инсони онаси бўлади. Онаси орқали дунёни танийди: онасининг овози, ҳиссиётларини ҳис қилади. Онанинг феъл-атвори, ўй-фикрлари болага ўтади.
Бобомиз Амир Темур айтганидек, юртнинг қудрати қурилган биноларда акс этса, юртда маънавий қудрат, маданий юксаклик аёлга бўлган муносабат билан белгиланади. Аслида аёлни қадрлаш биз учун бобомерос туйғу. Бу мерос биз учун юз йиллик, минг йиллик эмас, балки жуда қадимданоқ халқнинг онгу-шуурига сингиб келаётган юксак қадрият ҳисобланади.
Оила, мактаб ва маҳалла ҳамкорлигида инновацион экотизим яратиш, яъни барча тарбия ва таълим муассасаларини бир платформада уйғунлаштириб, замонавий технологиялар воситасида экологик тарбияни олиб бориш зарур.
Бугун Ўзбекистонда ижтимоий ҳаётда юз бераётган ўзгаришлар, глобаллашув, рақамлашув, урф-одат ва анъаналарнинг трансформацияси ҳамда ёшлар онгида шаклланаётган янги қадриятлар фонида оила институтининг мустаҳкамлиги масаласи янада долзарб аҳамият касб этмоқда.
Унинг мезони эрталабки бадантарбия, кун бўйи саломат юриш, кам овқатланишга одатланиш, оила билан саёҳатга чиқиш, китоб мутолаа қилиш, кутубхонага бориш, дорихона-ю шифохонага мурожаат қилмаслик, тўй-маъракаларни камхарж ўтказиш кабилар билан ўлчанса ажабмас.
