Қишлоғимизда бир чол-кампир яшайди. Уларнинг ёлғиз ўғли Шерали шаҳарда ўқиб келиб, қишлоқда икки йил ишлади-да, хотини ва бола-чақасини олиб шаҳарга кўчиб кетди.

Одамларнинг айтишича, унга шаҳарда мўмай даромадли иш таклиф қилишибди. Ўшандан бери ҳайҳотдай ҳовлида чол-кампир ёлғиз яшайди.

Бир куни уйимизда йиғин бўлди. Онам бир коса овқат ва нон ўраб, Шералининг кекса ота-онасига олиб бориб беришимни айтди. Борсам, чол-кампир айвонда ўтиришар, Қаҳрамон бобо гўё ҳаво етишмаётгандек чуқур-чуқур нафас оларди. Унинг ёнида ўтирган Турсуной ая нималарнидир ҳовлиқиб унга кўрсатарди. Улар мени кўриб, хурсанд бўлиб кетишди, ўз даврасига таклиф қилишди. Қарасам, хонтахта устида бир дунё фотосуратлар, барчаси фарзанди Шералининг ёшлигида тушган расмлари экан. Қаҳрамон бобонинг узоқ вақт бир суратга тикилиб турганини кўриб, мен ҳам ўша расмни кўришга қизиқдим. Суратда Қаҳрамон бобонинг елкасида ўғли Шерали, Турсуной ая эса уларнинг ёнида кулиб турибди. Шу пайт бобо овозида қандайдир тўлқинланиш билан:

— Онаси, эсингдами, ўшанда Шералижон эндигина мактабга чиққан эди. У вақтлар ўғлимиз шаҳарга бориб ўқишни, аскар бўлишни ният қилиб, бизни ҳам олиб кетишини кўп айтарди. Мана, нияти холис экан, шаҳарларда юрибди, боши омон бўлсин, — деб кўзида йилтиллаган ёшини яктагининг узун енги билан артди.

— Отаси, ўғлимизни тушунса бўлади, иши кўплигидан келишга вақт ажратолмаётган бўлса керак-да. Баъзан ўйлаб қоламан, ўзимиз бориб келсак қандай бўларкан-а? — деди сочилиб ётган расмларни йиғиштириб олаётган Турсуной ая.

— Э, онаси, энди йўлга ярармидик. Биз қаерда-ю, Тошкент қаерда. Сабр қилайлик, ўғлимиз албатта келади. Ахир, бир йилдан ошди-ку, у ҳам бизни соғингандир, — дея Қаҳрамон бобо хўрсиниб қўйди.

Фарзанд меҳрига муҳтож кишиларнинг бу суҳбатини тинглаб, узоқ қолиб кетганимни англамабман ҳам. Дарвоза очилиб, жияним Чаросхон мени онам чақираётганини айтди. Турсуной ая жиянимни ёнига олиб:

— Отаси, бунинг кўзини қаранг, Шералижонимнинг қизининг кўзига ўхшайди-я, қуйиб қўйгандек ўзгинаси, — деди, яна уни бағрига босиб, кўзига ёш олди.

Биз бу нуроний бобо-буви билан хайрлашиб, дарвозадан чиқиб кетар эканмиз, Қаҳрамон бобонинг: «Келиб туринглар, қизим, жиянларни ҳам олиб келинглар», дейиши, табассум билан боқиб турган, лекин ортида ғам яширинган чеҳраси бир умр хотирамга муҳрланиб қолди.

Эртаси куни уйқудан уйғонсам, онам шўрва қайнатаётган экан. Эрталабдан овқатга уннаганининг сабабини сўрасам, дадам билан Қаҳрамон бобони кўришга касалхонага бораётганини, у оғир аҳволда ётганини айтди...

Орадан икки кун ўтиб, бобонинг ўғли оиласи билан уйига келди. Тушда эса одамлар Қаҳрамон бобоникига жанозага тўпланишди.

Жавҳар ТУРСУНОВА