COVID-19 га қарши мРНК вакциналари саратон билан курашаётган айрим беморларнинг умрини узайтириб, касалликни даволашда самарали бўлиши мумкин.

Олимлар мазкур хулосага пандемия даврида мРНК вакцинаси олган ва олмаган саратон беморларининг натижаларини солиштириш орқали келган. Тадқиқот ҳали расмий тасдиқланиши лозим, бироқ дастлабки натижалар шунчалик аниқки, олимлар бу йўналишда тезроқ қўшимча изланиш­лар ўтказиш кераклигини айтмоқда. Вакциналарнинг кенг тарқалганлиги, арзонлиги ва дорихоналарда мавжудлиги уларни саратонга қарши потенциал самарали воситага айлантириши мумкин.

Тадқиқот қандай бошланди?

Тадқиқот муаллифи АҚШнинг Техас штатидаги МД Андерсон саратон маркази мутахассиси Адам Гриппин бўлиб, у мия ўсмалари учун махсус мРНК вакцинасини яратиш устида ишлаётган эди. Ҳайвонлар устида ўтказилган синовлар пайтида у мРНК вакцинаси қўлланилганда организмда иммун тизими фаоллашиб, ўсмалар йўқ бўла бошлаганини пайқаган.

Мингдан ортиқ бемор маълумотлари таҳлили

Олимлар ривожланган ўпка ва тери (меланома) саратонига чалинган мингдан ортиқ беморнинг тиббий маълумотларини ўрганган. Уларга саратонга қарши мавжуд даво, яъни иммунотерапиянинг бир тури — «чеcкпоинт ингибиторлари» қўлланган бўлган.

Натижа шуни кўрсатди:

– иммунотерапиядан 100 кун олдин мРНК COVID-19 вакцинасини олган беморлар бундай вакцина олмаганларга нисбатан икки баравар кўпроқ яшаган (Pfizer ёки Moderna – қайси вакцина ишлатилгани фарқ қилмаган);

– грипп ва пневмония вакциналари саратонга бундай таъсир кўрсатмаган;

– вакцина иммунотерапия билан бир вақтда қабул қилинганда ижобий натижага эршилмаган – муҳим қоида вакцинанинг вақтида юборилиши экани аниқланган.

Умуман олганда, таҳлиллар COVID-19 га қарши мРНК вакциналари организмнинг туғма иммун тизимини фаоллаштиришини кўрсатган. Бу – одам организми иммунитетининг энг дастлабки, хавфга тез жавоб берувчи қисми.

Навбатдаги клиник синовлар

Олимларнинг айтишича, бу натижалар энди янада каттароқ клиник тадқиқотлар билан тасдиқланиши лозим. Шифокорларни қизиқтираётган саволлар кўп: вакцина қачон берилганда энг яхши натижа бўлади? Вакцина кўкрак бези, ичак ёки сийдик пуфаги саратонига ҳам ижобий таъсир этадими? Агар мРНК коронавирусни эмас, иммунитетни бевосита фаоллаштирадиган оқсилни кодласа, янада кучли таъсир бўладими?..