Бугуннинг гапи      Бош саҳифа

БМТнинг янги резолюцияси: Инсон қадри ислоҳотларига ҳамоҳанг ҳужжат

БМТ Бош Ассамблеяси томонидан 2026 йил 24 июль куни «Ижтимоий ривожланишни жадаллаштиришда парламентлар ролини кучайтириш» резолюцияси қабул қилинди. Бугунги мураккаб ва тез ўзгараётган дунёда мазкур янги ҳужжат парламентларнинг жамият тараққиётидаги ўрни ва масъулиятини яна бир бор аниқ белгилаб берди, дейиш мумкин.

БМТнинг янги резолюцияси:  Инсон қадри  ислоҳотларига ҳамоҳанг ҳужжат

Ижтимоий ривожланишни таъминлаш фақат иқтисодий ўсиш ёки ижтимоий тўловларни кўпайтириш билан чекланмайди. Унинг замирида инсоннинг муносиб ҳаёт кечириши, ўз салоҳиятини рўёбга чиқариши, меҳнат қилиши, сифатли таълим олиши ва жамиятда ўз ўрнига эга бўлиши учун зарур шароитларни яратиш каби кенг қамровли вазифалар мужассамдир. Резолюцияда белгиланган камбағалликка барҳам бериш, тўлиқ ва самарали бандликни таъминлаш, муносиб меҳнат шароитларини яратиш ҳамда ижтимоий мослашувга эришиш каби устувор йўналишлар бир-бири билан чамбарчас боғлиқ. Чунки инсоннинг доимий даромад манбаига эга бўлиши, муносиб меҳнат қилиши ва жамиятда тенг имкониятлардан фойдаланиши унинг ҳаёт сифатини белгилайди.

Шу маънода, мазкур халқаро ёндашув Ўзбекистонда амалга оширилаётган ислоҳотларнинг инсон қадри ва ижтимоий адолат тамойилларига асосланган мазмуни билан уйғун эканини алоҳида таъкидлаш ўринлидир.

Резолюциянинг энг муҳим жиҳатларидан бири – парламентларга миллий қонунчиликни ижтимоий тараққиёт мақсадлари нуқтаи назаридан қайта кўриб чиқиш ва такомиллаштириш вазифаси юклатилмоқда. Бу бежиз эмас. Чунки парламент қабул қилаётган ҳар бир қонун ортида инсон тақдири, оила фаровонлиги, иш ўрни, таълим, соғлиқ, ижтимоий ҳимоя ва келажак масаласи туради. Шунинг учун қонун ижодкорлигида «бу норма инсон ҳаётига қандай таъсир қилади?» деган савол доимо асосий мезон бўлиши керак.

Резолюцияда сифатли ва инклюзив таълим ижтимоий тараққиётнинг муҳим пойдевори сифатида эътироф этилди. Зеро, бугун таълимга киритилган сармоя – эртанги тараққиёт кафолати. Айниқса, ёшларни замонавий касбларга ўқитиш, уларни муносиб иш ўринлари билан таъминлаш, хотин-қизларнинг иқтисодий ва ижтимоий фаоллигини ошириш, ногиронлиги бўлган шахслар учун тенг имкониятларни кенгайтириш барқарор ва адолатли жамият қуришнинг муҳим шартлари ҳисобланади.

Яна бир муҳим масала: рақамли трансформация ва сунъий интеллектнинг жадал ривожланиши. Технологиялар инсон ҳаётини енгиллаштириши, янги иш ўринлари ва имкониятлар яратиши билан бирга, янги ҳуқуқий ва ижтимоий хатарларни ҳам юзага келтирмоқда. Шу сабабли парламентлар олдида инсон ҳуқуқлари, шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш, рақамли хавфсизлик, сунъий интеллектдан масъулиятли фойдаланиш ва рақамли тафовутни қисқартиришга қаратилган мус­таҳкам ҳуқуқий механизмларни яратиш вазифаси турибди.

Резолюцияда 2025 йил апрель ойида Тошкент шаҳрида Парламентлараро Иттифоқнинг 150-Ассамблеяси ўтказилгани ва Тошкент декларацияси қабул қилингани алоҳида эътироф этилгани ҳам Ўзбекистон учун муҳим аҳамиятга эга. Бу, бир томондан, мамлакатимизнинг парламентлараро мулоқотдаги фаол иштироки ва халқаро парламент дипломатиясидаги нуфузи ортиб бораётганини кўрсатса, иккинчи томондан, Тошкентда илгари сурилган инсон манфаатлари, барқарор тараққиёт ва ижтимоий адолатга қаратилган ташаб­бусларнинг халқаро майдонда амалга ошишини намоён этади.

Мазкур халқаро ҳужжатнинг энг муҳим ғояси шундаки, парламент жамиятдаги ўзгаришларни кузатиб турувчи эмас, балки уларни қонунчилик орқали ҳаракатга келтирувчи муҳим куч бўлиши лозим. Резолюция парламентлар учун муҳим сиёсий ва ҳуқуқий йўналиш вазифасини ўтайди. У бизга ижтимоий тараққиётнинг ҳақиқий мезони иқтисодий кўрсаткичлар билангина эмас, балки инсоннинг ўз ҳаётидан розилиги, муносиб меҳнат қилиши, сифатли таълим олиши, тенг имкониятларга эга бўлиши ва ўз келажагига ишонч билан қараши билан ўлчанишини яна бир бор эслатади.

 

Гулчеҳра ТОЖИБАЕВА,

Олий Мажлис Қонунчилик

палатаси депутати,

ЎЭП фракцияси аъзоси




Ўхшаш мақолалар

Бор экансан-ку,  ўзбегим!

Бор экансан-ку, ўзбегим!

🕔11:15, 20.11.2026 ✔65

Йигит кўприкдан ўтаётган ёшу қарига эътибор бермай, заррача хижолат бўлмай, писта пўчоқларини нуқул анҳорга тупурарди.

Батафсил
Экофаол  ёшлар овози  кўҳна Хивада  янгради

Экофаол ёшлар овози кўҳна Хивада янгради

🕔14:56, 05.11.2026 ✔266

Минг йиллик Хиванинг сарғиш деворлари қуёш нурида тилларанг товланади, Ичан қалъа миноралари эса осмонга бўй чўзади. Шу қадимий шаҳарнинг Муҳаммад Ризо Огаҳий номидаги ижод мактабида ёш авлоднинг тафаккур ва масъулият қалъаси қад ростлади.

Батафсил
Она тилимиз рақамли  дунё тилига  айланиши шарт

Она тилимиз рақамли дунё тилига айланиши шарт

🕔14:19, 30.10.2026 ✔350

Cунъий интеллект, замонавий тиббиёт ва фазовий технологиялар даври бўлган XXI аср олдимизга мутлақо янги, аччиқ ва ҳаётий саволни кўндаланг қўймоқда: бугун ўзбек тилида замонавий илм-фан ютуқлари ва юқори технологиялар яратиляптими? Она тилимиз имкониятлари бунинг учун етарлими?

Батафсил
Ҳаммасино кўриш

Сонларни танлаш

Пайшанба, 19-Ноябр  
47 46 45 44 43 42 41
40 39 38 37 36 35 34
33 32 31 30 29 28 27
26 25 23 21 20 19 18
16 15 14 13 12 11 10
9 8 7 6 5 4 3
2 1

Ҳаммасини кўриш 

Кўп ўқилганлар

  • Бор экансан-ку,  ўзбегим!

    Бор экансан-ку, ўзбегим!

    Йигит кўприкдан ўтаётган ёшу қарига эътибор бермай, заррача хижолат бўлмай, писта пўчоқларини нуқул анҳорга тупурарди.

    ✔ 65    🕔 11:15, 20.11.2026
  • Экофаол  ёшлар овози  кўҳна Хивада  янгради

    Экофаол ёшлар овози кўҳна Хивада янгради

    Минг йиллик Хиванинг сарғиш деворлари қуёш нурида тилларанг товланади, Ичан қалъа миноралари эса осмонга бўй чўзади. Шу қадимий шаҳарнинг Муҳаммад Ризо Огаҳий номидаги ижод мактабида ёш авлоднинг тафаккур ва масъулият қалъаси қад ростлади.

    ✔ 266    🕔 14:56, 05.11.2026
  • Она тилимиз рақамли  дунё тилига  айланиши шарт

    Она тилимиз рақамли дунё тилига айланиши шарт

    Cунъий интеллект, замонавий тиббиёт ва фазовий технологиялар даври бўлган XXI аср олдимизга мутлақо янги, аччиқ ва ҳаётий саволни кўндаланг қўймоқда: бугун ўзбек тилида замонавий илм-фан ютуқлари ва юқори технологиялар яратиляптими? Она тилимиз имкониятлари бунинг учун етарлими?

    ✔ 350    🕔 14:19, 30.10.2026
  • Исроф  занжири: дастурхондан сайёрагача

    Исроф занжири: дастурхондан сайёрагача

    Музлатгични очиб, бир неча кунги овқатни кўриб, «эҳ, исроф бўлди-ку...» деб афсусланган пайтларингиз бўлгандир. Бу ҳолат сизга таниш. Аммо шу кичик исроф бутун сайёра миқёсида кўпайтирилса, ундан чиқадиган рақам ақлни шоширади. Гап шундаки, бугун дунё ўзи етиштирган озиқ-овқатнинг деярли бешдан бир қисмини шунчаки чиқиндига ташламоқда.

    ✔ 398    🕔 14:28, 22.10.2026
  • Қонунларимиз  болаларни  интернет  хавфларидан ҳимоя  қила оладими?

    Қонунларимиз болаларни интернет хавфларидан ҳимоя қила оладими?

    Бугун рақамли технологиялар ҳаётимизнинг ажралмас қисмига айланди. Интернет орқали билим олиш, хорижий тилларни ўрганиш, дунёнинг исталган нуқтасидаги ахборотдан фойдаланиш имкониятлари тобора кенгаймоқда.

    ✔ 488    🕔 13:16, 15.10.2026
Ҳаммасини кўриш 

Фойдали манбаалар