Шанба
02-Май 2026
Ҳаводаги заҳарли моддаларнинг узоқ муддат таъсири мунтазам жисмоний машқлар таъсирини икки бараваргача камайтириши мумкин. Лондон Қироллик коллежи тадқиқотчилари иштирокидаги халқаро олимлар гуруҳи шундай хулосага келди. Тадқиқот натижалари BМC Medicine журналида эълон қилинди.
Тадқиқотда Буюк Британия, Тайван, Хитой, Дания ва АҚШдан 1,5 миллиондан ортиқ катта ёшли кишилар иштирок этди. Иштирокчилар ўн йилдан зиёд кузатилган, уларнинг жисмоний фаоллик даражаси ва атрофдаги ҳаво сифати баҳоланган. PM 2,5 майда заррачалар концентрациясига алоҳида эътибор қаратилган. Бу кичик ифлослантирувчи моддалар ўпкага чуқур кириб, сўнг қон оқимига ўтиш хусусиятига эга.
Таҳлиллар шуни кўрсатдики, ҳафтасига камида икки ярим соат машқ қилганларда мунтазам жисмоний машқлар барча сабабларга кўра ўлим хавфини тахминан 30 фоизга камайтирган. Бироқ одам ҳавонинг ифлосланиш даражаси юқори бўлган ҳудудларда яшаса, бу таъсир сезиларли даражада пасайган.
PM 2,5 нинг ўртача йиллик концентрацияси 25 мкг/м3 дан ошганда ҳимоя таъсири тахминан икки баравар – 12-15 фоизгача камайган.
Оғирроқ шароитларда – ифлосланиш даражаси 35 мкг/м3 дан юқори бўлганда, машғулотларнинг фойдаси янада кучлироқ пасайган. Олимларнинг таъкидлашича, дунё аҳолисининг тахминан учдан бир қисми ҳавонинг шундай ифлосланишига дучор бўлади.
Лондон Қироллик коллежи профессори Эндрю Стептоунинг айтишича, заҳарли ҳаво жисмоний машқларнинг саломатликка таъсирини сусайтириши мумкин, аммо уларнинг фойдали таъсирини бутунлай йўққа чиқармайди. Олимларнинг таъкидлашича, таҳлилга бошқа омиллар – даромад, таълим, чекиш ва сурункали касалликларнинг мавжудлиги ҳам киритилган, бу эса хулосаларнинг ишончлилигини оширади.
Ўрмонларни тиклаш ва табиий ресурсларни оқилона бошқариш бугунги кунда нафақат экологик вазифа, балки минтақа давлатларининг барқарор ривожланиши ва фаровонлиги билан бевосита боғлиқ стратегик устувор йўналишдир.
Батафсил
Сув ресурсларининг ҳар бир томчиси тиллодан-да қадрлироқ бўлиб бораётган бугунги кунимиз бу борада янада ҳушёрроқ ёндашувни талаб этмоқда. Бундай муносабат нафақат ичимлик сув, балки ҳар қандай ҳавзалардаги сувни муҳофаза қилиш заруратини юзага келтиради.
Батафсил
Глобал иқлим ўзгариши, сув ресурслари танқислиги ва ёғингарчилик ҳажмининг камайиши каби экологик муаммолар ер ости сувлари захираларига ҳам жиддий салбий таъсир кўрсатмоқда. Айниқса, аҳоли сонининг ўсиши ва иқтисодиёт тармоқларида сувга бўлган эҳтиёжнинг ортиши мазкур масаланинг долзарблигини янада кучайтирмоқда.
Батафсил
Ўрмонларни тиклаш ва табиий ресурсларни оқилона бошқариш бугунги кунда нафақат экологик вазифа, балки минтақа давлатларининг барқарор ривожланиши ва фаровонлиги билан бевосита боғлиқ стратегик устувор йўналишдир.
Сув ресурсларининг ҳар бир томчиси тиллодан-да қадрлироқ бўлиб бораётган бугунги кунимиз бу борада янада ҳушёрроқ ёндашувни талаб этмоқда. Бундай муносабат нафақат ичимлик сув, балки ҳар қандай ҳавзалардаги сувни муҳофаза қилиш заруратини юзага келтиради.
Глобал иқлим ўзгариши, сув ресурслари танқислиги ва ёғингарчилик ҳажмининг камайиши каби экологик муаммолар ер ости сувлари захираларига ҳам жиддий салбий таъсир кўрсатмоқда. Айниқса, аҳоли сонининг ўсиши ва иқтисодиёт тармоқларида сувга бўлган эҳтиёжнинг ортиши мазкур масаланинг долзарблигини янада кучайтирмоқда.
Қушларнинг табиат ва инсон ҳаётидаги аҳамияти ўсимликларни чанглантириш, уруғларни тарқатиш, зараркунанда ҳашаротлар ва кемирувчиларни қириб, улар миқдорини мувозанатлаштириш каби бир қанча муҳим вазифаларда яққол кўзга ташланади. Шу боис уларни доимий кузатиб ўрганиб бориш, ноёб турларини муҳофаза қилиш, яшаш ва кўпайишлари учун етарли шароитлар яратиш ҳамиша эътиборда бўлиши зарур.
Қонунчилик палатасида муҳокамага қўйилган, қонунчиликка киритиш таклиф этилаётган қўшимчалардан бири – Ўзбекистонда экстремистик ташкилотлар рўйхатини шакллантириш масаласи жуда ҳам долзарб. Жамият экстремистик ташкилотлар ҳақида билиши муҳимдир.
