Душанба
24-Август 2026
Ялпиз юртимизда ўсадиган энг шифобахш ва фойдали ўсимликлардан бири саналади.
Диёримизда ялпизнинг қора ялпиз, Осиё ялпизи, қалампир ялпиз, сув ялпизи каби турлари учрайди. Ялпиз табиий ҳолда сернам жойларда, ўтлоқ, чашма, жилға, зовур, ариқ ёқаларида, дарё бўйларида ўсади. Баҳорнинг иссиқ кунлари бошланиши билан бозорларга тоғ ва адирлардан териб келинади. Чунки ўсимлик сунъий равишда етиштирилмайди.
Ялпиз ошхонада ҳам, табобатда ва замонавий тиббиётда ҳам энг аҳамиятли ўсимлик саналади.
Тиббиётда ялпиз баргидан тайёрланган дамламадан кўнгил айниганда ҳамда ўт ҳайдовчи восита сифатида фойдаланилади. Барги ва поясидан олинадиган мой парфюмерия, озиқ-овқат саноати ва тиббиётда, баҳорда чиққан барглари ошкўк сифатида ишлатилади.
Халқ табобатида ялпизнинг ер устки қисмидан тайёрланган қайнатмадан тиш оғриғи, милк яллиғланишини даволашда фойдаланилган. Абу Али ибн Сино ялпиз билан ичак оғриғини даволаган ва уни овқатни яхши ҳазм қилдирувчи восита сифатида тавсия этган. Шунингдек, меъда-ичак йўли спазми, қабзият, меъда кислоталилигининг ошиши, сариқ ва ўт-тош касалликлари, бавосил, ҳайз маромининг бузилишида ялпизли дамламалар тавсия этилади. Замонавий тиббиётда оғриқ қолдирувчи, яллиғланишга қарши курашувчи, томирни кенгайтирувчи ва тинчлантирувчи восита сифатида ишлатилади. Жиғилдон қайнаши ва қорин дам бўлишида фойдали, сафро ҳайдовчи таъсири бор, жигарни тозалайди.
ЖССТ маълумотлари асосида Our World in Data тузган рейтингга кўра, Ўзбекистон ортиқча вазн тарқалиши бўйича МДҲ давлатлари орасида етакчи ҳисобланади. Мамлакатда катта ёшли аҳолининг қарийб 64 фоизи ортиқча вазнга эга.
Батафсил
Иқлим инқирози энди фақат табиат билан боғлиқ муаммо эмас. У аллақачон инсон организмига кириб борди. Энг хавотирлиси, унинг таъсири танамиздаги мураккаб тизим – бош мия фаолиятида ҳам сезилмоқда. Олимлар жазирама нафақат танани ҳолдан тойдириши, балки фикрлаш, хотира, кайфият ва асаб тизимини ҳам издан чиқариши мумкинлигини таъкидламоқда.
Батафсил
Санитария-эпидемиология қўмитаси Ўзбекистонда эпидемиологик вазият барқарорлигини маълум қилди.
Батафсил
ЖССТ маълумотлари асосида Our World in Data тузган рейтингга кўра, Ўзбекистон ортиқча вазн тарқалиши бўйича МДҲ давлатлари орасида етакчи ҳисобланади. Мамлакатда катта ёшли аҳолининг қарийб 64 фоизи ортиқча вазнга эга.
Иқлим инқирози энди фақат табиат билан боғлиқ муаммо эмас. У аллақачон инсон организмига кириб борди. Энг хавотирлиси, унинг таъсири танамиздаги мураккаб тизим – бош мия фаолиятида ҳам сезилмоқда. Олимлар жазирама нафақат танани ҳолдан тойдириши, балки фикрлаш, хотира, кайфият ва асаб тизимини ҳам издан чиқариши мумкинлигини таъкидламоқда.
Санитария-эпидемиология қўмитаси Ўзбекистонда эпидемиологик вазият барқарорлигини маълум қилди.
Қуванинг чекка ва сўлим гўшаларида истиқомат қилаётган аҳоли бугун ўз ҳаётида ижобий ўзгаришларни ҳис этмоқда. Бу ўзгаришлар замирида нафақат давлат дастурлари, балки эл дардини ўз дарди деб билган, экология ва инсон саломатлигини уйғунликда кўрадиган фидойи инсонларнинг ҳам меҳнати ётибди.
Япония мактабларида овқатланиш тизими ва «Сёкуику» фалсафаси
