— Вафот этган акамнинг эгизак ўғиллари беш ёшда. Ҳозир улар онаси билан яшайди. Бизга акамнинг ўғиллари билан кўришишга қарийб икки йилдан бери қаттиқ қаршилик қилишади.​

Акамнинг ўғилларини кўриш учун мен ва ота-онамнинг қандай қонуний ҳуқуқларимиз бор?

В.ТОҒАЕВ,

Чилонзор тумани

— Яқин қариндошларнинг боласи билан кўришиб туриш ҳуқуқингиз бор. Бу ҳуқуқни фақатгина алоҳида ҳолларда суд чеклай олади, холос. Онасининг ўзбошимчалик билан чеклаб қўйишга ҳаққи йўқ.

Бу ерда боланинг ҳам, яқин қариндошларнинг ҳам ҳуқуқлари бузилмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 66-моддасида «Боланинг ота-онаси ва бошқа қариндошлари билан кўришиш ҳуқуқи» белгилаб қўйилган. Унда айтиладики, «бола отаси, онаси, бобоси, бувиси, ака-укалари, опа-си­нгиллари ва бошқа қариндошлари билан кўришиш ҳуқуқига эга. Ота-онасининг никоҳдан ажралиши, никоҳнинг ҳақиқий эмас деб топилиши ёки ота-онанинг бошқа-бошқа яшаши боланинг ҳуқуқларига таъсир қилмайди».

Гарчи бу ерда вафот этиш ҳақида гапирилмаган бўлса-да, лекин мазкур моддадаги «бошқа-бошқа яшаш»ни, айнан айтилаётган ҳолатга мос деб қабул қилиш мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 77-моддасида «Бобо, буви, ака-ука, опа-сингил ва бошқа яқин қариндошларнинг бола билан кўришиб туриш ҳуқуқи» ҳақида гапирилган. Унга кўра, «Бобо, буви, ака-ука, опа-сингил ва бошқа яқин қариндошлар бола билан кўришиб туриш ҳуқуқига эга».

Хўш, савол туғилади: агарда жиянингиз билан кўришишга онаси тўсқинлик қилаётган бўлса, унда нима қилиш керак?

Айнан Оила кодексининг 77-моддасига биноан, ота-она (улардан бири) яқин қариндошларнинг бола билан кўришишига имконият бермаса, васийлик ва ҳомийлик органи ота-онани (улардан бирини) бундай имконият беришга мажбур қилиши мумкин.

Агар ота-она (улардан бири) васийлик ва ҳомийлик органининг қарорини бажармаса, боланинг яқин қариндошлари ёки васийлик ва ҳомийлик органи бола билан кўришиб туришга тўсқинлик қилувчи ҳолларни бартараф қилиш ҳақида даъво билан судга мурожаат қилишга ҳақли. Суд боланинг манфаатларини ва боланинг фикрини ҳисобга олган ҳолда, низони ҳал этади.

Суднинг ҳал қилув қарори бажарилмаган тақдирда айбдор онага нисбатан қонун ҳужжатларида назарда тутилган чоралар қўлланилади.

Демак, сиз энг аввало, васийлик ва ҳомийлик органига мурожаат қилишингиз керак. Агар улар сизга ёрдам бера олишмаса, унда даъво билан судга мурожаат қиласиз.

Саволга ҳуқуқшунос

Хушнудбек ХУДОЙБЕРДИЕВ

жавоб берди.